Home

Achtergrond 798 x bekeken

Verpachting agrarisch bedrijf splitsen in onroerende zaak en productierechten

Boeren nemen in de BTW (omzetbelasting) een bijzondere positie in. Voor hen geldt de ‘landbouwregeling’. Op grond hiervan zijn landbouwers en tuinders geen omzetbelasting verschuldigd over specifiek agrarische prestaties. Wat deze prestaties precies zijn is duidelijk omschreven in de wet. Het moet gaan om de levering van producten uit het eigen bedrijf, diensten voor de agrarische productie, bijvoorbeeld maaien bij de buurman, en levering van in het eigen bedrijf gebruikte spullen. Voor de invulling van deze begrippen is echter ook Europese wetgeving van belang, in het bijzonder de Zesde Richtlijn. In deze Richtlijn worden ook onder de vrijstelling gebracht ‘verhuur, voor landbouwdoeleinden, van middelen die normaliter in de landbouw gebruikt worden’. De vraag of iets onder de landbouwregeling valt is van groot belang, zeker in die gevallen waarin aan een collega-agrariër wordt geleverd. Krijgt die laatste BTW in rekening gebracht, dan kan die daar meestal niets mee. De BTW is voor hem immers niet aftrekbaar, tenzij hij geopteerd heeft voor toepassing van de omzetbelasting. Op dit moment is dat voor ongeveer tweederde van de Nederlandse boeren echter niet het geval. Onlangs is duidelijker geworden hoe ver de landbouwvrijstelling zich uitstrekt.

Verpachten van een zelfstandig deel van de onderneming
Een Duitse boer (Detlev Harbs) verpachte een gedeelte van zijn bedrijf aan zijn zoon. Het ging om 31 hectare grond, 65 koeien met quotum en het gebruik van een stal met 75 plaatsen. Wat na de verpachting voor Harbs senior nog resteerde, vormde nog steeds een behoorlijk groot boerenbedrijf. Harbs kreeg het met de Duitse fiscus aan de stok over de vraag of de verpachting van een gedeelte van zijn bedrijf onder de werking van de landbouwregeling viel. Nadat Harbs aanvankelijk van een Duitse belastingrechter gelijk had gekregen, werd de vraag door de hoogste Duitse rechter voorgelegd aan de Europese rechter. De Duitse vraag kwam er op neer of de landbouwregeling van toepassing is als de eigenaar van een landbouwbedrijf een gedeelte van zijn bedrijf gaat verpachten, maar tevens in niet onbelangrijke mate zelf als agrariër actief blijft. Het is hierbij belangrijk om te weten dat vaststaat dat als iemand zelf niet meer boert, en zijn enige activiteit bestaat uit het verhuren of verpachten van zijn volledige bedrijf (denk aan de verhuur van het volledige quotum) de landbouwregeling niet van toepassing is. Over de huurprijs dient alsdan BTW in rekening gebracht te worden (algemeen tarief, dus 19%).

De Europese rechter was duidelijk in zijn beslissing. De landbouwregeling is een uitzondering op de hoofdregel, en dient dus beperkt uitgelegd te worden. De vrijstelling voor verhuur geldt alleen als de verhuurde spullen (ook) in het eigen bedrijf van de verhuurder worden gebruikt. In dit geval dus niet. Ook niet als de verhuurder het resterende gedeelte van zijn landbouwonderneming gewoon voortzet. Daarmee trok Harbs tenslotte aan het kortste eind.

Gevolgen arrest
Zijn de gevolgen van het Harbs arrest nu dramatisch? Dat valt gelukkig wel mee. De landbouwregeling is niet van toepassing als de verhuurder zelf geen agrarische activiteiten meer ontplooit. Maar dat wisten we al. Maar de landbouwregeling is ook niet van toepassing op de verhuur of verpachting (lees: de pachtsom of de huurprijs) van een zelfstandig boerenbedrijf. Dat is nieuw. Maar bedenk dat ook dan de vrijstellingen zoals de omzetbelasting die kent van toepassing zijn. En vrijgesteld is, ingevolge art. 11 eerste lid onderdeel b Wet OB 1968, de verhuur en verpachting van onroerende zaken. Dat betekent in voorkomende gevallen dat er in geval van verhuur of verpachting van een geheel bedrijf een splitsing gemaakt zal moeten worden in de pachtsom: vrijgesteld voor zover deze betrekking heeft op onroerend goed, belast voor zover betrekking hebbende op andere zaken (bijvoorbeeld quotum). Ter voorkoming van misverstanden: het Harbs arrest heeft betrekking op de verhuur van een (zelfstandig gedeelte van) een onderneming. Als bijvoorbeeld enkel een quotum wordt verhuurd verandert dit arrest niets aan de nu al bestaande situatie.

Meer informatie Uitspraak van het Europse Hof van justitie
Meer informatie Conclusie van de advocaat-generaal (Engels)

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.