Home

Achtergrond 4931 x bekeken

Aankoop grond, kosten waarmee je (bijna) niets kunt

De overdrachtsbelasting is een belasting waar landbouwers regelmatig tegenaan lopen. De belasting kent een vast tarief van 6 procent. Omdat deze belasting geheven wordt over de koopsom van onroerende zaken (meestal grond en/of opstallen), loopt zij vaak stevig in de papieren. Meestal kan de boer deze kosten ook niet kwijt. De belasting is voor boeren grotendeels afgeschaft per 01-01-2007. Maar wel onder voorwaarden.

Kosten van grondaankoop

De overdrachtsbelasting is een belasting (tarief 6 procent) die geheven wordt als onroerende zaken (grond, gebouwen alsmede zakelijke rechten, zoals erfpacht en opstal) in eigendom worden verkregen. Voor de grondgebonden landbouw is deze belasting een stevige kostenpost. Immers, 6 procent van een heel groot bedrag is nog steeds een fors bedrag. Daarnaast brengt de aankoop van grond nog andere kosten met zich mee, zoals notariskosten en financieringskosten (afsluitprovisie). Wat kunt u als ondernemer in fiscaal opzicht nog met die kosten?

Overdrachtsbelasting

Duidelijk is dat de agrarische ondernemer de overdrachtsbelasting niet als kostenpost kan opvoeren. Tot en met 1994 mocht hij volgens een bijzondere regeling in 5 jaar tijd afschrijven op de aankoopkosten. Vanaf 1995 is dat niet meer toegestaan. De betaalde overdrachtsbelasting verhoogt slechts de boekwaarde van het aangekochte onroerend goed.

Hij kan de kosten door middel van afschrijving weer terughalen. Dat is nog niet zo gemakkelijk, want op grond mag hij helemaal niet afschrijven. En afschrijven op gebouwen is vanaf 2007 ook niet meer zo gemakkelijk. In voorkomende gevallen moet de overdrachtsbelasting verdeeld worden over de grond (dat gedeelte is niet afschrijfbaar) en de opstal (onder voorwaarden afschrijfbaar). Een hogere boekwaarde kan later nog zorgen voor een kleinere winst. Dan moet de winst uiteraard niet onder de landbouwvrijstelling vallen, want dan heeft de agrariër er nog niets aan.

Andere kosten

De overdrachtsbelasting kan de agrarische ondernemer dus niet als kostenpost opvoeren in de inkomstenbelasting, dit in tegenstelling tot de onroerende zaakbelasting van de gemeente of de aanslag van het waterschap. Maar hoe zit het nu met andere kosten met betrekking tot onroerend goed? Ook daar kan de agrariër helaas weinig mee. Dat is (nogmaals) duidelijk geworden in een zaak voor de Belastingkamer van het gerechtshof in Arnhem.

Een fruitteler kocht in 2002 landbouwgrond. Hij wenste de aankoopkosten ten bedrage van €4.988 ten laste van zijn resultaat te brengen. Belastingdienst, Rechtbank en in hoger beroep het Gerechtshof waren het daar niet mee eens. Belanghebbende beriep zich nog op een arrest van de Hoge Raad uit 2002 (nummer 37.021) waarin de aankoopkosten van een binnenlandse deelneming wel aftrekbaar werden geacht. De overeenkomst tussen de landbouwvrijstelling en de deelnemingsvrijstelling is dat beide vrijstellingen een gedeelte van de behaalde winst buiten de heffing laten. In het ene geval verkoopwinst op landbouwgrond en in het andere geval verkoopwinst en dividend van een deelneming. Een deelneming is kortgezegd een aandelenbezit in een andere vennootschap van 5 procent of meer. De rechters waren het hier echter niet mee eens. Zowel Rechtbank Arnhem (1 maart 2006, nr. 05/768) als het Gerechtshof waren van oordeel dat de landbouwvrijstelling in tegenstelling tot de deelnemingsvrijstelling een netto-vrijstelling is. Slechts het saldobedrag (dus na aftrek van alle kosten) is vrijgesteld. De betreffende kosten dienen dan ook als onderdeel van de kostprijs te worden geactiveerd. Daarmee krijgen ze dezelfde behandeling als de eerder besproken overdrachtsbelasting.

Wel apart activeren

De agrariër kan de kosten activeren, maar afschrijving blijkt vervolgens vaak niet mogelijk. Toch is het met het oog op de landbouwvrijstelling verstandig om op uw balans de overdrachtsbelasting en andere kosten niet als onderdeel van de grond te zien, maar afzonderlijk te activeren. In de rechtspraak is namelijk al beslist dat bij verkoop met verlies de aankoopkosten niet onder de landbouwvrijstelling vallen en dus toch nog aftrekbaar zijn van de winst. Dat is ook het geval bij verkoop van de grond aan een collega-boer (dus met handhaving van de groene bestemming).

Bij een verkoop met winst is activering van belang als de winst gedeeltelijk wel en gedeeltelijk niet belast is. In 2005 heeft de Hoge Raad beslist dat de aankoopkosten naar rato van de verhouding belaste/onbelaste winst aftrekbaar/niet aftrekbaar zijn. De aankoopkosten krijgen daarmee dezelfde behandeling als de verkoopkosten. Omdat de agrariër nooit kan weten of, en zo ja voor welk gedeelte, de winst op landbouwgrond onder de landbouwvrijstelling zal vallen, blijft het van belang de aankoopkosten afzonderlijk te activeren. Daarmee bereikt hij dat hij ook nog jaren later weet wat de omvang van die kosten ooit is geweest.

S.F.J.J. Schenk, directeur adviesgroep Fiscale Zaken van de Gibo Groep

Lees ook Slijtende opstallen en onverwoestbare grond
Lees ook Btw of overdrachtsbelasting?
Meer informatie Uitspraak Hof Arnhem 10 augustus 2007

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.