Home

Achtergrond 113 x bekeken 6 reacties

Hoge voedselprijzen hoeven geen stand te houden op de lange termijn

Het staat niet vast dat de voedselprijzen hoog blijven. Daarbij wordt het prijsopdrijvende effect van biobrandstoffen overdreven. Dat stelt Niek Koning. Hij pleit voor bevordering van agrarisch vakmanschap en vermindering van consumptie van dierlijke producten.

Niek Koning is verbonden aan de Leerstoelgroep Agrarische Economie & Plattelandsbeleid, Wageningen Universiteit. Hij is de hoofdauteur van het rapport Long-term global availability of food: continued abundance or new scarcity? (Beschikbaarheid van voedsel op lange termijn: voortdurende overvloed of nieuwe schaarste?)

Het afgelopen jaar zijn de internationale landbouwprijzen fors gestegen. Volgens veel beleidsmakers is de situatie op de agrarische wereldmarkten definitief veranderd. Misschien hebben ze gelijk, misschien ook niet.

Ook in de jaren ’70 stegen de wereldmarktprijzen en dacht men dat dat blijvend zou zijn. In werkelijkheid klapten de prijzen na een paar jaar weer in elkaar. Die geschiedenis kan zich herhalen. Op middellange termijn heeft de wereldlandbouw genoeg ruimte om te groeien.

De huidige hoge prijzen lokken investeringen uit in landen als Brazilië. Daardoor kunnen de wereldmarkten over een tijdje weer overvoerd worden. Dat kan versterkt worden als de wereldeconomie in een recessie glijdt.

Een combinatie van een gestegen aanbod en een internationale recessie speelde ook bij prijsdalingen in de jaren ’80 en ’90 een rol. Als de tijdelijke prijsstijging intussen politiek is gebruikt om inkomensstabilisatie en productiebeheersing (melkquota) af te schaffen, kunnen de gevolgen voor de landbouw hard aankomen.

Het kan leiden tot onzekerheid en dalende inkomens, wat verdere investeringen in de mondiale capaciteit voor voedselproductie kan vertragen. Dat kan tot problemen leiden als de wereldvoedseleconomie op langere termijn wél met structurele schaarste te maken zou krijgen.

Dat dat mogelijk is, wordt benadrukt in een Wagenings rapport – Long-term global availability of food: continued abundance or new scarcity? – over het mondiale voedselaanbod op de lange termijn. Daarin wordt erop gewezen dat de belangrijkste bronnen van de groei van het landbouwaanbod in de 20e eeuw minder overvloedig worden.

De potentiële opbrengsten van de belangrijkste gewassen zijn de laatste kwart eeuw niet meer gestegen. Alleen in Latijns-Amerika en Afrika kan nog de nodige vruchtbare grond worden ontgonnen. En stijgende bemestings- en irrigatiekosten en de vraag naar nieuwe non-foods (bio-chemicaliën en –brandstoffen) kunnen prijsverhogend werken.

Op langere termijn is schaarste alleen te voorkomen als er op tijd geïnvesteerd wordt in agrarisch vakmanschap, onderzoek en irrigatie. De vrije markt kan die investeringen niet zeker stellen.

Die wordt te veel bepaald door kortetermijnverwachtingen en de inelasticiteit van de vraag en het aanbod in de landbouw maken de prijzen te instabiel om goede signalen voor de lange termijn te geven. Om het risico te verminderen van voedselschaarste – die dramatische effecten zou hebben in arme voedselimporterende landen – is een actief beleid nodig.

Méér investeren in onderzoek, de groei van de landbouw in ontwikkelingslanden krachtig bevorderen, géén biobrandstoffen subsidiëren, en de consumptie matigen van dierlijke producten met te ongunstige voerconversies (vooral op krachtvoer gebaseerd rundvlees).

Daarnaast is er behoefte aan een stabiliserend prijsbeleid dat zorgt voor prijzen die stabiel en lonend genoeg zijn om investeringen aan te moedigen en dat extreme prijsstijgingen tegengaat.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Piet

    Ik vraag mij of dit betoog wel waterdicht is. Enerzijds spreek Niek de Koning van een mondiale voedselaanbod en over de potentiele groei van productie in Afrika en Latijn-Amerika. Dat lijkt mij zeer realistisch. Hij spreekt verder over stabiliserend prijsbeleid. Daar zit de crux, want dit is niet wereldwijd haalbaar. De EU en de VS kunnen wel prijsbeschermende maatregelen nemen, al zal de WTO dit niet leuk vinden. Wereldwijd zijn deze maatregelen mi niet haalbaar. Dergelijke maatregelen in de VS en de EU zullen zelfs leiden tot sterkere prijsfluctaties in Afrika en LatijnsAmerika. De landbouw kan hier dus niet investeren op basis van stabiele prijzen, terwijl hier de groei juist nodig zou zijn.
    Ik ben geen afgestudeerd econoom, dus als ik fout ziet krijg ik graag commentaar.

  • no-profile-image

    Piet Wisse

    Tja Saal, er is meer dan de landbouw...

  • no-profile-image

    Saal

    Wat zitten ze toch te zeuren over hoge voesel prijzen ja de tussen handel die steekt het in zijn zak maar die boer niet. De suikerbiet is geen bal meer waard aardappels op 10 ct, vlees is weer in prijs gedaald en ga zo maar door. Zolang die boer nog niet zoveel verdient als een voetballer (wat verdient de toppers 8 miljoen euro), want dan is de kans groot dat het voedsel duur is. En men sreekt ook al over "ethisch onverantwoord" het betreft hier de produktie voor bioenergie, maar 600.000 miljard dollars in de oorlog van Irak stoppen wat is dat dan, goede landbouwgrond weer onder water laten lopen en ga zo maar door. We boeren evengoed maar door ondanks alle opgelegde regels, misschien kunnen we de mest straks weer bovengronds uit rijden. Weer investeringen die straks niets meer waard zijn.

  • no-profile-image

    gli

    Prachtig ! het vakmanschap moet de agrarier redden! Wageningen Universiteit zal daarbij in ons land vast een rol spelen. Niks mis mee. Wat wel mis is? De individuele boer is aan de wereldmarkt overgeleverd. En verder? Ook de consument! Maar die is op dit ogenblik alleen gefixeerd op de gigantische steun (en dus kosten), die Europees, maar ook wereldwijd door arme sloebers moeten worden opgebracht om de landbouw (in de breedste zin) in de benen te houden (zegt men!). Ze zullen er na verloop van tijd achter komen!! WTO? slecht voor de producent en misschien nog veel slechter voor de consument!
    Maar de echte ondernemers menen te overleven. Gelijk hebben ze. Wie dat zijn? Steeds grotere ondernemingen, misschien tenslotte de multinationals.
    Het tij is niet te keren (denk ik).

  • no-profile-image

    maas

    Kan er nog iemand de normale proportie's zien ?
    In de jaren 70 bracht een kilo tarwe 50-55 gulden centen op. Nu doen we bij 23 euro alsof de wereld vergaat ?! De kosten zijn toch zeer behoorlijk opgelopen. De arbeidsvergoeding is minimaal geweest. Het punt is dat de westerse consument voor weinig geld te eten had. Nu dat een beetje meer word is alles in de war. Ik zie de huidige prijzen als een inflatiecorrectie.
    Wouter bos heeft met zijn uitspraken wel erg veel boter op het hoofd.
    Hopenlijk komt het boerenverstand nog eens terug in de politiek en roept men niet wat ze zelf het beste uitkomt.

  • no-profile-image

    innovatieve

    Creatieve kerel die Niek Koning; zorg voor meer vakmanschap, waardoor de ondernemer ten onder gaat aan zijn eigen succes.
    Daarom gaan hele volksstammen kwaliteiten van de Nederlandse ondernemer in het buitenland verkopen.
    Van je eigen volk moet je het hebben. Bah...

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.