Home

Achtergrond 205 x bekeken

Vrom wil geen uitstel voor nieuwe normen ammoniak

Het door de Tweede Kamer gevraagde uitstel van de nieuwe emissienormen van ammoniak in bestaande stallen van 2010 naar 2013 kan niet doorgaan, omdat anders Europese afspraken over het ammoniakplafond overschreden wordt. Dit vindt de minister van Vrom mede namens de minister van LNV naar aanleiding van onderzoek naar het ‘ammoniakgat’, het verschil tussen gemeten en berekende concentraties ammoniak in de lucht.

Het ammoniakgat is van belang voor het realiseren van het emissieplafond zoals dat is vastgelegd in de Europese Richtlijn Nationale Emissieplafonds (NEC-richtlijn). Het ammoniakplafond voor Nederland bedraagt 128 kiloton per jaar in 2010. Ongeveer 90 procent van de nationale ammoniakemissie is afkomstig uit de landbouw. Door de onzekerheid rond de omvang van het ammoniakgat was het lastig om een betrouwbare schatting te maken over het realiseren van het ammoniakplafond in 2010.

Overgangstermmijn
Het probleem rond het ammoniakgat is de afgelopen jaren meerdere keren in de Kamers aan de orde geweest bij overleg over het ammoniakbeleid. Tijdens de behandeling van de wijziging van de Wet ammoniak en veehouderij door de Tweede Kamer op 1 november 2006 verzocht de Kamer de regering om de overgangstermijn voor aanpassing van bestaande varkens- en pluimveestallen aan de emissiegrenswaarden in het Besluit huisvesting te verschuiven van 2010 naar 2013 (motie Koopmans – Oplaat).

In 2012/2013 moeten de stallen voldoen aan de Europese eisen voor dierenwelzijn als het om legkippen of varkens gaat. De toenmalige staatssecretaris van VROM zei in 2006 dat hij begrip had voor de vraag, maar alleen uitstel wilde geven als daarmee het halen van de NEC-doelstelling voor 2010 niet in gevaar kwam. Hij vond het toen te vroeg voor een besluit gezien de onzekerheden in de emissieprognose. Hij zegde toe dat hierover in 2008 een besluit zou worden genomen.

Onderzoek ammoniakgat
Gedurende de jaren 2003-’08 heeft het RIVM in samenwerking met het PBL, het Energie-onderzoekcentrum Nederland en Wageningen UR onderzoek verricht naar de discrepantie tussen de gemeten en berekende concentraties van ammoniak in de lucht. De berekende concentraties kwamen tot nu toe circa 25% lager uit dan de gemeten waarden. Volgens de onderzoekers kon de oorzaak hiervan gelegen zijn in:

  • 1. de gemeten concentraties;
  • 2. de emissieschattingen die ten grondslag liggen aan de berekende concentraties;
  • 3. het verspreidingsmodel dat ten grondslag ligt aan de berekende concentraties.
De voornaamste conclusies:
  • 1. de gemeten concentraties zijn gevalideerd. Het blijkt niet nodig aanpassingen door te voeren;
  • 2. de emissieschattingen blijven per saldo ongewijzigd. Er zijn op onderdelen bijstellingen doorgevoerd;
  • 3. het gebruikte verspreidingsmodel leidt tot onderschatting van de concentraties in de lucht. Dit wordt veroorzaakt door een overschatting in het model van de netto depositie op landbouwgronden. Na correctie resteert een ammoniakgat van circa 5%. Dit is wetenschappelijk zeer aanvaardbaar.
De conclusie met betrekking tot de emissieschattingen is relevant met het oog op het NEC-plafond 2010. In de Milieubalans 2008 geeft het PBL een raming van de emissie voor het jaar 2010 van 123 kiloton per jaar. Dit is 5 kton onder het NEC-plafond. De resultaten van het onderzoek naar het ammoniakgat zijn hierin meegenomen. Wel wijst het PBL er op dat de schattingen van de diverse bronnen met onzekerheden omgeven blijven.

De emissies vanuit de melkveehouderij kunnen in de komende jaren nog toenemen als gevolg van uitbreiding van de melkveestapel, het verminderd toepassen van beweiding, de nieuwbouw van stallen die meer open worden gebouwd dan voorheen en de voorgenomen verruiming en afschaffing van de melkquota. Naar verwachting wordt het NEC-plafond voor ammoniak voor 2020 aangescherpt, zodat verdere reductie van de uitstoot van ammoniak na 2010 noodzakelijk blijft.

Gevolgen beleid
Jacqueline Cramer, de huidige minister van Vrom concludeert dat met het nu ingezette ammoniakbeleid aan het NEC-plafond voor het jaar 2010 kan worden voldaan, maar dat er geen versoepeling in dat beleid mogelijk is. Indien de bestaande stallen pas in 2013 worden aangepast, levert dat volgens het onderzoek in 2010 te veel emissie op om onder het NEC-plafond 2010 te blijven. De minister is daarom niet van plan om de overgangstermijn in het Besluit huisvesting niet verlengen.

De minister wijst erop dat na de discussie hierover in de Kamer eind 2006 het Besluit huisvesting nog is gewijzigd, voordat dit besluit op 1 april van dit jaar in werking is getreden. Door deze wijziging is onder meer de zogenoemde interne saldering mogelijk gemaakt. Dit houdt in dat niet iedere stal binnen een inrichting aan de emissiegrenswaarde behoeft te voldoen, maar dat alle stallen samen er per saldo wel aan moeten voldoen. Hiermee ontstaan voor veehouders mogelijkheden om aanpassing van bestaande stallen uit te stellen als dat beter uitkomt in verband met de afschrijvingstermijn of in verband met het aanpassen aan dierenwelzijnseisen.

Melkveehouderij
Tijdens de behandeling van de Wet ammoniak en veehouderij door de Tweede Kamer in november 2001 nam de Kamer een motie aan waarin de regering werd verzocht om in het Besluit huisvesting geen emissie-eisen voor melkrundveestallen op te nemen, wanneer er beweiding van het vee plaatsvindt en het melkureumgetal beneden een bepaalde waarde ligt.

De overweging was, dat het verlagen van de ammoniakemissie door middel van aanpassingen in het voederrantsoen veel kosteneffectiever was dan aanpassing van stallen. De toenmalige minister van Vrom wilde de noodzakelijke emissiereductie in de melkveehouderij aan de sector zelf overlaten. Er zijn daarom in het Besluit huisvesting geen emissie-eisen voor betreffende stallen opgenomen, tenzij er sprake is van de bouw voor stallen om het vee permanent binnen te houden. In het besluit zijn ook geen voorwaarden ten aanzien van het voederrantsoen of ten aanzien van het melkureumgetal opgenomen.

In zijn brief van 11 september 2003 over ammoniakbeleid heeft de toenmalige staatssecretaris van Vrom de Kamer laten weten dat met de sector was afgesproken dat het landelijk gemiddelde melkureumgetal in 2010 niet hoger is dan 20 mg per 100 gram tankmelk. Dit zou, bovenop de reductie van ammoniakemissies door voorziene ontwikkelingen in de melkveehouderij (mestbeleid en vermindering van het aantal dieren bij gelijkblijvend melkquotum), tot een reductie van 4 kiloton per jaar leiden. In deze brief meldde de staatssecretaris dat in 2008 wordt bezien of er voldoende voortgang is gemaakt en dat, mocht dit niet het geval blijken, er alsnog eisen voor deze sector in het Besluit huisvesting zullen worden opgenomen.

Verschillende onderzoeken wijzen erop dat de melkveehouderij met het ingezette ammoniakbeleid aan het NEC-plafond voor het jaar 2010 zal voldoen, maar dat een verdere toename van de ammoniakemissie in navolgende jaren dreigt. Bovendien komt er in 2020 een nog nader vast te stellen NED-plafond. Bij een evenwichtige bijdrage van verschillende sectoren zal de melkveehouderij moeten meedoen, die immers de halve uitstoot aan ammoniak uit de landbouw voor zijn rekening neemt.

Overige maatregelen
Melkveebedrijven worden via fiscale maatregelen gestimuleerd te investeren in nieuwe stallen, die zowel een lagere ammoniakuitstoot geven als het welzijn van het melkvee verbeteren (Maatlat Duurzame Veehouderij). De Maatlat is een onderdeel van het toetsingskader van de fiscale regelingen MIA en Vamil, die fiscale voordelen bieden voor investeringen in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen. Er zijn echter aanvullende maatregelen aan melkrundveestallen nodig om de ammoniakuitstoot verder naar beneden te brengen.

LTO
LTO Nederland is het niet met de minister eens over het intrekken van het uitstel voor de intensieve veehouderij: “In feite draait de minister hiermee een uitspraak van de Tweede Kamer van enkele jaren geleden terug”. De boerenorganisatie vindt dat het onderzoek van de ministeries te veel gebaseerd is op schattingen en dat lopende investeringen in bijvoorbeeld luchtwassers onvoldoende worden meegenomen.

Lees ook Zoekresultaten op Agrocount.nl met trefwoord ‘ammoniak’

Meer informatie Vrom, 6 november 2008: Nieuwe inzichten in het “Ammoniakgat”en de gevolgen voor het beleid

Meer informatie LTO Nederland, 7 november 2008: LTO boos op minister Cramer

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.