Home

Achtergrond 300 x bekeken

Heretikettering: gemaakte keuze terugdraaien

Op 18 november 2004 besliste de Hoge Raad dat het de wetgever vrij staat om bij de wijziging van de landbouwvrijstelling per 26/27 juni 2000 geen overgangsregeling toe te passen. Daarmee is een reeks procedures rampzalig afgesloten. Hoe nu verder?

Misschien is na het arrest de verleiding groot om bij de pakken neer te gaan zitten. Maar dat zou flink geld gaan kosten. Actie is geboden. Er zijn twee verschillende mogelijkheden. Welke van die twee voor u het gunstigst uitpakt, dit zal afhankelijk zijn of het te financieren valt, is in zijn algemeenheid niet te zeggen. Voor ieder afzonderlijk geval zal een aparte afweging gemaakt moeten worden.

Overbrengen en de gevolgen daarvan
De wijziging van de landbouwvrijstelling in 2000 was voor vrijwel alle ondernemers aanleiding om de ondergrond van hun woning met bijbehorend erf vanuit het ondernemingsvermogen over te hevelen naar het privé-vermogen. In de nieuwe landbouwvrijstelling was de waardestijging van ondergrond en erf immers niet langer vrijgesteld. Na overbrenging zou de woning meestal in fiscale zin een eigen woning zijn, en had men slechts te maken met het eigenwoning forfait. Waardestijgingen bij verkoop of staking bleven dan onbelast. De Hoge Raad heeft nu beslist dat overbrengen naar privé weliswaar mag, maar dat de overbrenging plaats moet vinden onder de voorwaarden van de nieuwe regeling. Dat betekent dat de waarde van ondergrond en erf (voor zover deze hoger zijn dan de agrarische (WEVAB) waarde) in het jaar van overbrenging in één keer belastbaar zijn, en wel tegen het progressieve tarief, dat in het jaar 2000 nog op kon lopen tot 60%. Omdat grond en opstallen in de visie van de Hoge Raad als één bedrijfsmiddel gezien moeten worden, geldt dat wie de grond naar privé haalt ook de opstallen verplicht moet overbrengen. Ook de hierbij behaalde boekwinst is progressief belast.

Wat te doen?
Om de fiscale gevolgen van het voorgaande in kaart te brengen, moet u eerst weten wat de meerwaarde is in de gronden en de opstallen. Vaak is taxatie daarbij nuttig. Over de meerwaarden moet immers afgerekend worden. Soms is de meerwaarde beperkt. Dat kan het geval zijn als de ondergrond van woning en erf geen hogere waarde hebben dan de WEVAB waarde. Dat kan met name het geval zijn als de bestemming van de woning enkel agrarisch gebruik toestaat, en burgerbewoning niet toegestaan (of gedoogd!) wordt. Ook als u recent duur gekocht heeft zal van een meerwaarde meestal nog geen sprake zijn. In dat geval kan besloten worden de overbrenging gewoon doorgang te laten vinden. Wel dient u er rekening mee te houden dat de bij overbrenging gerealiseerde winst ook voor andere regelingen (studiefinanciering en andere inkomensafhankelijke regelingen) gevolgen kan hebben. Als de meerwaarden in grond en opstal zo hoog zijn dat u de daarover verschuldigde inkomstenbelasting niet kunt of wilt betalen, dan moet de eerder geplande overbrenging weer terugdraaien.

Terugdraaien vaak de beste optie
In de meeste gevallen zal de ondernemer de belasting niet kunnen betalen. De belaste meerwaarde is eenvoudigweg te groot. De overbrenging zal dan teruggedraaid moeten worden en dat is toegestaan, aldus de rechter. Doorgaans zal dat binnen een korte periode nadat van de nieuwe situatie kennis is genomen moeten gebeuren. Een periode van 6 weken vanaf 19 november 2004 lijkt redelijk. In veel gevallen zijn echter tussen boer en belastingdienst vaststellingsovereenkomsten gesloten. In veel, maar niet alle, modellen wordt een regeling getroffen voor het ongedaan maken van de eerdere overbrenging. In deze overeenkomsten staat hiervoor meestal een periode van één jaar. Om een en ander administratief zo gemakkelijk en goedkoop mogelijk te laten verlopen is het verstandig om het ongedaan maken van het eerdere overbrengen te verwerken in de eerste jaarrekening die er aan zit te komen. In veel gevallen dus 1 januari 2005.

Het arrest van de Hoge Raad van 19 november 2004 is in alle opzichten ronduit teleurstellend. In veel gevallen zal de te ondernemen actie bestaan uit het ongedaan maken van de eerdere overbrenging. Dat zal op korte termijn moeten plaatsvinden.

Lees ook Ook Hoge Raad: Landbouwvrijstelling volgens nieuwe regime

Administrator

Of registreer je om te kunnen reageren.