Boerenleven

Achtergrond 3080 x bekeken 15 reacties

‘Vogelbeschermers wijzen te makkelijk naar de boer als boeman’

Auteur Tjeerd Bischoff van het toneelstuk Koning van het Grasland maakt zich zorgen over de achteruitgang van de weidevogels. Daar is de hele samenleving voor verantwoordelijk, niet alleen de boer, zegt hij. Bischoff hoopt dat zijn stuk de aanzet is tot een open gesprek tussen de opponenten.

In een ijltempo verdwijnen de weidevogels uit Nederland. Tjeerd Bischoff (55) maakt zich daar zorgen over. De stilte in het voorjaar doet hem pijn. Het waterpeil zakt, het bodemleven verschraalt. Er is geen plek meer voor een vogel als de grutto. Maar hij wijst niet met een beschuldigende vinger naar boeren. Dat is hem te makkelijk. Boeren zijn overgeleverd aan de vrije markt, ze staan met hun rug tegen de muur, voor hen is schaalvergroting het enige alternatief om als ondernemer te overleven.

Tjeerd Bischoff: “Boer baas op het platteland? Vergeet het maar. - Foto: Koos Groenewold
Tjeerd Bischoff: “Boer baas op het platteland? Vergeet het maar. - Foto: Koos Groenewold

Auteur toneelstuk Koning van het Grasland

Bischoff is de auteur van het toneelstuk Koning van het Grasland – een co-productie van Toneelgroep Jan Vos en Pier21 – dat deze zomer op boerderijen in Noord-Nederland wordt gespeeld. Het publiek, onder wie veel boeren, stroomt toe. De komende weken is een aantal extra voorstellingen ingepland. Volgend jaar wordt het stuk elders in het land opgevoerd. In 2014 en 2015 had Bischoff veel succes met zijn theaterstuk over landbouwpoliticus Sicco Mansholt.

Koning van het Grasland is een indringende voorstelling over de dilemma’s op het platteland. Het stuk gaat over een boerenechtpaar dat een kind verliest bij een tractorongeluk en bij wie vervolgens ook nog MKZ in de veestapel uitbreekt. Alle zekerheden in hun bestaan verdwijnen.

De echtgenoten komen lijnrecht tegenover elkaar te staan. Hoe opnieuw beginnen: plankgas vooruit of overstappen naar de biologische bedrijfsvoering? Het plan van het waterschap om het waterpeil te verhogen, leidt tot heftige tegenstellingen tussen collega-boeren in de streek.

Economische druk

Bischoff heeft onderzoek gedaan, veel met boeren gepraat, met natuurbeschermers. De gevolgen van de uitbraak van MKZ zijn op sommige bedrijven nog steeds voelbaar, is zijn ervaring, zeker in de hoofden van mensen. “Er werd een militaire operatie uitgevoerd, de overheid nam het platteland volledig over. Economische overwegingen leidden tot massale ruimingen. Behoud van onze exportpositie, daar ging het over. Belangen van mensen en dieren waren niet aan de orde.”

Zijn voorstelling gaat eigenlijk over de economische druk om de productie steeds verder op te voeren. Hij heeft respect voor boeren die maar doorgaan, altijd op zoek naar een nieuwe strategie om hun bedrijf in de benen te houden. Melkveehouders zijn harde werkers die met veel liefde hun dieren verzorgen, zegt hij. De economie dwingt schaalvergroting af. “Nederland is de tweede exporteur van landbouwproducten in de wereld. Dat is voor een klein landje als Nederland een topprestatie. De natuur is daarvan wel de dupe, kijk maar om je heen. De Nederlandse zuivel voorziet China van babyvoeding. Klinkt goed, levert ongetwijfeld veel geld op, maar moeten we dat wel willen?”

Geen kant-en-klare oplossing

Bischoff stelt liever vragen dan dat hij antwoorden geeft. Hij is geen landbouwkundige, laat staan econoom. “Ik heb geen kant-en-klare oplossing. Ik hoop alleen dat de toeschouwers gaan nadenken over de dilemma’s op het platteland, over de moeilijke keuzes waar boeren voor staan en wat ze daar zelf misschien aan kunnen doen.”

Het debat tussen boeren en natuurbeschermers, bijvoorbeeld over de achteruitgang van de weidevogels, is gepolariseerd. “Vogelbeschermers wijzen te makkelijk naar de boer als de grote boeman. En boeren voelen zich gauw aangevallen, zetten hun hakken in het zand. Die woordentwist leidt tot niets. Toch zijn er ondernemers die én een goed inkomen verdienen én met succes vogels beschermen. Het kan dus wel. ”

Bischoff voelt zich een betrokken buitenstaander. Hij is opgegroeid in het Noorden, komt uit een plattelandsfamilie en werkte vroeger af en toe bij boeren. Inmiddels voelt hij zich een rasechte Amsterdammer. De laatste jaren komt hij weer veel op het platteland. “Wie denkt dat de dynamiek in deze samenleving alleen plaatsvindt in de grote steden heeft het mis. De veranderingen op het platteland gaan minstens even snel.”

Voor enkele voorstellingen van Koning van het Grasland zijn nog kaarten verkrijgbaar, zie www.pier21.nl

Laatste reacties

  • alphons1

    als weidevogels geen eten hebbe vertrekke ze. door allerlei wetgeving zoals mest injecteren word heel het bodemleve vernietigd

  • oorspronkelijk

    een blauwdruk van agrarisch handelen van toen en nu kan essentiële verschillen aantonen
    maar ook -er valt meer regen en toch natuur te droog
    dus opwarming- habitat verschuift steeds noordelijker
    helaas is daar geen deltastructuur
    een conclusie kan zijn
    meer humus wat vocht vasthoud en bodemleven als voedsel voor vogels genereerd
    dus de mest niet sneller maken,maar een kans geven aan het bodemleven

  • 8911077012

    aart van cooten plaats dit ook in het algemeen dag blad
    dank u

  • Zeemeeuwen zijn de laatste weidevogels in Friesland. De groene woestijnen zijn er immens. Zolang boeren zo intensief hun productieland mogen bewerken zal het landschap nog verder verschralen. Boeren en grondverzetbedrijven voeren een race tegen de klok. De machines worden continu groter, de productie en de omzet moet omhoog. 's Nacht maaien en percelen uitvlakken met machines die ruim € 100.000 kosten... het is de nieuwe norm. Zeer triest.

  • bankivahoen

    Vroeger was men ook bang voor de eerste stoomtrein 22:04 , welkom in de nieuwe tijd die niet te stoppen is , of je het leuk vind of niet.

  • frl

    22:04 en bankivahoen tussen beiden zit ook nog ruimte.

  • Koeienboer

    Ik struikel de laatste tijd over zwaluwen en kievitten.

  • xw

    koeieboer, zwaluwen zie je vrijwel nooit op de grond.
    Je zult een misschien een andere soort bedoelen waardoor jij op je snufferd valt?
    Het meervoud van Kievit = Kieviten.

  • Henk Tennekes

    In 2010 heb ik al beschreven hoe de milieuverontreiniging met neonicotinoïde insecticiden zal leiden tot grootschalige insectensterfte. Inmiddels heeft onderzoek van Duitse entomologen bevestigd dat we in 20 jaar tijd minstens 80% van de insecten zijn kwijtgeraakt. We kunnen nog lang delibereren over de oorzaken, maar als er geen verbod op deze insecticiden komt, is de ondergang van de natuur voorgeprogrammeerd. Over 10 jaar loopt en geen grutto meer rond in dit land, over 5 jaar is scholekster verdwenen.

  • farmerbn

    Misschien zeiden dezelfde wetenschappers dat in het jaar 2000 er geen bomen meer zouden zijn in Brabant.

  • bankivahoen

    Negativisme regeert bij de zgn wereldverbeteraars,kijk met nuchter boerenverstand hoe zuiver het water is hoe mooi de natuur er bij staat. Over 5 jaar barst het nog van de scholeksters , ze komen nu zelfs in gebieden in brabant en limburg voor waar ze vroeger nooit kwamen.

  • frl

    Henk Tennekes# geloof er niets van dat er minder insecten zijn, het wemelt hier van de zwaluwen over het veld vooral die stukken met ruige stalmest.
    Ik boer nog net als in de zeventiger jaren stromest/gier toch zijn bij mij ook niet veel weidevogels meer, zit aan een drukke provinciale weg waar het verkeer misschien wel het 3 dubbele is van jaren 70 in de nacht gaat het ook altijd door met het verkeer (lichten over het veld maar daar hoor je niemand over)

  • alco1

    Ach . Henk Tennekes was ook de toxicoloog die onnodig angst over fipronil de wereld in slingerde.

  • haj146

    precies bankivahoen. Links probeert ons immer de grond in te praten en rond te huichelen dat het allemaal zo slecht gaat. Hier ongekend veel insecten. Zoveel dat je er naar van wordt om met de korte broek t land in te gaan. Weidevogels worden minder omdat ze zich niet veilig voelen door predatie, NIKS anders.
    De tijd gaat door, ook buiten onze sector. Is ook vast niet goed voor de weidevogels. Maar daar hoor je niemand over, altijd maar met hun linkse vingertje wijzen naar degene die wel wat opgebouwd heeft in zn leven. En vervolgens proberen dit af te pakken (nieuwe neptuur)

  • j.verstraten1

    ondertussen hangen onze huizen en terrassen ook al vol met vliegenbestrijders.
    Bijenonderzoek in Iowa liet zien dat bijen sporen bij zich droegen van insecticide die alleen huishoudelijk worden gebruikt. Logisch, want daar bevind zich ook de bloementuin....
    Ondertussen word je lek geprikt door muggen en heb je extra storingen bij de melkrobot vanwege steekvliegen. Alser al minder insecten zijn, kan ik er thuis weinig van merken. Behalve bij het autopoetsen dan.

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.