Home

Achtergrond 122 x bekeken 1 reactie

Crisis brengt hopelijk betere fokwaarde

Over de robuustheid van koeien bestaan al jaren meningsverschillen. De crisis binnen de NVO kan bijdragen aan een wezenlijk andere benadering van deze fokwaarde.

Onder meer door haar niet meer af te lezen aan jonge dieren, meent Kees Cazemier, oud-secretaris van de Vereniging voor de FH Fokkerij (Fries Hollands ras) en voormalig directeur van de varkensfokkerij-organisatie Cofok BV.

Fokwaarde voor robuustheid splijt NVO (Nederlandse Veeverbeteringsorganisatie), aldus de titel van een bericht in het Agrarisch Dagblad van 4 december. Het begrip tweespalt wordt gebruikt, maar er zou ook crisis kunnen staan. Waar het mij om gaat is dat een crisissituatie wordt aangegrepen om uitzicht te bieden op een nieuwe toekomst, daargelaten of we het er inhoudelijk mee eens zijn.

Vrijwel vanaf het begin van de geregistreerde veefokkerij in ons land, waarbij het ging om productie, is er aandacht geweest voor het exterieur. Het sleutelen aan haar vermogen tot productie laat de koe niet onverschillig, er moet op haar gelet worden. Dit wordt tot uitdrukking gebracht in een als passend geacht exterieur, dat dus inhoud moet geven aan wat ook van meet af aan robuustheid had kunnen heten.

Het steeds aanpassen van het ideaalbeeld bewijst ons onvermogen die robuustheid waterdicht aan het dier af te lezen. De huidige aanduiding totaal-exterieur zou de optimale afspiegeling van robuustheid moeten zijn. Dat het daarin te kort schiet kan gezien worden als de feitelijke aanleiding tot het apart invoeren van het kenmerk robuustheid. Dat over de inhoud daarvan nu van meet af aan een grondig meningsverschil ontstaat mag, gezien de historie, geen verwondering wekken.

Er is sprake van een crisissituatie die na meer dan honderd jaar stamboekfokkerij aanleiding zou kunnen en moeten zijn voor een wezenlijk andere benadering. Een benadering waarbij we het aan de koe overlaten hoe een robuust beest er uitziet! Dat ons dat met het oog niet lukt, komt omdat we dit op jonge leeftijd al aan het dier willen aflezen, omdat het vooral snel moet gaan. Een snelheid die kennelijk ten koste gaat van gedegenheid en waarmee dus geen veehoudersbelang is gediend.

Concreet gesteld, de fokwaarde van een stier zou pas vastgesteld moeten worden wanneer zijn oudste lichting dochters vier tot vijf lactaties hebben kunnen brengen. Hun robuustheid kan dan blijken in het percentage nog aanwezige dochters, een cijfer dat door de praktijk bepaald wordt.

Eenzelfde soort maatstaf zou ook moeten gelden voor als stiermoeder in te zetten dieren. Extra aandacht zou bij deze categorie moeten gelden voor een regelmatig afkalfpatroon, eens per jaar. Niet omdat elke koe op elk bedrijf jaarlijks een kalf moet brengen, maar om geen koeien te krijgen die dat niet kunnen.

We hebben het hier over een aanpak binnen de huidige structuur van de fokkerij. Daarin zijn KI-organisaties met grote commerciële belangen koersbepalend. Naast de jacht naar snelheid is de handel een tweede angel die een gezonde en dus op robuustheid gerichte fokkerij ernstig ondermijnt. Er is sprake van een voortgaande schaalvergroting in de bedrijven. Daarmee opent zich versterkt het perspectief van de inzet van stieren uit koeien die zich in het eigen bedrijf gunstig onderscheiden. Een goed geïnformeerde onafhankelijke adviseur zal daarbij nuttige diensten kunnen bewijzen.

De rol van de KI en andere technologieën is daarbij niet uitgeschakeld. Wel echter goeddeels die als koersbepalende commerciële organisatie - al dan niet opererend onder één dak met een onafhankelijk stamboek (CRV). Binnen de veehouderij zelf speelt de fokkerij een begrensde rol. Niettemin is er sprake van een wezenlijk boerenbelang. Als de crisis in de NVO daaraan een goede wending kan geven, is dat mogelijk wel de belangrijkste rechtvaardiging voor het gegeven dat zij ooit is ontstaan.

Administrator

Eén reactie

  • no-profile-image

    Veehouder

    Vergeet het maar dat de crisis bij nvo zal helpen. Zolang de massa achter crv aanhobbelt blijft de robuustheid zoals crv bobos dat willen hebben. Maak eerst de stamboek onafhankelijk en crv aandeel in nvo laten afnemen. Dan pas kan de robuustheid echt ontwikkelen tot een vatbaar begrip.

Of registreer je om te kunnen reageren.