Home

Achtergrond 2153 x bekeken

Mogelijkheden en onmogelijkheden van een winstrecht

Een ondernemer kan zijn bedrijf overdragen in ruil voor een deel van de winst gedurende een aantal jaren. Die constructie heet een winstrecht. Dit staat in de belangstelling vanwege de fiscale behandeling van het winstrecht bij de overdrager. Men kan onmiddellijk afrekenen over de verwachte contante waarde van het winstrecht of pas afrekenen als de boekwaarde van zijn onderneming wordt overtroffen. Er kleven echter wel enkele risico’s aan. Een analyse door mr. S.F.J.J. Schenk.

Wie zijn onderneming overdraagt aan een ander wil meestal direct afrekenen. Heeft de overnemende partij geen geld, dan gaat de koop niet door. Maar kennen de overdragende partij en de overnemende partij elkaar dan is er vaak ruimte voor krediet of koop op afbetaling. Dat kan het geval zijn tussen ouders en bedrijfsopvolger. Of tussen de aandeelhouder en zijn eigen BV. Het kan ook zo zijn dat iemand zijn onderneming op de gebruikelijke condities maar heel lastig kwijtraakt.
In de voornoemde gevallen zou het dan een mogelijkheid zijn dat iemand zijn onderneming overdraagt in ruil voor een deel van de toekomstige winst gedurende een aantal jaren. We spreken dan van een winstrecht. Is er geen winst, dan zal er doorgaans ook geen uitkering verschuldigd zijn. Verprutst de overnemende partij de onderneming, dan staat de overdrager uiteindelijk met lege handen.

Overdracht van een onderneming tegen een winstrecht is iets uit de oude doos. Het staat echter sinds kort weer volop in de belangstelling. Dat heeft voornamelijk fiscale oorzaken. Naast opvolgingssituaties binnen de familie wordt het winstrecht namelijk gebruikt om een agrariër op een fiscaalvriendelijke manier de BV in te helpen. Vaak wordt er vervolgens geëmigreerd. Dat een winstrecht – behalve in uiterste nood – meestal slechts tussen ‘bekenden’ wordt gebruikt zal duidelijk zijn. Partijen moeten elkaar immers vertrouwen. Zeker de overdragende partij staat immers zwak. Je eigen kind maar vooral je eigen BV vertrouw je het meest. Daar komt bij dat het veelal lage rendement in de agrarische sector er voor zorgt dat een winstrecht zelden interessant is. Na aftrek van alle kosten, lasten en afschrijvingen alsmede een arbeidsbeloning resteert immers zelden veel winst.

Waarom dan toch zoveel aandacht voor het winstrecht? De reden daarvoor is gelegen in de fiscale behandeling van het winstrecht bij de overdrager. Degene die overdraagt tegen een winstrecht kan namelijk kiezen. Men kan onmiddellijk afrekenen over de verwachte contante waarde van het winstrecht. Dat zal zelden gebeuren. De winstrechtgenieter kan er echter ook voor kiezen om pas te gaan afrekenen als de boekwaarde van zijn onderneming wordt overtroffen. Dus als de boekwaarde van de onderneming 100.000 euro bedroeg, en men krijgt jaarlijks 25.000 euro, dan komt men pas in jaar 5 aan belasting betalen toe. Langdurig uitstel van belasting betalen kan op deze manier worden bereikt worden.
Probleem is wel de mogelijkheid van dubbele heffing. De termijnen van het winstrecht zijn bij de ontvanger belast, maar het winstrecht mag bij de winstuitkerende partij op grond van oude rechtspraak niet als schuld op de balans opgenomen worden. Hierover bestaat nog steeds onzekerheid.

Een methode om de BV in te komen zonder dat dit onmiddellijke fiscale afrekening tot gevolg heeft, lijkt de overdracht van de onderneming aan de eigen BV tegen een winstrecht te zijn. Probleem hierbij is dat de Staatssecretaris de belastingdienst heeft opgedragen (Besluit van 3 augustus 2004, nr. CPP2004/882M) om dergelijke constructies te vuur en te zwaard te bestrijden. De Staatssecretaris is bang voor het verlies van fiscale claims. Alhoewel impliciete toegegeven wordt dat de visie van de staatssecretaris niet absoluut vaststaat (zo spreekt men voortdurend dat de visie van de fiscus verdedigbaar is) kan men er op rekenen dat bij inbreng van een onderneming in de eigen BV tegen een winstrecht een hoop gedonder ontstaat. Gedonder betekent in ieder geval vertraging, onzekerheid over de afloop en kosten. Bijkomend probleem is dat de fiscale gevolgen bij verlies van een latere procedure zeer ingrijpend zullen zijn. Verlies betekent immers direct en volledig afrekenen.
U moet zich door de staatssecretaris niet te snel bang laten maken. Maar het is wel zaak zich van alle mogelijke problemen goed rekenschap te geven voordat men zich in een fiscaal avontuur stort.

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.