Home

Achtergrond 124 x bekeken

Opvolgen is vooruitzien: nieuwe successiewet werpt schaduw vooruit

De huidige Successiewet (de belasting op schenkingen en erfenissen) dateert alweer uit 1956. Sinds die tijd is er veel veranderd. De staatssecretaris van Financiën, Jan Kees de Jager, wil per 2010 met een nieuwe wet komen. Kernpunt van de wet is heel simpel: tarieven omlaag, vrijstellingen omhoog. En wie is daartegen, want de sterftax is bepaald niet populair. Er is één probleempje: het successierecht staat voor 2008 ingeboekt voor een bedrag van ruim €1,8 miljard.

Budget
De ruim €1,8 miljard aan successierecht wil Den Haag per se niet kwijt. Met andere woorden: de hele operatie moet budgettair neutraal plaatsvinden. Wat aan de burgers teruggegeven wordt, moet op een andere manier weer binnenkomen. Zo wil het ministerie trusts aanpakken en ook fiscaal plezierig uitwerkende testamenten (turbotestament, ik-opa-testament) gaan mogelijk een moeilijke tijd tegemoet.

Bedrijfsopvolging
Voor de agrarische sector van groot belang is de aankondiging van de staatssecretaris dat hij streeft naar een vereenvoudiging van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit. In Nederland is er nagenoeg geen agrarisch bedrijf te vinden dat niet – binnen de familie – met een beroep op deze faciliteit wordt overgedragen. Zoals bekend werkt de faciliteit feitelijk met drie schijven: de eerste schijf bestaat – uiteraard onder voorwaarden – uit een volledige vrijstelling tussen het verschil tussen de vrije marktwaarde en de going concern-waarde, in de tweede schijf wordt een korting van maar liefst 75% gegeven op de going concern-waarde, en in de (overigens weinig gebruikte) derde schijf krijgt de bedrijfsopvolger (rentedragend) uitstel van betaling.

Dat een en ander (waaronder de berekening van de going concern-waarde) ingewikkeld is, is een feit. Zonder een rekenmodel en de bijbehorende forfaitaire waardering (te vinden op de site van de Belastingdienst) is de berekening bijna niet te maken. Streven naar een veel eenvoudigere regeling is op zich dus een prima zaak, maar tegelijkertijd zou die vereenvoudiging wel eens aangegrepen kunnen worden om de (toegegeven, op dit moment betrekkelijk riante regeling) te versoberen.

Versoberen: hoe?
Op dit moment is het vooral de landbouw die profiteert van de genoemde eerste schijf. Vooral daar is namelijk sprake van een groot verschil tussen werkelijke waarde (WEV) en de going concern-waarde. Wil men besparen en vereenvoudigen, dan ligt het voor de hand om de eerste en de tweede schijf samen te voegen. Als men dan nog eens het kortingspercentage versobert (bijvoorbeeld terug naar 50%, of de oorspronkelijke 30%), dan heeft men in Den Haag de buit voor een belangrijk gedeelte al binnen.

Daarnaast – en op zich is dat niet ten onrechte – zijn er al maatregelen aangekondigd om de mogelijkheid van aankoop kort vóór overlijden van gefacilieerd (ondernemings)vermogen te beperken. Er valt hierbij te denken aan de invoering van een vereiste dat – indien men gebruik wil kunnen maken van de gunstige opvolgingsfaciliteit – de erflater de betreffende onderneming vijf (of misschien zelfs wel tien jaar) in eigendom moet hebben gehad. Voor het recht van schenking bestaat een dergelijke vijfjaarstermijn al.

Overig
Naast aandacht voor vereenvoudiging en constructiebestrijding zal de staatssecretaris de positie van ter beschikking gesteld vermogen binnen de bedrijfsopvolgingsregeling nader bezien. Op dit moment is de ter beschikkingsteller rechteloos binnen deze regeling, terwijl deze persoon in een groot aantal opzichten toch veel weg heeft van een ‘echte’ ondernemer. Hopelijk is hierbij dan ook aandacht voor de in privé gehouden bedrijfswoning, die op dit moment ook niet met een beroep op de successiefaciliteit overgedragen kan worden. Verder wil het ministerie herroepelijke schenkingen en renteloze direct opeisbare geldleningen aanpakken, al is nog niet bekend hoe.

Wat te doen?
Ondernemen is vooruit zien, bedrijfsoverdracht ook. Dat de regeling eenvoudiger gaat worden is zeker, dat ze minder gunstig gaat worden staat eigenlijk ook wel vast. Alle reden dus om indien de opvolging toch al gepland staat deze in de tijd een beetje naar voren te halen en in ieder geval niet zonder reden te blijven dralen. Al moet de ondernemer ook goed bedenken dat hij nooit iets moet doen of laten, enkel en alleen vanwege het daarmee mogelijk te behalen voordeel!

mr. S.F.J.J. Schenk, directeur adviesgroep Fiscale Zaken van de Gibo Groep en voorzitter van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs

Lees ook Zoekresultaten op Agrocount.nl met trefwoord ‘successiewet’

Meer informatie Ministerie van Financiën, 24 oktober 2008: Belasting op erven en schenken fors omlaag

Meer informatie Belastingdienst.nl: Successie- of schenkingsrecht bij bedrijfsopvolging

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.