Home

Achtergrond 125 x bekeken

Duitsland: toeslagrecht komt toe aan pachter

In Duitsland heeft de rechter al uitspraak gedaan over pacht en toeslagrechten. Het ging hier om een verpachter die ruim 10 ha landbouwgrond verpachtte aan pachter. De pachtovereenkomst was voor onbepaalde tijd aangegaan. Tussen partijen stond de vraag centraal aan wie de toeslagrechten, die met behulp van het gepachte zijn verkregen, toekomen bij het einde van de pachtovereenkomst.

Volgens de verpachter komen de toeslagrechten aan de verpachter toe, net als bij melk- en suikerquotum. De pachter vindt dat de toeslagrechten aan hem toekomen. Met de invoering van toeslagrechten is namelijk beoogd een ontkoppeling tussen grond en productie te realiseren. Bovendien zijn de toeslagrechten uitdrukkelijk aan de landbouwer (in casu pachter) toegewezen.

De rechter meent dat de pachter bij het einde van de pacht niet verplicht is de toeslagrechten terug te geven aan de verpachter, tenzij partijen dit zijn overeengekomen. Dit volgt noch uit Europese noch uit nationale Duitse pachtwetgeving. De rechter licht zijn standpunt uitgebreid toe.

In eerste instantie gaat hij in op het algemene stelsel van toeslagrechten. Hij merkt op dat een pachter het gepachte niet per se meer nodig heeft voor de uitbetaling van het toeslagrecht, ondanks dat hij zijn toeslagrechten met behulp van het gepachte heeft verkregen.

Daarbij komt dat een toeslagrecht zelf ondeelbaar is, hoewel de waarde daarvan is bepaald deels door het gebruikte bedrijfsareaal en deels door het bedrijfsindividuele deel (met name dierlijke premies). Wanneer een verpachter bij het einde van de pacht aanspraak zou maken op het toeslagrecht, zou hij ook aanspraak maken op dat deel van het toeslagrechten dat niet met behulp van de gepachte grond zou zijn verkregen. Hierin verschilt een toeslagrecht van suikerquotum waarvan de waarde wel geheel afhankelijk is van het gebruikte bedrijfsareaal.

Ook uit de Europese verordening zelf blijkt uit verschillende artikelen dat het niet de bedoeling is dat toeslagrechten aan het einde van de pacht toekomen aan de verpachter.1.Een pachter die na de referentieperiode en uiterlijk 29 september 2003 (in NL 15 mei 2004) grond heeft gepacht, kan aanspraak maken op extra toeslagrechten uit de Nationale Reserve. Een dergelijke regeling zou niet zijn opgenomen, ingeval een pachter deze toeslagrechten bij het einde van de pacht moeten teruggeven aan de verpachter;

2.Een pachter mag, wanneer hij toeslagrechten uit de Nationale Reserve heeft ontvangen, deze de eerste vijf jaar niet vervreemden. Wanneer een pachter bij het einde van de pacht toeslagrechten zou moeten teruggeven, zou hij mogelijk in strijd met de Europese verordening moeten handelen. Dit kan niet de bedoeling zijn;

3.Permanente overdracht van toeslagrechten is mogelijk met en zonder grondtransactie. Daarentegen zijn verpachtingen of andere tijdelijke grondoverdrachten enkel toegestaan wanneer samen met de overdracht van toeslagrechten een gelijk aantal hectares wordt overgedragen. Ingeval de verpachter zelf geen landbouwer is, gaat de pachtgrond over van ex-pachter naar verpachter naar nieuwe pachter.

De toeslagrechten gaan wel rechtstreeks van ex-pachter naar de nieuwe pachter over. Dit is geheel anders dan bij teruggave van melkquotum. Dan kan de verpachter wel tijdelijk rechthebbende zijn, mits hij op korte termijn dit weer overdraagt aan een nieuwe producent. Overdracht van melkquotum kent niet verplichting dat bij pacht of andere tijdelijke overdracht van quotum een voor de melkproductie passende hoeveelheid grond samen met dit quotum moet overgaan. Daarom kan voor toeslagrechten geen parallel worden getrokken met melkquotum.

Deze rechterlijke uitspraak is gedaan door het Oberlandesgericht Celle (Niedersachsen). Tegen deze uitspraak staat nog hoger beroep open bij het Bundesgerichtshof in Karlsruhe. In hoogste instantie is het Hof van Justitie van de EG bevoegd hierover uitspraak te doen. Dit kan nog enige jaren duren.

Mr ir J.M.M. Kroon, (A&S Advocaten te Wageningen)

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.