Home

Achtergrond 131 x bekeken

Nieuwe EU-verordening gewasbeschermingsmiddelen is nog niet rond

Groepen van telers uitten hun vrees over het voortbestaan van enkele teelten zoals tulpenbollen, chrysanten en rozen. Europarlementariërs dienden amendementen is die verdergaan dan het akkoord van de EU-ministers in juli 2008. De voorstellen in de EU-besluitvorming komen in een eindfase. Minister Verburg van LNV betoogt, mede namens de ministeries van EZ en Vrom, dat het zover niet komt in een brief aan de Tweede Kamer, die ze op 21 oktober 2008 verstuurde.

Recente publicaties over de Verordening Gewasbeschermingsmiddelen in de media roepen vragen op over de impact die deze verordening kan hebben op de beschikbare werkzame stoffen en daarmee het gewasbeschermingsmiddelenpakket. Sommige teelten zouden onmogelijk worden volgens zegslieden van telersorganisaties. Dit schrijft minister Gerda Verburg in de brief aan de Tweede Kamer.

Het besluitvormingstraject
De Commissie deed in juli 2006 een tekstvoorstel voor de verordening. Deze tekst is sindsdien in overleg met de lidstaten aangepast, door de landbouwministers in de Landbouwraad van juni 2008 goedgekeurd en in september 2008 als Gemeenschappelijk Standpunt (GS) van de Raad formeel vastgesteld. De LNV-minister blijft deze tekst steunen dat ze in het debat van 18 juni 2008 in de Tweede Kamer toelichtte.

De verordening Gewasbeschermingsmiddelen is een codecisie dossier: niet alleen de Commissie en de lidstaten mogen over de inhoud van de verordening besluiten, het Europees Parlement mag dat ook. In oktober 2007 vormde het Europees Parlement (in eerste lezing) al een mening over het Commissievoorstel van juli 2006 en nu is het Europees Parlement bezig om (in tweede lezing) een mening te vormen over het GS van september 2008. Hiertoe dienden de Europarlementariërs onlangs amendementen in.

De Commissie voor Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid stemt over voorgaande op 5 november 2008. De lidstaten geven vervolgens medio november aan de voorzitter van de Raad (Frankrijk) een onderhandelingsmandaat om samen met de Commissie onderhandelingen te starten met het Europees Parlement over een eindtekst van de verordening. Over het resultaat hiervan wordt vervolgens gestemd door de plenaire zitting van het Europese Parlement.

Kortom, de amendementen die nu worden aangehaald in de media, betreffen niet de positie van het kabinet, maar de voorlopige positie van een aantal leden van het Europees Parlement. Bovendien zijn deze amendementen niet definitief, omdat zowel de Commissie Milieubeheer, Volksgezondheid en Voedselveiligheid als ook de plenaire zitting van het Europees Parlement er nog over moet stemmen.Het streven van het Franse Voorzitterschap is om in een Raad van december of januari te streven naar een akkoord over de tekst waarmee het Europees Parlement heeft ingestemd tijdens de plenaire stemming.

Het Gemeenschappelijk Standpunt van de Europese Raad
In aanloop naar het Gemeenschappelijk Standpunt waren de beoordelingscriteria van een kleine groep risicovolle werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen een belangrijk discussiepunt. Het betreft hier carcinogene, mutagene, reprotoxische en endocriene stoffen (CMR en ED). De vraag is of de goedkeuringscriteria voor deze op zich gevaarlijke stoffen in de toekomst moeten worden aangescherpt of niet. Daarnaast is gediscussieerd over andere risicovolle, zogenaamde substitutiestoffen.

De Europese Raad besloot tot de volgende criteria voor aanscherping:

  • 1. pas op het moment dat de betreffende stoffen op de rol staan voor herbeoordeling(elke 10 jaar) en
  • 2. met de mogelijkheid om bij landbouwkundige onmisbaarheid en bij wijze van overgangsmaatregel deze stoffen voor maximaal 5 jaar toe te laten, mogelijk met eenverlengingsmogelijkheid van nog eens 5 jaar.
  • 3. substitutiestoffen moeten worden vervangen binnen 5 jaar, maar alleen indien een alternatief is gevonden. Verlenging is mogelijk.
In Nederland gaat het om 4 CMR- en 14 ED-stoffen. Dit is 7% van de stoffen die momenteel in Nederland op de markt zijn. Deze stoffen worden gemiddeld omstreeks 2015 pas herbeoordeeld. Als op dat moment een stof wordt afgekeurd op basis van de nieuwe criteria in de verordening en tegelijkertijd een landbouwkundig probleem wordt geconstateerd, mogen de betreffende stoffen toch nog 5 jaar op de markt blijven, mogelijk met een optie op nog eens 5 jaar. Als er een middel verboden wordt zonder dat er een alternatief beschikbaar is, dan komt dat middel in 2025 pas te vervallen. Tot die tijd kan er dus nog aan alternatieven gewerkt worden, wat de minister een goede balans vindt tussen landbouwkundig belang en duurzaamheid.

De amendementen
De amendementen zoals deze zijn ingediend door verschillende leden van het Europees Parlement zijn aanzienlijk strenger dan het GS. Deze Europarlementariërs willen:

  • 1. dat de betreffende stoffen gelijk na inwerkingtreding van de verordening worden herbeoordeeld (en niet volgens huidige planning in 2015);
  • 2. geen mogelijkheid om bij landbouwkundige onmisbaarheid stoffen maximaal 5 jaar toe te laten en ook geen daaropvolgende verlengingsmogelijkheid van nog eens5 jaar;
  • 3. extra en strenge goedkeuringscriteria voor immunotox, neurotox en bijentox;.
  • 4. dat substitutiestoffen sowieso moeten worden vervangen binnen 5 jaar, ongeacht of er een alternatief bestaat.
Er is bij instemming met de amendementen dus geen verlenging mogelijk voor het gebruik van afgekeurde stoffen. De consequenties voor de stoffen die van de markt moeten worden gehaald, worden door verschillende partijen divers maar fors hoger ingeschat dan de consequenties van het GS. De minister zegt geen voorstander van te zijn van deze amendementen in ongewijzigde vorm, los van de vraag hoe de Commissie Milieubeheer, Volksgezondheid en Voedselveiligheid en/of de plenaire zitting van het Europees Parlement stemmen. Dat lijkt ook te gelden voor haar Europese collega’s, zegt Verburg. Haar positieve kijk op de gewasbeschermingsmiddelen blijkt eruit dat ze die nergens bestrijdingsmiddelen noemt.

Meer informatie LNV, 21 oktober 2008: Stand van zaken Verordening Gewasbeschermingsmiddelen

Meer informatie LNV-Dossier Gewasbescherming

Meer informatie Nefyto (belangenorganisatie gewasbescherningsmiddelen) over de nieuwe EU-richtlijn (91/414)

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.