Home

Achtergrond 109 x bekeken

Wetsvoorstel Grondexploitatie naar Kamer

Het kabinet heeft op 1 september het voorstel voor een Grondexploitatiewet aan de Tweede Kamer aangeboden. Het gaat hierbij om een ‘inbouwwet’ die deel gaat uitmaken van de toekomstige Wet ruimtelijke ordening. Het is sinds jaar en dag een klacht van gemeenten dat het beschikbare instrumentarium voor kostenverhaal en regievoering bij de ontwikkeling van locaties waar particulieren grondposities hebben verworven, tekort schiet. Het nu ingediende wetsvoorstel beoogt de positie van gemeenten tegenover particuliere grondexploitanten te versterken.

Daartoe krijgen gemeenten nieuwe publiekrechtelijke instrumenten voor toepassing van een beter/vollediger kostenverhaal, verevening van kosten van onrendabele delen van bouwlocaties, en het stellen van locatie-eisen aan de inrichting van het openbaar gebied. Ook wordt het voortaan mogelijk om in het bestemmingsplan een aantal woningbouwcategorieën op te nemen.

De gemeenteraad (of, bij delegatie, het college van burgemeester en wethouders) stelt een zogeheten ‘exploitatieplan’ vast, gelijktijdig met het bestemmingsplan of projectbesluit waarop het betrekking heeft. Het exploitatieplan komt tot stand via de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van de Algemene wet bestuursrecht, zodat belanghebbenden in de gelegenheid worden gesteld hun zienswijzen onder de aandacht van het gemeentebestuur te brengen. Het exploitatieplan bevat tenminste een kaart van het exploitatiegebied, een omschrijving van de werkzaamheden die moeten worden verricht voor respectievelijk het bouwrijp maken, de aanleg van nutsvoorzieningen en het inrichten van de openbare ruimte, en – het belangrijkste - een exploitatieopzet.

Dit minimumprogramma kan worden uitgebreid met onder meer een kaart waarop het voorgenomen grondgebruik is aangegeven en de gronden welke de gemeente beoogt te verwerven, en eisen aan de hiervoor genoemde werkzaamheden. Dit facultatieve programma zal vooral aan de orde zijn in de situatie dat de grondexploitatie (grotendeels) door particulieren plaatsvindt. Het exploitatieplan moet jaarlijks worden herzien totdat de daarin voorziene werken.zijn gerealiseerd.

In het verleden was er veel onduidelijkheid over de vraag, welke kosten verband houdende met het ontwikkelen van een locatie, nu wel of niet door de gemeente konden worden verhaald. Het wetsvoorstel beoogt in dit opzicht helderheid te verschaffen door in een AMvB een limitatieve lijst van verhaalbare kostensoorten op te nemen: dit zijn de kosten die in de van het exploitatieplan deel uitmakende exploitatieopzet mogen worden opgenomen.

Zo is nu vastgelegd dat kosten van aanleg van voorzieningen en werkzaamheden buiten het exploitatiegebied die moeten worden gemaakt bijvoorbeeld ter noodzakelijke compensatie van in het exploitatiegebied verloren gegane natuurwaarden, of ter opheffing of inperking van externe veiligheids- en geluidscontouren of stankcirkels, in de exploitatieopzet mogen worden meegenomen. Ook de gemeentelijke plankosten en de planschadevergoedingen die de gemeente niet via verhaalsovereenkomsten op betrokkenen heeft kunnen afwentelen, worden nu expliciet tot de verhaalbare kosten gerekend.

Het kostenverhaal vindt plaats via de bouwvergunning. Niet-tijdige betaling van de verschuldigde exploitatiebijdrage kan leiden tot een bouwstop, invordering bij dwangbevel of zelfs intrekking van de bouwvergunning. Maar als de exploitatiebijdrage ‘anderszins verzekerd’ is, bijvoorbeeld doordat daartoe een overeenkomst is gesloten met een zekerheidsstelling door de bouwer, blijft kostenverhaal via de bouwvergunning achterwege. Dit terugtreden van het publiekrecht daar waar hetzelfde resultaat kan worden geboekt via de privaatrechtelijke weg, is een belangrijk kenmerk van dit wetsvoorstel. Het kabinet heeft er uitdrukkelijk voor gekozen om de huidige methoden van gemeentelijk kostenverhaal via gronduitgifte en (PPS-)contracten met ontwikkelaars te respecteren; in die zin fungeert het door dit wetsvoorstel gecreëerde publiekrechtelijk instrumentarium als ‘stok achter de deur’.

Mr. R.J. Lucassen (CMS Derks Star Busmann)

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.