Home

Achtergrond 764 x bekeken

Bedrijfsopvolgingsfaciliteit bij verdeling nalatenschap en huwelijksgemeenschap

Het nieuwe besluit over de bedrijfsopvolgingsfaciliteit uit de Successiewet gaat ook in op de verdeling van de nalatenschap en huwelijksgemeenschap in combinatie met een bedrijfsopvolging. Dit onderdeel is zeer belangrijk voor de agrarische sector. Immers, de meeste verdelingen waar ook een agrarisch bedrijf ‘in zit’ worden niet afgewikkeld tegen de waarde in het economische verkeer (WEV), maar tegen een vriendelijkere, lagere waarde.

Een in de praktijk vaak voorkomend probleem bij de toepassing van de bedrijfsopvolgingsfaciliteit is het feit dat de faciliteit niet van toepassing is op het deel van de onderneming dat niet toebehoorde aan de overleden echtgenoot. Dit is op zich ook logisch, want het deel van de onderneming dat aan de langstlevende echtgenoot toebehoort op grond van het huwelijksgoederenrecht hoeft niet in de nalatenschap worden opgenomen. Een faciliteit is dan ook niet nodig voor dat deel.

Als echter strikt aan deze regel wordt vastgehouden, mist de bedrijfsopvolgingsfaciliteit bij een verdeling van een nalatenschap in combinatie met een ontbinding van een huwelijksgemeenschap vaak toepassing. Eenvoudig gezegd: over het deel van de onderneming dat behoort tot de langstlevende echtegeno(o)t(e) is de faciliteit niet van toepassing. In het nieuwe besluit wordt hiervoor gelukkig een goedkeuring gegeven. Bedrijfsopvolgingen in combinatie met de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap wordt hierdoor veel eenvoudiger.

Hieronder is de tekst van de goedkeuring opgenomen (paragraaf 5.2 van het besluit):

‘Verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap

Artikel 53a, eerste lid, van de Successiewet regelt uitdrukkelijk dat de verdeling van de nalatenschap invloed kan hebben op de hoogte van het verschuldigde successierecht. Het gaat dus om de verdeling van de nalatenschap en niet om de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap. Bij de verdeling van de ontbonden huwelijksgoederengemeenschap kan het daartoe behorende ondernemingsvermogen geheel aan de nalatenschap worden toebedeeld. Vervolgens krijgen één of enkele van de erven bij de verdeling van de nalatenschap het ondernemingsvermogen. Op grond van wetstoepassing is de bedrijfsopvolgingsregeling slechts van toepassing op de helft van het ondernemingsvermogen dat tot de huwelijksgoederengemeenschap behoort. Als meer dan de helft van het ondernemingsvermogen aan de nalatenschap wordt toegedeeld, valt het meerdere hierdoor niet onder de bedrijfsopvolgingsregeling.

Goedkeuring
Een dergelijke strikte toepassing verhoudt zich niet goed met het bijzondere karakter van de bedrijfsopvolgingsregeling. Ik keur met toepassing van de hardheidsclausule goed dat de bedrijfsopvolgingsregeling van de Successiewet de wijze van verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap volgt. Indien de echtgenoot de onderneming voortzet, geldt deze goedkeuring niet voor zover bij de verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap het ondernemingsvermogen voor meer dan de helft aan de nalatenschap wordt toegedeeld’.

Tot zover de originele tekst uit het besluit.

Voor het besluit was het zo dat de bedrijfsopvolgingsfaciliteit in deze gevallen niet over de gehele onderneming toegepast kon worden. Vandaar dat de goedkeuring ook zo belangrijk is. Het deel van de onderneming dat via het huwelijksgoederenrecht toebehoort aan de langstlevende echtgenoot viel niet onder de faciliteit. De oorzaak van het probleem ligt in het verschil tussen de ‘erfrechtpraktijk’ en het fiscale recht. Beide ‘systemen’ volgen namelijk niet dezelfde criteria. Het voert veel te ver om hier in het artikel op in te gaan.

De eis dat de overgebleven ondernemer het overgenomen bedrijf 5 jaar moet voortzetten, geldt – indien de langstlevende echtgenoot voortzet – alleen voor het deel dat wordt overgenomen van de overledene. Dit bespreekt Agrocount.nl in ‘Eindelijk: de partner mag in de maatschap’.

Het besluit (CPP2007/383M van 10 oktober 2007, Staatscourant 202) heeft vele gevolgen voor agrarische ondernemingen die in nieuwe handen overgaan. Agrocount.nl bespreekt verschillende aspecten in afzonderlijke artikelen.

Mr. P.L.F. Seegers (voorzitter Platform landbouwnormen, werkzaam bij Belastingdienst Oost). Geschreven op persoonlijke titel.

Lees ook Zoekresultaten op Agrocount.nl met trefwoord ‘bedrijfsopvolging’

Lees ook Studiemiddag van Agrocount.nl ‘Bedrijfsopvolging in de agrarische sector’

Meer informatie Versoepeling bedrijfsopvolgingsregeling

Meer informatie Besluit 10-10-2007, nr. CPP07-383, Successiewet 1956. Bedrijfsopvolgingsregeling

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.