Home

Achtergrond 153 x bekeken

Fiscale achtervanger bij staking

Ondernemers die hun onderneming hebben gestaakt, maar in privé nog grond hebben, kunnen voordat ze het weten belast worden voor behaalde verkoopwinst. Dat is volgens de Rechtbank Arnhem ook het geval als een projectontwikkelaar de feitelijke werkzaamheden verricht.

De dikke Van Dale omschrijft een achtervanger als een speler die bij honkbal, cricket enz. de niet-geraakte ballen vangt. Ook in de fiscaliteit bestaat een bepaling die fungeert als achtervanger. Deze bepaling, die terug te vinden is in art. 3.90 Wet IB 2001 (en daarvoor in art. 22 eerste lid onderdeel b Wet IB 1964), is onder meer van belang voor ondernemers die hun onderneming hebben gestaakt. Over de bij staking behaalde winst is dan al met de fiscus afgerekend. De woning met bijbehorend erf (en soms nog wat andere zaken, zoals stallen en een paardenwei) is niet verkocht, maar overgebracht naar het privé-vermogen van de ex-ondernemer. Nu dient zich – na korte of langere tijd – de mogelijkheid aan om gebouwen en gronden te verkopen. Bijvoorbeeld aan een projectontwikkelaar. Of de Overheid komt met een wel zeer aantrekkelijke regeling waaraan ook de ex-ondernemer kan meedoen. Denk hierbij vooral aan de ‘ruimte-voor-ruimte-regeling’ en de daarop lijkende ‘rood-voor-rood-regeling. Deelname aan deze regelingen staat open voor ondernemers, ex-ondernemers en particulieren. Maar zit in deze regelingen nog een fiscale adder onder het gras?

Belasting
Voordelen die een ondernemer behaalt met zijn ondernemingsvermogen door deel te nemen aan de hiervoor genoemde regelingen is belast. Er is sprake van een causaal verband tussen de onderneming en het behaalde voordeel, de winst. Dit kan ook nog aan de orde zijn als een voordeel wordt behaald betrekkelijk kort na het staken van de onderneming. Er is dan sprake van een ‘nagekomen bate’. Voor ondernemers zou mogelijk een beroep op de landbouwvrijstelling nog kunnen baten, maar of dat lukt is nog maar de vraag. Wel kan er nog gesteggeld worden over het moment van heffing: al bij deelname of pas later, bij verkoop van het in het kader van de regelingen verkregen voordeel. Voor particulieren (waaronder ook vallen ex-ondernemers) ligt dat anders. Voordelen die zij behalen met hun vermogen zijn onbelast. Wel dienen zij het betreffende vermogen aan te geven in box 3, met het daarbij behorende tarief van 1,2%. Maar voor wie een klapper kan maken is dat geen probleem! Dat ligt anders als men door de hiervoor genoemde achtervangersbepaling gegrepen wordt. Dan wordt het volledige voordeel tegen maximaal 52% belast. Zoals in onderstaande beslissing van de Rechtbank Arnhem (Rb. Arnhem 28 april 2006, nr. 05/3594).

Casus
In deze (overigens niet-agrarische) casus was X in privé eigenaar van een perceel grond. Hij gebruikte dit perceel bedrijfsmatig. Nadat zijn onderneming was verplaatst werd een projectontwikkelaar ingeschakeld om nieuwbouw op het perceel te realiseren. Dit lukte, en er werd winst behaald bij verkoop van de nieuwbouw. Deze winst was volgens de Rechtbank Arnhem belast, omdat er zoveel werk was verricht dat er geen sprake meer was van normaal vermogensbeheer. Opmerkelijk is het dat de rechtbank van mening is dat ook ingeval een derde (projectontwikkelaar) wordt ingeschakeld, die men voor zijn werkzaamheden betaalt, er sprake kan zijn van meer dan normaal vermogensbeheer.

Conclusie
Gestaakte boeren die deel willen nemen aan de ‘ruimte-voor-ruimte-regeling’ of aan de ‘rood-voor-rood-regeling’ moeten er op bedacht zijn dat het door hen behaalde voordeel in de inkomstenbelasting belast kan worden tegen maximaal 52%. Zelf alle werkzaamheden uitvoeren is een garantie voor belastingheffing, maar ook als de werkzaamheden door een derde (adviseur, makelaar, projectontwikkelaar) worden uitgevoerd ligt de fiscus op de loer. Zelf zo weinig mogelijk de werkzaamheden verrichten is en blijft het devies!

S.F.J.J. Schenk (Gibo Accountants en Adviseurs)

Meer informatie Studiemiddag Rood voor Rood en de fiscus
Meer informatie Volledige uitspraak van de rechtbank van Arnhem

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.