Akkerbouw

Nieuws 1041 x bekeken

ABN Amro: teler staat zwak in aardappelketen

Het is voor veel akkerbouwers moeilijk om een goede positie in de aardappelketen in te nemen. Dat komt door de grote afhankelijkheid van handelaren en commissionairs. Dat constateert ABN Amro in het rapport 'Leren van collega's in andere afzetketens'.

De bank ziet verder dat de afstand tussen telers en retailers en consumenten moeilijk te overbruggen is. Telers profiteren nagenoeg niet van de toegevoegde waarde van aardappelproducten in de winkelschappen.

De aardappeltelers werken weinig samen om de afzet te bevorderen, constateert de bank. Hierdoor is het onmogelijk om een langdurige stabiele prijsvorming te realiseren. Daardoor is het inkomen van aardappeltelers al decennia wisselvallig en niet te voorspellen.

"Akkerbouwers hebben meerdere gewassen in hun teeltplan, die allemaal in een andere keten worden afgezet. Ook het gebruik van deze verschillende producten is zeer divers, stelt de bank. Ze worden afgezet voor menselijke consumptie, veevoer, energieproductie, industriële toepassingen en als grondstof voor de farmacie", aldus ABN Amro.

Grote diversiteit aardappelen

ABN Amro constateert dat steeds meer soorten aardappelen te koop zijn in supermarkten. "Naast de onbewerkte aardappel is er een grote diversiteit ontstaan in ready-to-eat-, ready-to-cook- en diepvriesproducten. Hoewel de toegevoegde waarde hiervan groot is, profiteren akkerbouwers er nagenoeg niet van. Het inzicht in de markt ligt bij de handelspartners van de telers en de commissionairs."

Binnen de aardappelketen verschillen de spelers in de consumptie-, poot- en fritesaardappelsectoren sterk van elkaar. Dit zorgt voor risicospreiding, analyseert de bank. "Maar het is ook lastiger om in elke afzetketen maximaal efficiënt te zijn. Het lijkt erop dat veel akkerbouwers het marktinzicht en sentiment laten bepalen door handelspartners en/of commissionairs. Inzicht in wat er echt in de markt aan de hand is, is moeilijk te verkrijgen voor telers", stelt de bank.

In de aardappelsector bestaan relatief veel onderscheidende consumentenmerken, zoals Aviko, CêlaVíta, Lamb Weston en Farm Frites.</p>
<p><em>Foto: Jan Willem Schouten</em>
In de aardappelsector bestaan relatief veel onderscheidende consumentenmerken, zoals Aviko, CêlaVíta, Lamb Weston en Farm Frites.

Foto: Jan Willem Schouten

Wisselende groeiseizoenen

Opbrengstschommelingen door wisselende groeiseizoenen versterken deze onduidelijkheid, schrijft de bank. "Na de relatief korte rooiperiode kunnen aardappelen verspreid over het jaar verkocht worden, vanuit de bewaarruimtes van de akkerbouwer. Het verkoopmoment wordt bepaald op basis van beperkte marktinformatie en sentiment. Bewaring en kwaliteitsbewaking brengen extra kosten met zich mee. Bedrijven met de beste marktinzichten en bewaarcapaciteit kunnen goede resultaten behalen door op het juiste moment te verkopen. De keuze en combinatie van termijncontracten, pooling of vrije aardappelen bepalen het uiteindelijke rendement."

Onderscheidende consumentenmerken

In de aardappelsector bestaan relatief veel onderscheidende consumentenmerken, zoals Aviko, CêlaVíta, Lamb Weston en Farm Frites. Volgens ABN Amro versterken merken de positie van de fritesproducent. Dat maakt van de aardappelteler een producent van grondstof. "Supermarkten verkopen nagenoeg geen aardappelen meer op rasnaam. Ketenconcepten waarbij de consument inzicht heeft in de oorsprong, productiewijze en producent komen sporadisch voor. Supermarkten kiezen er steeds vaker voor om onder eigen label te verkopen."

Tussen akkerbouwers binnen een productgroep is weinig samenwerking. Doordat er veel handelaren en commissionairs actief zijn.

Hierdoor staat de aardappelteler zwak, stelt de bank. "Er is beperkt inzicht in de markt, waardoor akkerbouwers moeilijk het meest gunstige verkoopmoment kunnen bepalen. Tussen akkerbouwers binnen een productgroep is weinig samenwerking. Doordat er veel handelaren en commissionairs actief zijn, is de markt versnipperd. De toegevoegde waarde wordt vooral verder in de keten bepaald, ondanks stevige consumentenmerken. De akkerbouwer heeft hier weinig grip op en profiteert niet van de extra marge die wordt gemaakt op de consumentenproducten."

Betrouwbaarheid op hoog niveau

ABN Amro noemt ook een paar sterke punten van de Nederlandse aardappelteler. "De betrouwbaarheid van Nederlandse akkerbouwers ligt op een hoog niveau. De ketenpartijen kunnen hun verwerking en afzet goed plannen doordat ze goede afspraken kunnen maken over leveringstijdstip en kwaliteitsniveau. Akkerbouwers hebben de laatste jaren fors geïnvesteerd in kwaliteitsverbetering door vakmanschap, precisielandbouw, rassenkeuze en bewaring. Ook voortdurende verduurzaming van productiemethoden, als gevolg van wet- en regelgeving en eigen initiatieven, komen de kwaliteit ten goede. Omdat de opbrengsten van alternatieve gewassen en ook het spilgewas graan gemiddeld op een gezond niveau liggen, bestaan er verschillende andere gewassen die de akkerbouwer kan telen om zijn rendement te optimaliseren."

Of registreer je om te kunnen reageren.