Home

Achtergrond 260 x bekeken 11 reacties

Bio-landbouw, consument en minister

Het is niet de consument, maar de politiek die moet waarmaken wat de burger wil. Harm Schelhaas, econoom en oud-voorzitter van het Productschap voor Zuivel, kan zich volledig aansluiten bij de Amerikaanse econoom Robert Reich.

En daarmee staat volgens Schelhaas vast dat minister Verburg veel te veel van de consument verwacht. "De consument heeft een doorslaggevende rol bij de vorming van een duurzame veehouderij", aldus minister Verburg. Het is de vraag of de consument deze rol aankan. Belangrijk hierbij is de verhouding tussen de burger en de consument.

De Nederlander, het is bekend, is voor duurzame landbouw en voor dierenwelzijn, maar hij koopt zijn voedsel liefst zo goedkoop mogelijk. Dit klopt niet, ook niet volgens de minister. De consument moet waarmaken wat hij als burger wil. Het is een aantrekkelijke gedachte, maar helaas, zij is onjuist. De functie van de burger en die van de consument zijn namelijk zeer verschillend.

Als burger heeft hij de vrijheid om voor wetten en regels te ijveren die voor iedereen gelden. Als consument mag hij zijn inkomen naar eigen inzicht besteden. Vele consumenten vinden dat zij als individuele consument geen rekening hoeven te houden met maatschappelijke consequenties; een individuele consument heeft immers geen enkele invloed op de economie. Anderen, met name de politiek, moeten maar letten op de maatschappij als geheel.

Maar gelukkig zijn er ook andere consumenten. Een onderzoek in Engeland gaf aan dat circa 30 procent van de consumenten zeer gemotiveerd is om een hogere prijs te betalen voor maatschappelijk verantwoorde producten. Dat gaf hoop. Maar toen kwam de teleurstelling.

Het aandeel van deze consumenten in de betreffende markten bedroeg slechts 1 tot 3 procent. Elders, ook in Nederland, is dezelfde ervaring opgedaan. In het algemeen geldt dat zowel de alternatieve consumpties als alternatieve producties (biologische landbouw) zelden een marktaandeel van meer dan 5 procent halen; 3 procent is al veel.

Een belangrijke oorzaak is dat er inmiddels veel producten zijn die juist wel of juist niet gekocht mogen worden, bijvoorbeeld vanwege energiebezuiniging, milieu, mensenrechten, kinderarbeid, derde wereld, natuur, duurzaamheid en leefbaarheid. Geen enkele consument brengt het op om bij alle producten rekening te houden met maatschappelijke consequenties, dus kiest hij in de praktijk slechts enkele producten uit waarbij hij dat – soms of meestal – wel doet. Dat zullen lang niet altijd landbouwproducten zijn. Gezien bovenstaande ervaringen verwacht minister Verburg veel te veel van de consumenten.

Van het trio burger, consument en overheid is de rol van de overheid essentieel; deze kan de noodzakelijke structuurveranderingen stimuleren. Mogelijkheden zijn: fiscale- en btw-maatregelen, ondersteuning van onderzoek, etikettering, regelingen bij afzet en consumptie, convenanten tussen overheid en bedrijfsleven en financiële steun. Niet de consument, maar de politiek moet waarmaken wat de burger wil.

Dat is ook de overweldigende conclusie in het recente boek Superkapitalisme van Robert Reich, minister onder president Bill Clinton en adviseur van Barack Obama, een gezaghebbend econoom. In dat boek geeft Reich aan dat de meeste consumenten (juist) niet doen wat zij als burger willen. De politiek moet, aldus Reich, de burger – of de boer – beschermen tegen de consument en tegen het superkapitalisme.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Frank

    Onzinnig argument,

    Allemaal leuk en aardig maar in strijd met het principe: You have got to practice what you preach! Een waas van excusen om toch maar goedkoop te kunnen blijven kopen. Het gaat niet over kinderarbeid, lagelonen landen. De keuze gaat in dit onderwerp over vlees. Biologisch vlees of niet biologisch, dus als je vlees ziet liggen moet je kijken of er biologisch op staat dat is de enige moeite die van de consument wordt geeist en dat staat in schril contrast met de 3 miljard euro moeite die de boeren in de afgelopen 10 jaar hebben gedaan. Wat een onzin zeg!

  • no-profile-image

    Hertog Jan

    Hier een korte beschrijving van het bewuste boek waar Schelhaas het over heeft: (Bron: Bol.com)
    "Onze economie is efficiënter dan ooit, met een krachtig en wereldwijd kapitalisme dat zich ontwikkelt tot superkapitalisme, aldus Robert B. Reich. Dat superkapitalisme versnelt de economische groei, maar leidt tot een groter wordende ongelijkheid in rijkdom, verhoogde onzekerheid in werk en inkomen, en een groeiend broeikaseffect.

    Tegelijkertijd raakt de democratie, waarin de politiek verantwoordelijkheid neemt voor regels en beslissingen, en voor de rechtvaardige verdeling van zorg voor álle burgers, in de verdrukking. Bedrijven hebben meer en meer invloed op de politiek, de politiek verliest haar geloofwaardigheid en burgers gedragen zich uitsluitend nog als consumenten en verliezen de principes van het burgerschap uit het oog. Dit is een ongewenste situatie waar we een halt aan moeten toeroepen.

    De auteur zet een koers uit voor een maatschappij met een sterk kapitalisme en een even sterke democratie, waarbij de politiek het primaat voert over regelgeving en over een eerlijke verdeling van welvaart en welzijn, en waarbij de burgers zich betrokken voelen en verantwoordelijkheid nemen".

  • no-profile-image

    wilhelmina

    Eigenlijk heel makkelijk.
    Of het nu gaat over vlees,groenten of fruit, wat de producent krijgt en wat de consument betaald, daar zit het hem in!
    Want alles is goed gecontroleerd in onze landen en dat kunnen we niet van alle EU-landen zeggen,dus.......als consument ga je gewoon je spullen halen bij de producent want waarom moet de tussenhandel er zoveel aan verdienen zodat de consument toch kiest voor het goedkoopste wat NIET uit onze landen komt?????
    Of toch niet zo makkelijk???,nee moeilijk doen is beter want zo betalen we de 'denkers'.

  • no-profile-image

    karen

    Ik vind dit ook een zeer goed artikel. Als ik kijk naar mijn situatie klopt het zeker. Als ik volop wil practissen wat ik preach kom ik sowieso in een conflictsituatie. Verantwoorde producten zijn slecht te krijgen in ons dorp. Kleding is totaal uitgesloten en verse biologisch product beperkt zich tot het groentepakket van Odin. Voor de rest moeten we een dorp verdop zijn en dat betekend weer de auto pakken. (nee geen OV). Het assortiment biovlees is ook daar zeer beperkt en zit vaak tegen de datum aan. Verkleurde stukjes vlees van 2 ons voor 5 euro steken erg schril af tegen grote schalen met de naastliggende prijspakker van “1 kilo voor 3 euro”. Biologische vleeswaren zijn alleen in de stad te verkrijgen.
    Dus voor vele is het of te lastig of te duur en die kopen dus niet, de convententionele boer zal door de kleine markt niet overstappen en alles blijft zoals het was.

    Indertijd bij het verschijnen van de eerste biologische melk zei men: als er meer verkocht wordt zal de prijs dalen. Het aanbod is ondertussen zo hoog dat het aanbod de vraag overschrijd en het bij de gewone melk gemengd wordt maar de prijs daalt nog steeds niet. Want bio is speciaal en zo lang er mensen grif het dubbele voor willen geven zijn er mensen die daar graag goed aan willen verdienen. Overigens, de enige die er echt aan verdiend is volgens mij de tussenhandel.

    Met andere woorden, zoals bovenstaand artikel al betoogt: hier ligt een schone taak voor de overheid. Als je wilt dat de massa veranderd moet je zorgen dat het voor de massa makkelijker is om het gewenste gedrag te vertonen dan het ongewenste gedrag.

  • no-profile-image

    Kubelink

    Nou Leny,
    Jij bent wel erg optimistisch over de voedselproductie van tegenwoordig. Dat de kwaliteit van het voedsel nu vele malen beter is, wordt door uitkomsten van al jarenlang lopende onderzoeken resoluut de grond in geboord. De kwaliteit van ons voedsel is in feite schrikbarend achteruit gegaan. Alle alarmbellen zouden eigenlijk al moeten rinkelen, doch vastgeroeste vooroordelen over de biologische landbouw maken dat we de teloorgang van onze eerste levensbehoeften van kwaad tot erger laten gaan, zonder dat we de gevaren (willen) inzien. Ook minister Verburg ziet hier (onbegrijpelijkerwijs) geen zorgwekkende ontwikkelingen in, gezien haar afwachtende houding. In een zeer verhelderende brief die niets aan de verbeelding over laat is haar dit probleem al een behoorlijke tijd geleden duidelijk gemaakt. Hoewel het een buitengewoon zorgwekkende zaak is, heb ik haar er nog niets over horen zeggen. Maar goed. Getuige haar vele keren dat ze volk en kamerleden onjuist heeft geïnformeerd wisten we al dat ze van het nemen van verantwoordelijkheid geen kaas heeft gegeten. Hier vindt u de brief: http://www.aquariusalliance.nl/downloads/paulblokkerBriefMinister.pdf

  • no-profile-image

    Berend Botje

    Ach Knuppelink uut Twente. Vreemde redenatie. De levensverwachting van de mens is de laatste honderd jaar drastisch toegenomen. Onder meer door sterk verbeterde gezondheidszorg en sterk verbeterde voeding en kennis hierover.
    Maar nee, de conclusie moet zijn volgens Knuppelink, dat het slecht gesteld is met ons voedsel.
    Alles wat reguliere landbouw is moet opgeruimd worden volgens deze persoon, dus hoewel wij in West Europa en Nederland het veiligste voedsel ter wereld produceren, moet er om aan de dogma's van de antilandbouwlobby alles aan gedaan worden om een negatief beeld te schilderen.

  • no-profile-image

    jac

    ik heb de brief vanonze Twentse specialist op landbouw en voedselgebied gelezen. Snap niet hoe je hier uit kunt concluderen dat er iets mis is met ons voedsel, het gaat allen maar over stront en kringloop. Nou Kube alle bedrijven doen aan kringloop maar vaak niet alleen en op hetzelfde bedrijf, vaak iets ruimer maar de mest wordt altijd gebruikt om er andere gewassen van te laten groeien die dan weer dienen als voedsel dus hele brief staat eigenlijk nix interessants in.

  • no-profile-image

    nn

    Het is makkelijker dan ooit om bio te kopen: de Natuurwinkel heeft 43 vestigingen, de meeste reguliere supers hebben inmiddels een paar meter bioschap. En dan zijn er de internetwinkels www.vaneigenerf.nl, www.vanhavertotgort.nl enz waar je on-line bio kunt kopen, van de boer om de hoek. Het kan, voor iedereen. Ik doe het al jaren. Ik ben bang dat de meeste consumenten bij dergelijke enquetes sociaal wenselijke antwoorden invullen en dat in de winkel de werkelijke aard naar boven komt.

  • no-profile-image

    Leny

    Het is niets nieuws wat de heer Schelhaas beschrijft. Bij het koopgedrag komt de echte concument boven drijven. Als producent kun je daar alleen mee uit de voeten. Doe je wat die enkele schreeuwers willen, kom je zelf in de problemen. De producent weet dat hij op een hoog niveau aan het produceren is. Vroeger, een 50 jaar geleden was alles biologisch. Maar toen waren de uur lonen ook 50 maal lager. Als het allemaal zo nog moet, dan is er veel te weinig voedsel om die veel meer monden te voeden. De kwaliteit van nu is veel en vele malen beter. Ik denk dat men klaagt met een volle buik. Ik denk dat er veel te veel voedsel is en te goedkoop, voor dit soort mensen. Moeten ze zich niet schamen met al die honger op de wereld. De enigste die het bijna niet kunnen betalen zijn de voedsel producenten. Dus niet zeuren maar meer betalen voor je eten!

  • no-profile-image

    Wim

    Dit is de eerste keer dat ik een goede verklaring lees waarom de consument niet met de portemonnee doet wat hij met de mond belijdt.
    Wie de schoen past trekke hem aan.
    Wanneer kunnen we dit bericht in de grote landelijke dagbladen lezen? Wanneer komt dhr Schelhaas in Pauw en Witteman?

  • no-profile-image

    jac

    er is niets mis met ons voedsel, wat toch een onzin. Je kan onderzoekjes aandragen wat je wil, er zijn net zoveel onderzoeken die het tegendeel bewijzen. Onderzoeken zijn meestal zo dat de opdrachtgever gelijk krijgt onafhankelijke onderzoeken bestaan nagenoeg niet meer dus hou op met dit soort zever. Ik zeg niet dat de kwaliteit beter is dan deze vroeger zou zijn geweest het is gewoon nagenoeg hetzelfde. Het enige wat er mis is met ons voedselpakket is de prijs, deze is nog altijd hetzelfde als vroeger en dus voor tegenwoordig veel te laag. Als je dan ook nog durft te beweren dat de kwaliteit benden alle peil zou zijn ben je een ernstig verwend kind.

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.