Home

Achtergrond 95 x bekeken

Boer verandert mee met weer

Als een ander klimaat leidt tot slechtere oogsten, past de boer zijn bedrijfsvoering aan om de negatieve effecten van het weer te beperken.

Of hij stapt over naar de teelt van een ander gewas, aldus Pytrik Reidsma, onderzoeker aan de Wageningen Universiteit, leerstoelgroep plantaardige productiesystemen. Boeren hebben een goed aanpassingsvermogen als het om het klimaat gaat, maar de overheid moet ze wel een handje helpen, stelt ze.

Dat klimaatverandering een belangrijk probleem is, is de afgelopen jaren overal doorgedrongen. Met de uitreiking van de Nobelprijs aan Al Gore en het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) is extra duidelijk gemaakt dat het aanpakken van klimaatverandering en de gevolgen hiervan niet alleen belangrijk is voor de meest kwetsbare gebieden, maar tevens voor duurzame ontwikkeling van de aarde in het algemeen.

Ondanks alle maatregelen, is het tegenhouden van klimaatverandering bijna onmogelijk. Daarom zullen we ons moeten aanpassen. De landbouw is één van de sectoren waar het klimaat een belangrijke rol speelt, en zij zal in bepaalde gebieden dus kwetsbaar zijn. Een voorspelde temperatuurstijging van gemiddeld 2 graden lijkt niet direct veel. Maar het klimaat wordt ook grilliger met meer extremen en dit zal de risico’s verhogen.

Ik onderzocht daarom of de boeren in Europa zich kunnen aanpassen aan de opwarming van de aarde. Ik combineerde gegevens van meer dan 50.000 boerenbedrijven met klimaatgegevens. Zo vergeleek ik gewasopbrengsten en inkomens van boeren in regio’s met verschillende klimaatomstandigheden, zoals Nederland en Spanje. Ook vergeleek ik warme jaren met koude jaren voor verschillende type bedrijven. Het klimaat heeft direct effect op gewasopbrengsten, maar omdat boeren hun bedrijfsvoering aan kunnen passen aan omstandigheden, kunnen ze deze mogelijke effecten verminderen.

Het jaar 2003 was erg warm en droog en bood daardoor een voorproef op wat er in de toekomst te verwachten valt. Het bleek dat boeren in Noordwest-Europa, vooral Frankrijk, meer last van de hitte en droogte hebben dan de boeren in het mediterrane gebied, zoals de Spanjaarden. Die zijn al gewend aan extreme omstandigheden. Hun aanpassingsvermogen bleek groter dan dat van de noordelijke collega’s.

Wat ik na mijn onderzoek concludeer is dat ook Nederlandse boeren zich bij een extremer klimaat zullen aanpassen. Op dit moment is de blik meer gericht op de markt en de prijs van hun producten. Maar, als boeren merken dat het klimaat dusdanig verandert dat hun bedrijfsvoering gevaar loopt, passen ze die aan. Zo zal een akkerbouwer omkijken naar andere gewassen als dat nodig is.

De overheid moet wel een handje helpen in de voorwaardenscheppende sfeer. Bijvoorbeeld in de waterberging en -afvoer. De voorstellen van landbouwcommissaris Mariann Fischer Boel, waarin meer geld wordt uitgetrokken voor waterbeheer, risicobeheer en het aanpakken van klimaatverandering, zijn dus voorstellen in de goede richting.

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.