Akkerbouw

Foto & video 16405 x bekeken 18 reacties

Deze 3 Amerikaanse akkerbouwers laten de bodem met rust

Geen mest. Vaak ook geen groenbemester. En toch steeds meer organische stof. Hoe doen die Amerikanen dat? Hun geheim: no-tillage landbouw.

“Ploegen is het slechtste wat je kunt doen. Alsof je met een pook in een houtvuurtje port. Het fikt als een gek, en weg is je organische stof.” Aan het woord is Douglas Harford (68), akkerbouwer in het noorden van Illinois (VS) en al sinds 1983 verknocht aan de no-tillage-landbouw op zijn bedrijf met 600 hectare korrelmais en soja. No-tillage betekent hier: de bodem helemaal met rust laten, afgezien dan van zaaien en bemesten.

➤  No-till en strip-till: dit houdt het in  
➤  Douglas Harford: voordelen van no-tillage
➤  John Heisdorffer: wel no-till, geen groenbemesters
➤  Tim Bardole: vurig pleitbezorger van no-till

➤ No-till en strip-till: dit houdt het in

No-tillage betekent in Nederland vaak: niet ploegen, maar nog wel lichte grondbewerkingen. In de VS vaak ook, maar op 15% van het areaal (in Iowa) wordt de grond helemaal niet bewerkt. Zaaien en bemesten gebeurt rechtstreeks in de stoppel.

De laatste jaren is ‘strip-till’ in opkomst. Daarbij krijgen stroken van 15 centimeter in rijen van 75 centimeter een lichte grondbewerking van 15 centimeter diep. Meestal gebeurt dat in het najaar, en wordt tegelijk kunstmest toegevoegd. Dit heeft als nadeel dat er stikstof kan uitspoelen. Maar vanwege slechte berijdbaarheid in het voorjaar kan het vaak niet anders. Het alternatief is voorjaars-strip-till.

Akkerbouwer Chris Harford, de zoon van Douglas, toont het resultaat van 40 jaar geen grondbewerking: een grote hoeveelheid half vergane gewasresten van voorgaande jaren in een sojaperceel. Het lijkt bijna een soort bosbodem. - Foto's: Johan Oppewal
Akkerbouwer Chris Harford, de zoon van Douglas, toont het resultaat van 40 jaar geen grondbewerking: een grote hoeveelheid half vergane gewasresten van voorgaande jaren in een sojaperceel. Het lijkt bijna een soort bosbodem. - Foto's: Johan Oppewal

Het grote voordeel van strip-till in vergelijking met no-till is een beter ontwaterd en sneller opgewarmd zaaibed in het voorjaar. Vooral mais heeft daar baat bij.

Sommige telers redden zich met aangepaste tandcultivators. Er zijn ook geavanceerde machines zoals de Soilwarrior, een zelfrijdend apparaat dat alles in één werkgang doet: stroken bewerken, zaaien en kunstmest toevoegen.

➤ Douglas Harford: voordelen van no-tillage

Waarom no-tillage?

Toen Harford in 1972 begon te boeren, was het nog allemaal kerende grondbewerking wat hier de klok sloeg. Maar er waren problemen met erosie die de beruchte dustbowl van de jaren dertig in herinnering riepen. Oorzaak: dalende gehaltes organische stof. Harford: “150 jaar geleden zat er 11% in deze prairiebodems. Toen gingen ze ploegen. Eerst steeg de opbrengst snel, want er werden voedingsstoffen losgemaakt. Maar ze waren de grond aan het uitmijnen. Toen die nutriënten op waren, kwam toevallig net de kunstmest en konden ze weer even vooruit. Maar het humusgehalte daalde steeds verder.”

Betere resultaten

Harford besloot de ploeg in de schuur te zetten om hem er niet weer uit te halen. Sinds 1983 verdubbelde het gehalte organische stof naar 7-8%. Dat is hoog, gemiddeld is het in deze regio 3-5%. Bijzonder: hij redde dit zonder dierlijke mest en zelfs grotendeels zonder groenbemesters. In combinatie met groenbemesters kan het nog sneller. Volgens Heath Ellison van Iowa’s organisatie van sojaboeren ISA kan het met 1 procentpunt per 7 à 10 jaar.

Humusrijke grond. Chris Harford heeft na meer dan 35 jaar notillage 7-8% organische stof in zijn percelen. Dat is veel lager geweest, maar oorspronkelijk was het wel 11% op deze voormalige prairiegronden.
Humusrijke grond. Chris Harford heeft na meer dan 35 jaar notillage 7-8% organische stof in zijn percelen. Dat is veel lager geweest, maar oorspronkelijk was het wel 11% op deze voormalige prairiegronden.

Nieuwe technieken

Harford was in de jaren tachtig een van de zeer weinigen die niet ploegden. De komst van Roundup en gmo-gewassen veranderde dat. Nu doet meer dan de helft van de Amerikaanse boeren aan een vorm van no-tillage, en dat aantal stijgt, niet alleen in erosiegevoelige gebieden maar ook in het vlakke land. De techniek is bovendien nog steeds in ontwikkeling.

Zo is er nu strip-till, met strookjes. Dit gebeurt meestal in combinatie met kunstmest. De kalium- en fosfaatkunstmest gaan dan in vaste vorm in de strook. De stikstof gaat als vloeibare ammoniumkunstmest maar vaak ook als ammoniakgas (!) de bodem in, liefst in het voorjaar vanwege uitspoelingsgevaar. No-till heeft overigens geen invloed op de uitspoeling van stikstof.

Aandachtspunt: onkruidbestrijding

Een belangrijk aandachtspunt is uiteraard onkruidbestrijding. Dit gebeurt soms voorafgaand aan het zaaien, maar ook wel na opkomst. De gewassen zijn toch resistent. Volgens sommige telers hoef je bij no-tillage minder vaak onkruid te spuiten dan bij grondbewerking. Anderen zeggen dat het juist veel preciezer komt. Als je niet op tijd bent, raakt je gewas snel overgroeid en helpt niks meer. Harford benadrukt dat no-till een andere werkwijze vergt. “De overschakeling was killing voor mijn langetermijnplanning. Het vereiste grotere precisie en aanpassing.”

Er zijn nu 3 herbicideresistenties voor zowel soja als mais: Roundup, Liberty en Dicamba. Met die laatste zijn nu wel problemen, het middel tast de gewassen meer aan dan de bedoeling was.

Aandachtspunt: groenbemesters

Een discussiepunt onder no-tillers zijn de groenbemesters. In theorie kunnen die flink bijdragen aan bodemgezondheid. Organisaties als ISA bevelen ze dan ook erg aan. Er is zelfs subsidie voor. Veel toegepast zijn mixen van rogge met soorten als radijs en klaver.

Wortelknolletjes aan een sojaplant. Hier leggen bacteriën stikstof uit de lucht vast. De bemestende waarde is ongeveer 50 kg N/ha per jaar aan gratis kunstmest.
Wortelknolletjes aan een sojaplant. Hier leggen bacteriën stikstof uit de lucht vast. De bemestende waarde is ongeveer 50 kg N/ha per jaar aan gratis kunstmest.

Maar veel telers hebben er problemen mee. Het zaad kost uiteraard geld. Soms lijkt het alsof de ‘covercrop’ stikstof wegkaapt. En soms lukt het niet om ze op tijd dood te krijgen in het voorjaar. Rogge moet je doodspuiten. En groenbemesters die doodvriezen in de winter, zoals haver, hebben in het najaar vaak te weinig tijd om te groeien tussen oogst en vorst. Zaaien tijdens de groei als ondervrucht zit nog in een experimenteel stadium.

De voordelen van no-tillage

De waterhuishouding is ook een belangrijke factor bij no-tillage. Harford: “Ploegen is een soort van draineren, waardoor de grond droger wordt en in het voorjaar eerder opgewarmd is.” Dat is na de lange koude winters in deze regio een voordeel, vooral bij mais. Maar in de zomer wordt de droogtegevoeligheid groter bij ploegen.

Opbrengstverhogend werkt de no-tillage per saldo niet. Er zijn wel andere voordelen. Zo neemt de draagkracht van de bodem toe en wordt de structuur beter. Volgens Harford redeneren boeren vaak precies verkeerd om: bodem verdicht, water wil niet weg, ploegen! “Beste remedie is: niet aankomen, bij ploegen stop je er lucht in en verdwijnt je organische stof”, zegt hij.

In meer heuvelachtig gebied gebeurt veel contour-landbouw. Om bodemerosie te voorkomen worden gewassen in stroken geteeld evenwijdig aan de hoogtelijnen. Deze foto is gemaakt in Wisconsin, waar meest luzerne, (snij)mais en soja voorkomen, al dan niet met no-tillage teelttechnieken.
In meer heuvelachtig gebied gebeurt veel contour-landbouw. Om bodemerosie te voorkomen worden gewassen in stroken geteeld evenwijdig aan de hoogtelijnen. Deze foto is gemaakt in Wisconsin, waar meest luzerne, (snij)mais en soja voorkomen, al dan niet met no-tillage teelttechnieken.

Een groot voordeel van no-till is verder een lager brandstofgebruik. Je hebt minder werkgangen en minder zware machines.

Veel minder bewerkelijk, dat is ook een voordeel van de no-till-methode. Waarom doet eigenlijk niet iedere boer dit? Volgens Harford zit dat vooral tussen de oren: “Peer pressure”, zegt hij, de druk van de omgeving. “Mensen willen graag een strak en net perceel en geen onbewerkt land vol stoppels en stengels.”

Duurzame landbouw in de Corn Belt

Al met al geldt de akkerbouw gebaseerd op chemische onkruidbestrijding en no-till-landbouw in de Corn Belt als erg duurzaam. De telers kunnen zich dan ook niks voorstellen bij een verbod. De oudere generatie heeft nog jeugdtrauma’s van ‘walking beans’, door de bonen lopen en onkruidjes weghalen. Dat is in deze uitgestrektheid onbegonnen werk.

➤ John Heisdorffer: wel no-till, geen groenbemesters

Iedere akkerbouwer heeft zijn eigen no-tillage-beleid. Sommige akkerbouwers zijn bijna fundamentalistisch in hun streven de bodem absoluut met rust te laten, andere veel pragmatischer. Tot die laatste groep behoort John Heisdorffer. Op de helft van zijn 400 hectare zaait hij jaarlijks soja. Dit gebeurt zonder grondbewerking in de stoppel van vorig jaar – meestal mais. Op de andere helft komt mais. Een kwart daarvan gaat rechtstreeks met de zaaimachine door de stoppel, de andere driekwart geeft hij toch van tevoren een lichte bodembewerking. Mais houdt niet van een koude start.

John Heisdorffer (65) in Keota (Iowa). Samen met zoon Chris en vrouw Deanna een bedrijf van 400 hectare akkerbouw en 4.400 varkens. Heisdorffer is tevens vicevoorztter van de Amerikaanse Sojabonen Vereniging ASA.
John Heisdorffer (65) in Keota (Iowa). Samen met zoon Chris en vrouw Deanna een bedrijf van 400 hectare akkerbouw en 4.400 varkens. Heisdorffer is tevens vicevoorztter van de Amerikaanse Sojabonen Vereniging ASA.

Goed onkruidmanagement is cruciaal bij de no-tillage-teelt. Vandaar – uiteraard – herbicideresistente rassen. Zowel de mais als de soja die hij gebruikt zijn glyfosaatresistent. De mais is daarnaast bestand tegen insectenvraat. De sojapercelen krijgen een bespuiting voorafgaand aan het zaaien, en nog eentje als de soja 20 centimeter hoog staat. De mais krijgt een bespuiting vlak na het zaaien en nog eentje als het 30 centimeter hoog staat.

Groenbemesters heeft Heisdorffer geprobeerd, maar daar is hij mee gestopt. Hij had problemen om de ‘covercrop’ dood te krijgen, kreeg last van insecten, en bespeurde een slechtere beschikbaarheid van stikstof voor zijn gewas. Alsof de groenbemester die had weggekaapt.

In tegenstelling tot veel andere akkerbouwers heeft Heisendorff varkensdrijfmest beschikbaar. In combinatie met de gedeeltelijke no-till slaagt hij er zo in om zijn organischestofgehalte stabiel te houden op 4-6%.

Afrijpende soja, ergens in Iowa. Soja geldt als een 'vergevingsgezind gewas', minder kritisch dan mais. No-till is makkelijker dan bij mais. En uiteraard geeft het extra stikstof, zo'n 50 kilo per hectare per jaar.
Afrijpende soja, ergens in Iowa. Soja geldt als een 'vergevingsgezind gewas', minder kritisch dan mais. No-till is makkelijker dan bij mais. En uiteraard geeft het extra stikstof, zo'n 50 kilo per hectare per jaar.

Net als collega’s in de regio heeft hij dit jaar last van droogte. Door droogteperiodes in het voorjaar, afgewisseld met een paar stortbuien, was het ook lastig het onkruid te bestrijden. Daardoor zie je hier en daar wat onkruid, waaronder ‘giant rag weed’ (ambrosia). Maar volgens Heisendorff is er geen sprake van resistente superonkruiden, dit zijn de normale ontsnappingen die altijd kunnen voorkomen, stelt hij.

➤ Tim Bardole: vurig pleitbezorger van no-till

Tim Bardole is vurig pleitbezorger van no-till-landbouw. Hij begon er al mee in 1993, en zijn zoon Roy, die nu het bedrijf runt, is hem daarin gevolgd. Een van de voordelen is de helft minder dieselgebruik per hectare. Het scheelt ook veel werk. En het is volgens hem veel beter voor de bodem. Zowel structuur als berijdbaarheid, waterhuishouding en organischestofgehalte varen er wel bij.

Schyler (24), Roy (41) en Tim (74) Bardole in Rippey (Iowa). Bedrijf: 800 ha akkerbouw met soja en mais. Familie boert hier sinds 1901. Gehalte organische stof 3-5%.
Schyler (24), Roy (41) en Tim (74) Bardole in Rippey (Iowa). Bedrijf: 800 ha akkerbouw met soja en mais. Familie boert hier sinds 1901. Gehalte organische stof 3-5%.

Alleen mais heeft wat moeite met de koude en nattere no-till-grond in het voorjaar. Daarom doet Bardole daar strip-till. Ze ontwikkelden hiervoor zelf een aangepaste cultivator. Deze doet er ook kunstmest in op 8-9 inches diep, in het najaar. Met zijn gps-gestuurde zaaimachine plant hij de mais midden in de rij, dus zo dicht mogelijk bij de nutriënten.

‘Boeren houden niet van Monsanto, maar wel van Roundup’

Dit jaar zat de teelt tegen vanwege droogte. Er was bovendien door een lange winter en laat voorjaar maar heel weinig tijd voor onkruidbestrijding. Naast een lagere opbrengst heeft hij hierdoor een onkruidprobleem. “Dit jaar combinen we onkruid.”

Bardole is fervent voorstander van gmo-gewassen, vooral in verband met de onkruidbestrijding. Over resistente ‘superonkruiden’, waar in Europa veel zorg over bestaat, hoor je hem niet. Wel benadrukt hij het belang van rotatie – met gewassen en met resistenties. Het liefst zou hij om en om soja en mais telen, maar omdat dit een lager rendement geeft, is het nu twee derde mais en een derde soja. Hij varieert met Roundup-ready- en Liberty-ready-varianten. Maar het gevaar van een doorbraak loert altijd. “Moeder Natuur wint op den duur toch.”

Maisstengels van een vorige teeltronde op de grond in een maisperceel, tussen de stengels van het nog niet geoogste gewas van dit jaar. Deze stengels kunnen wel een paar jaar oud zijn, aldus Tim Bardole. Hij heeft er geen last van, integendeel, het verhindert winderosie.
Maisstengels van een vorige teeltronde op de grond in een maisperceel, tussen de stengels van het nog niet geoogste gewas van dit jaar. Deze stengels kunnen wel een paar jaar oud zijn, aldus Tim Bardole. Hij heeft er geen last van, integendeel, het verhindert winderosie.

De bezwaren die in de EU leven tegen gmo-gewassen snappen ze hier niet. “Auto’s hebben al heel wat slachtoffers gemaakt maar van een gmo-gewas is nog nooit iemand ziek geworden.” Over afhankelijkheid van de grote bedrijven zit de teler ook niet in. “Boeren houden niet van Monsanto maar ze zijn dol Roundup.” En sinds het patent eraf is, zijn er opties genoeg, aldus de Bardoles.

Een gezonde bodem is belangrijk. Zo houd je de bodem gezond.

Laatste reacties

  • farmerbn

    Waarom worden we steeds bestookt met artikelen over ploegloos werken. Ik begrijp dat de overheid dit promoot maar dan hoeft boerderij als onafhankeleijk weekblad voor de landbouw toch niet steeds die blije gezichten te tonen. Als boeren blijven ploegen dan hebben ze daar een reden voor. Boerderij moet ze niet bestempelen als domme boeren die de buren nadoen.

  • G.Kurstjens

    Goed praktijk artikel.
    No-till is natuurlijker voor de bodem en gewas, echter het ziet niet netjes uit.
    Hogere opbrengsten met minder kosten is wel mooi meegenomen .No-till kan nog niet met alle gewassen, het wachten is hier op de slimme boer of machinebouwer

  • farmerbn

    Het zal wel de slimme machinebouwer worden. Elke vijf jaar een andere mode waardoor boerderij extra reclame-inkomsten genereert. Hoe kun je stellen dat niet ploegen top is als je steeds verbeterde machines nodig hebt?
    In gebieden waar bijna geen productie is zoals in Amerika of Australie, kunnen de boeren geen kosten maken zodat no-till gebruikt wordt. Maar dit kun je niet zomaar vertalen naar West-Europa met een viervoudige productie per ha. Deze week een artikel in een frans akkerbouwblad die schrijft dat bij no-till de fosfaat en kali in de bovenste 5 cm blijft zitten. Bij droogte kunnen de planten deze voedingsstoffen niet benutten zodat je minder productie hebt. Zijn de boeren die ploegen onbewust toch slimmer.

  • moi !

    Met no till ben je feitelijk sneller om een gewas in de grond te krijgen dan met ploegen .Ook wordt No- till eigenlijk toegepast om het organische stof in de bodem te behouden.
    Met het telen van een goede groenbemester krijg je ook meer org.stof in de bodem. Org.stof heeft als voordeel dat deze water ,voedingsstoffen en CO2 kan vast houden. CO2 vasthouden kan wel eens interessant worden in de toekomst . Denk aan de klimaat doelen.

  • WGeverink

    Er zijn een heleboel redenen om te kiezen voor no till. Ook als er wat meer plantmateriaal blijft liggen dan waar goed door heen te zaaien is wil niet zeggen dat dan meteen geploegd moet worden. Een hele lichte bewerking met een schijveneg zou het probleem in zo'n geval op kunnen lossen met minder tijd en diesel terwijl er genoeg plantmateriaal op de oppervlakte blijft liggen om erosie tegen te gaan. @farmerbn In Nederland is het donker en regend het veel. Bij ons in een landklimaat hebben we veel droge dagen en zon. In Nederland had ik helemaal geen zonnebril en hier ga ik nooit zonder van huis. Er zijn enorme verschillen met het Nederlandse natte klamme zeeklimaat waar men rekening mee moet houden. De dustbowl van de dertiger jaren had voorkomen kunnen worden door minder in de grond te roeren. Met een diepe bewerking snijd je ook de capilaire werking af en het is belangrijk in een droog klimaat dat een zaadje gezaaid word dicht bij waar het vocht is. Qua opbrengsten van mais denk ik niet dat er veel verschil zit in opbrengst tussen Noord Amerika en bv Oekraine of Hongarije. Die Amerikanen zijn ook niet op hun achterhoofd gevallen en weten wel hoe ze het beste kunnen maken van de omstandigheden waaronder zij produceren.

  • Can

    No-till betekent gewoon niet ploegen.
    Is ontwikkelt in een periode met lage graan prijzen om de kost prijs nog lager te krijgen.
    De no-till machines van nu zijn duur en spuitkosten zijn hoog geworden zaaiafstand van 20cm of 25cm is normaal en opbrengst is niet omhoog te krijgen.
    Kosten per ton product/opbrengst zijn bij no-till hoog en chemicalien gebruik ook.
    Stuctuur bederf is moeilijk wat aan te doen bij no-till.
    Zaaien met totaal gewicht van 70 ton is geen probleem in no-till?
    en spuiten met lage dosering is moeilijk door ongelijke stadium van onkruid.
    Er is dus gewoon harde grond nodig en dit kost opbrengst.
    ,dit is de keer zijde van no-till
    Er zijn mogelijkheden zoals mulch till of striptill om met erosie control land te bewerken.
    Deze systemen geven een betere opbrengst en reduceren herbiciden.
    Kosten van grondbewerking staat gelijk aan reductie aan spuitmiddel.
    De meeste gronden of gebieden zijn niet geschikt voor 100% no-till.
    Dus een mix in systemen zou beter zijn.
    De natuur heeft geen rekening gehouden met zware aslasten etc.
    Voor mij de kunst om hoge opbrengsten te halen dit is wat de rekeningen betaalt.
    Als grondsoort , groeidagen en klimaat, bedrijfsgrote en gewassen niet vergeleken wordt is het gewoon een interresant verhaal.
    Op natte grond en rooi gewassen zoals in nederland is het gewoon onmogelijk.



  • Meralco

    In de veenkoloniën wordt al jaren vrijwel ploegloos gewerkt. Ik heb wel de indruk dat sommige boeren er niet goed tegen kunnen dat daarbij de grond er niet zo vlak en regelmatig bijligt als een biljarttafel.

    Zowat elke boer in de veenkoloniën gebruikt een andere techniek: van alleen een vaste tand met rol tot spitmachine (spitfrees).

  • Zandboertje

    Klopt, maar de diepte van bewerking maakt ook nogal wat uit. Minimun till en een woelpoot op 40 cm horen niet bij elkaar.Ik heb de ervaring dat hoe dieper gewerkt wordt, hoe eerder er water op staat. De natuurlijke drainage van oude wortelresten wordt misschien wel onderschat. En spitten is wellicht nog intensiever dan ploegen.

  • Bertus Buizer

    Wat is dit waard met glyfosaat? Lijden microben, wormen en insecten daar niet onder? Als die de gewasresten niet goed verwerken, begrijp ik dat het organische stof gehalte stijgt. Is de bodem bij die drie boeren onderzocht?
    http://www.deutschlandfunk.de/glyphosat-mikroben-wuermer-und-insekten-leiden.740.de.html?dram:article_id=332279

  • breukers1

    Ik denk dat wat Gerrit aanhaalt, no till is natuurlijk voor bodem en gewas niet geheel juist is. een gewas telen en oogsten is eigenlijk al niet te vergelijken met de natuur waar gewassen niet ge oogst worden en zich zelf steeds weer opnieuw zaaien. Eigen ervaring met verschillende manieren van grond bewerken uiteenlopend van ploegwerk ,jaarlijks of eens per 3 a5 jaar en daar tussen door lichtere of intensievere grondbewerking en ook helemaal niet ploegen heeft mij er nog niet van kunnen overtuigen de ploeg aan de kant te zetten. Met een juist afgestelde ploeg 24 l diesel per ha27 cm diep boven over rijdend op middelzware löss in centraal Europa geeft ons in ieder geval een goede start met een lage onkruiddruk.

  • Bertus Buizer

    Welbeschouwd zou ik liever ondiep ploegen (15-18 cm) dan no-tillage met glyfosaat toepassen. Zie bijvoorbeeld het onderzoek van hoogleraar Violette Geissen e.a. (WUR).
    https://www.wur.nl/nl/nieuws/Veel-glyfosaat-in-landbouwgronden-Verlenging-toelating-niet-verstandig..htm

  • kleine boer

    bertus zoals meerdere hebben geschreven koop een farm laat zien hoe het moet en zorg dat je ervan kan leven volgt de rest vanzelf...

  • Bertus Buizer

    @kleine boer B. Roording, je kunt het zelf ook wel zonder voorbeeld. Een beetje zelfvertrouwen zal je helpen.

  • kleine boer

    Bertus dat zelfvertrouwen heeft elke boer al anders geen boer geworden. We laten het zien wat we doen ipv een ander voor te schrijven hoe het zou moeten....

  • Bertus Buizer

    OK, @Kleine boer, ieder zijn vak. Ik schrijf niets voor (ben geen huisarts) maar adviseer en geef soms een mening in overweging. Dat is míjn vak.

    Voel je verder niet aangesproken.

  • kleine boer

    Bertus en wie adviseert jou ? Als ze jou vertellen dat je niet goed adviseert hoe zou je dat vinden? Ik voel me niet aangesproken hoor maar telkens het zelfde afkeurende verhaal over hoe boeren anders moeten boeren. Boeren doen het zo slecht nog niet richt je op het auto vlieg verkeer. Op melkweb staat een mooi artikel over de werkelijke co2 uitstoot gewoon door ook een boer geschreven zonder advies.... Beetje googele en je vind het wel.

  • Bertus Buizer

    @Kleine boer, bedankt voor je advies. Maar over CO2-uitstoot vanuit de landbouw heb je mij tot nu toe niet vaak gehoord.

  • Jan-Zonderland

    Bij veel boeren in Noord Amerika stapt men noodgedwongen af van 100% notill. De grond wordt te hard door de steeds zwaarder machines zoal combines en grain buggies en men heeft problemen met de steeds dikkere laag maisstro die blijft liggen na de oogst. Hier in onze buurt is er geen boer meer die 100% notill doet. Voor pure graanteelt is het een ander verhaal. Vandaar dat Gerrit het een prima systeem vindt voor zijn bedrijf. Ben ik helemaal met hem eens. Verder ben ik van mening dat je gewasresten beter in de grond kunt mengen dan ze maar allemaal bovenop te laten liggen om het o,s.gehalte te verhogen. Als het bovenop blijft liggen breekt een groot deel af onder invloed van zonlicht en verdwijt het als co2 in de lucht.

Laad alle reacties (14)

Of registreer je om te kunnen reageren.