Home

Achtergrond 88 x bekeken 2 reacties

Coöperatie geeft zekerheid

Onverstandig, vindt Gert van Dijk (directeur Nationale Coöperatieve Raad voor land- en tuinbouw) het als boeren weglopen van coöperaties. Want coöperaties geven zekerheid, toegevoegde waarde en macht, stelt hij.

Zo’n vijftien jaar terug was ik betrokken bij het Nationaal Landbouw Debat, waarbij per sector discussies werden belegd over de toekomst. De varkenshouderij was toen één van de grootste zorgenkindjes. Punt was dat er geen sterke vleesverwerkende bedrijven waren die in staat waren het Nederlandse product een extra meerwaarde te geven.

Zo bezien hebben andere sectoren het coöperatief beter gedaan. De Nederlandse boeren hebben een aantal florerende coöperaties opgezet, die inmiddels tot de grootste bedrijven van Nederland behoren. Bedrijven die de motor vormen achter het feit dat Nederland twee derde van haar agrarische productie winstgevend weet te exporteren.

In een tijd dat de productprijzen vrij zeker en constant waren, leek iedereen ook wel tevreden met die gang van zaken. Maar de laatste tijd zien we aarzeling onder de boeren. Hun bedrijven worden groter en alom wordt hen voorgehouden dat ze 'ondernemend' moeten zijn. Moeten zij zich niet meer als zelfstandige marktpartij gaan opwerpen en kijken of ze hun product elders voor meer geld af kunnen zetten?

Naar mijn idee is dat in z’n algemeenheid onverstandig. Op de eerste plaats moeten we ons realiseren dat geen enkele Nederlandse boer groot is. Zelfs de productie van Nederland als geheel is niet groot, vergeleken met die van de véél grotere landen om ons heen. Denk niet dat je zomaar marktmacht op kunt bouwen. Op de tweede plaats is het genoegzaam bekend dat de meeste toegevoegde waarde verderop in de keten wordt gerealiseerd. Of dat eerlijk of rechtvaardig is doet er niet toe, we weten gewoon dat de boer economisch letterlijk aan de laatste mem ligt.

Naast marktmacht is dát de belangrijkste reden dat boeren zijn gaan coöpereren: om (een deel van) de toegevoegde waarde uit andere ketenschakels naar zich toe te halen. Het lijkt gevaarlijk om die strategie op te geven als je elders (tijdelijk!?) een extra prijs kunt krijgen. Tot slot mag bedacht worden dat in een tijd van krapte alleen de solidaire coöperatie leveringszekerheid aan de retailers kan bieden: een enorm concurrentievoordeel.

Coöpereren is per definitie een vorm van samenwerken. Als zwakke schakel in de keten is dat een heilzame weg gebleken om je positie te versterken. Als coöperatieleden denken dat die strategie moet veranderen, dan moeten ze het daar ook sámen over hebben. Een coöperatie is een onderneming en een veréniging. Geen tegenspeler waar je eisen aan stelt. Wie dat toch doet en/of eruit stapt mag, wat mij betreft de kous op de kop krijgen als blijkt dat die coöperatieve paraplu zo gek nog niet was.

Administrator

Laatste reacties

  • no-profile-image

    ronald kalter

    gedurft, op zijn tijd en noodzakelijk, om ons nu deze spiegel voor te houden.

  • no-profile-image

    kleinjan

    De cooperaties hebben macht over de boeren, terwijl ze bedoelt waren om gezamelijke belangen van de boeren te behartigen. Dit is door veel cooperaties uit het oog verloren en dansen te veel naar de pijpen van de inkooporganisaties.

Of registreer je om te kunnen reageren.