Home

Achtergrond 153 x bekeken

Boeren ondergaan Europese ingreep

Verrassingen in de voorstellen van de ‘health check’: afscheid van de interventie, komst van verplichte bufferzones

Vooral niet weer nieuwe hervormingen, geen grote ingrepen. Zo heeft eurocommissaris Mariann Fischer Boel haar evaluatie van het lopende landbouwbeleid steeds getypeerd. Even luisteren, kloppen en meten om te zien of het beleid goed werkt, alsof het een levend organisme is. Maar haar ‘health check’ heeft op mij hetzelfde effect als een routinecontrole bij de huisarts. Ik zou toch schrikken als die me na afloop zou meedelen dat ik een flinke ingreep moet ondergaan en me strakke leefregels oplegt.
Zo breekt de Deense dame pardoes met de interventie. De vaste interventieprijs voor voergranen, boter en mager melkpoeder wordt afgeschaft. Dit vaste bedrag waartegen de interventiebureaus overtollige producten uit de markt nemen, maakt plaats voor een vorm van openbare inschrijving of aanbesteding. Een flexibele prijs dus. Geheel afgeschaft wordt de interventie van harde tarwe, rijst en varkensvlees. Voor voergranen wil de commissaris de interventie op 0 stellen: het instrument blijft slapend voortbestaan.

Meer dan een hobbeltje

Het wegsnoeien van de interventie is toch meer dan het gladstrijken van wat hobbeltjes in het EU-landbouwbeleid. Dit instrument is al sinds Fischer Boels verre voorganger Sicco Mansholt de hoeksteen van het landbouwbeleid, een waarborg voor redelijke prijzen en boereninkomens. Nu nemen we er afscheid van.
Verklaarbaar is het wel. Sinds de landbouwcommissaris voor het eerst haar evaluatie aankondigde, is de situatie op de internationale landbouwmarkten drastisch veranderd: vraag en marktprijzen zijn sterk gestegen. Die niet voorziene marktopleving neemt Fischer Boel nu mee in de concrete voorstellen die ze verleden week namens de Europese Commissie heeft ingediend. En natuurlijk had interventie al aan belang ingeboet nu inkomenspremies in de plaats zijn gekomen van prijssteun.
Ik denk dat de Europese ministers, die in de loop van dit jaar een besluit moeten nemen over de commissievoorstellen, zullen zeggen: zet de interventiesystemen maar op nul, maar hou het instrument voor noodgevallen achter de hand.

Bufferstroken verplicht

Er is nog iets dat opvalt in Fischer Boels voorstellen. Versimpeling en vereenvoudiging zijn een belangrijke doelstelling voor de evaluatie. Die komen er ook aan. Zo worden bedrijfstoeslagen lager dan €250 niet meer uitbetaald; dat scheelt een boel werk. Ook vindt er een kleine opschoning plaats van de cross compliance, de verplichting om te voldoen aan een serie Europese richtlijnen. Tot zover niets aan de hand.

Maar zie, er sluipt zomaar een nieuwe verplichting de cross compliance binnen: bufferstroken langs waterlopen. Fischer Boel schaft de braakverplichting af, maar wil wel een nevenvoordeel behouden. Op braakgrond en akkerranden kregen flora en fauna een kans en watergangen werden gevrijwaard van mest en bestrijdingsmiddelen. Door afschaffing van de braak zou dat verloren gaan, vandaar nu ineens de bufferzones. Daar staat geen vergoeding tegenover. Je moet aan de randvoorwaarden voldoen om de bedrijfstoeslag te ontvangen. Wie verzaakt krijgt een boete en een korting.

Nog onduidelijk

Hoe dat precies moet met die bufferstroken is in dit stadium onduidelijk. De lidstaten moeten er zelf invulling aan geven. Ik kan ook niet overzien hoe ingrijpend dit uitpakt voor de akkerbouwers en veehouders. Er zijn in Nederland natuurlijk veel watergangen. Aan de andere kant hebben boeren nu al te maken met teeltzones en bemestingsvrije zones in verband met de mest- en milieuwetgeving.
Het lijkt me belangrijk om goed te onderzoeken of die bufferzones de Nederlandse boeren veel hinder opleveren. En dan moet minister Verburg er dwars voor gaan liggen.

Foto

Henk Dokter

Of registreer je om te kunnen reageren.