Home

Achtergrond 240 x bekeken

Vrijstelling overdrachtsbelasting formele schenking op de tocht: Wat te doen?

In een eerdere aflevering (Agrocount, 20 mei 2008) ging mr. P.L.F. Seegers in op een mogelijke wijziging in de overdrachtsbelasting. Deze wijziging is met name voor belang voor (agrarisch) ondernemers wiens bedrijfswoning tot het bedrijfsvermogen behoort, en die plannen hebben om onderneming met woning aan de bedrijfsopvolger (meestal een zoon of dochter) over te dragen. In dit artikel wordt ingegaan op de mogelijkheden om hierop te anticiperen.

In de Invoeringswet personenvennootschappen zal de genoemde vrijstelling worden omgezet in de mogelijkheid tot verrekening. U bent in het vervolg (de vraag is enkel vanaf wanneer) wel degelijk overdrachtsbelasting verschuldigd als een woning wordt geschonken. De overdrachtsbelasting die betaald is over het bedrag waarover u ook schenkingsrecht verschuldigd bent mag u in mindering brengen (verrekenen) op het verschuldigde schenkingsrecht. Is dat – bijvoorbeeld door een vrijstelling of kwijtschelding – niet verschuldigd, dan is binnenkort gewoon 6% aan overdrachtsbelasting verschuldigd.

Vertraging wetsvoorstel
Het hiervoor genoemde wetsvoorstel 31065 heeft echter opnieuw vertraging opgelopen. Daarmee staat ook deze reparatie weer in de ijskast. Het is maar zeer de vraag of Financiën daarmee genoegen neemt. Het is voor dit ministerie zeer eenvoudig om onderdelen van dit wetsvoorstel eerder in werking te doen treden. We spreken dan van ‘wetgeving bij persbericht’. In zo’n persbericht wordt dan aangegeven dat bepaalde onderdelen van een wetsvoorstel – op voorwaarde dat het wetsvoorstel als zodanig wordt aangenomen – met terugwerkende kracht tot aan de datum van het persbericht in werking zullen treden. Dat zou dus in beginsel iedere dag (en zelfs vandaag!) kunnen zijn. In de markt zingt de datum van 1 juli 2008 rond, maar daarvoor is geen enkele garantie te geven. Het kan eerder worden, maar ook later. De vraag is dan ook terecht wat u hieraan nog kunt doen!

Haast geboden
In de eerste plaats zou u er voor kunnen zorgen dat bij een bedrijfsopvolging wel recht van successie verschuldigd is. Dat is het geval als niet aan de voorwaarden voor een belastingvrije overdracht (voortzetting!) wordt voldaan. Dat dit geen reële oplossing is zal duidelijk zijn: het kalf is in deze gevallen groter dan de koe. Maar het is wel iets om in het achterhoofd te houden als de opvolging inderdaad - om welke reden dan ook - voortijdig eindigt.

Een tweede mogelijkheid is om de woning niet bij leven over te dragen, maar om deze eenvoudig weg (al dan niet door middel van een testament) te laten vererven. Een verkrijging krachtens erfrecht levert immers geen belastbaar feit op voor de overdrachtsbelasting. Wel voor het recht van successie trouwens. Daar komt bij dat vererven tijdsverlies en onzekerheid oplevert. Bij een waardestijging van de woning valt ook deze stijging onder het successierecht. Ook niet fijn dus.

Een derde oplossing is de verkoop met uitgestelde levering. U verkoopt nu, maar u levert (maakt de gang naar de notaris) pas (veel) later. Dat heeft als voordeel dat de koper zekerheid heeft, en dat pas overdrachtsbelasting verschuldigd is ten tijde van de levering. Geen afstel van overdrachtsbelasting dus, maar wel (mogelijk langdurig) uitstel. Een variant hierop is de verkoop van de woning, onder voorbehoud van een zakelijk recht van gebruik en bewoning, bij voorkeur uitgerust met een zogeheten ‘metterwoonclausule’. Zeker indien de ouders niet van plan zijn om tot hun overlijden op de boerderij te blijven wonen, maar op zekere dag toch naar dorp of bejaardenhuis vertrekken, kan dit een voordelig alternatief zijn. Immers, het voorbehouden gebruiksrecht vermindert de waarde van de woning, en daarmee het bedrag van de verschuldigde overdrachtsbelasting. Wel is in deze variant wat fiscale en juridische begeleiding nodig, om met name fiscale valkuilen (recht van successie) te omzeilen.

De makkelijkste manier echter om onder al deze problemen uit te komen is het maken van haast. Zorg ervoor dat de overdracht (niet alleen bij onderhandse akte maar ook notarieel) wordt afgerond. Dan bent u in veilige haven. Want zit de vrijstelling eenmaal in de knip dan bent u onder de pannen, zowel letterlijk als figuurlijk. En geen persbericht dat u dan daar nog onderuit haalt.

mr. S.F.J.J. Schenk, directeur adviesgroep Fiscale Zaken van de Gibo Groep en voorzitter van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs

Lees ook Vrijstelling overdrachtsbelasting formele schenking op de tocht

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.