Akkerbouw

Foto & video 8077 x bekeken

Waarom deze akkerbouwer en melkveehouder grond ruilen

Akkerbouwer Ger Evenhuis maakt afspraken met 20 melkveehouders over het uitruilen van grond. Zo werkt Evenhuis al 20 jaar samen met melkveehouder Bert Wilting.

Akkerbouwer Ger Evenhuis in Schoonoord (Dr.) ruilt grond met zo’n 20 melkveehouders in zijn regio. Door deze grondruil teelt Evenhuis de aardappelen 1 op 3, soms 1 op 4, terwijl hij op meer dan 50% van zijn areaal aardappelen heeft. Bert Wilting is één van die 20 melkveehouders.

➤  Waarom grondruil?  
➤  De ruil
➤  Dit zijn de afspraken
➤  Grondruil betekent wel papierwerk
➤  Bespuitingen worden verrekend
➤  Zo verloopt de samenwerking

➤ Waarom grondruil?

De Drentse akkerbouwer heeft de hele grondruil opgezet om AM-vrije grond te krijgen en meer zekerheid te hebben dat hij de NAK-norm haalt. Evenhuis: “De wisselteelt met mais brengt minder voordelen maar gras zeker wel. Wanneer laat je in een normaal akkerbouwbouwplan de bouwvoor zomaar vier jaar met rust? En gras doorwortelt ook nog prima. Na gras heb ik altijd echt goede aardappelopbrengsten.”

Lees meer over Wilting en Evenhuis: ga met uw muis over de rode iconen in onderstaande afbeelding.

➤ De ruil

Evenhuis ruilt grond met zo’n 20 melkveehouders. Hij gebruikt hun grond voor aardappelen en vruchtwisseling of om weer door te ruilen. Hij is hierbij de spin in het web, regelt alles en heeft het overzicht. De melkveehouders hebben soms vier tot vijf jaar gras op zijn grond of op grond van iemand anders waarmee hij ook heeft geruild. Ook komt het voor dat zij andere akkerbouwgewassen op zijn grond telen.

Iedereen in het ruilplan heeft hierdoor een ruimere vruchtwisseling. Evenhuis heeft altijd schone grond voor zijn aardappelen en de melkveehouders hebben altijd nieuw grasland dat is ingezaaid met de nieuwere rassen met hogere opbrengst.

Nagenoeg alle mest die Evenhuis gebruikt, komt van deze melkveehouders en gaat via boer-boer-transport. Hij rekent daarbij schappelijk voor de mest en voert zelf nog enige varkensmest aan.

➤ Dit zijn de afspraken

Evenhuis heeft met elke melkveehouder afspraken op maat. Alles is per bedrijf afgestemd op de situatie die daar geldt. Ze werken samen op deelgebieden en houden rekening met derogatie. Evenhuis: “Simpel gezegd kun je stellen dat de veehouder zijn kuilplaat vol moet hebben en zijn mest moet kunnen afzetten. Ik bied hem op mijn beurt de zekerheid dat hij de mest kwijt kan.”

Voor de ene melkveehouder teelt hij alle mais, voor een ander verzorgt hij enkel de bespuitingen. Met Wilting ruilt hij jaarlijks tussen de 10 en 20 hectare grond.

➤ Grondruil betekent wel papierwerk

De grondruil is een hele puzzel die Evenhuis bijhoudt in een Excel-bestand. Al met al is hij ongeveer een maand bezig met het rondkrijgen van alle ruilgrond en omliggende afspraken plus papierwerk. Hij weet van andere akkerbouwers dat ze niet aan ruilen beginnen vanwege het papierwerk, maar vindt dat de lusten de lasten ver overtroeven: “Anders zou het mij niet lukken op meer dan 50% van mijn areaal aardappelen te poten.” En doordat er nu meer duidelijkheid is over mestregels lukt het hem om meer afspraken al vroeger in het jaar vast te leggen.

Daarbij geeft hij aan dat ook nu alles vaak pas echt rond is als de laatste aardappelen de grond ingaan. De onzekerheid is dus vrij lang groot en het bouwplan kan tot op het laatst veranderen. Elk jaar is bij de grondopgave van Evenhuis meer dan de helft van zijn percelen nieuw. Het is dus niet even aanklikken en invullen.

Goed voorbereid beginnen maakt dat hij er ongeveer twee dagen bij zit. Evenhuis: “Mits internet geen problemen geeft natuurlijk, want dat laat in ons buitengebied nog veel te wensen over.”

➤ Bespuitingen worden verrekend

Vanwege de mechanisatie en de ruime ervaring van het akkerbouwbedrijf met gewasbescherming is het voor bijna alle samenwerkende melkveehouders handiger als de akkerbouwer de bespuitingen doet. Aan het eind van het jaar wordt dat als loonwerk verrekend. Evenhuis: “Ik probeer daar via het teeltplan al wel meteen systeem in te brengen door zoveel mogelijk één soort gewas van verschillende eigenaren bij elkaar op één groot perceel te brengen.

Daarbij probeer ik natuurlijk de voergewassen zo dicht mogelijk bij de melkveehouders te krijgen. Het graan is daarin het sluitstuk.”

➤ Zo verloopt de samenwerking

Met Bert Wilting ruilt Evenhuis jaarlijks tussen de 10 en 20 hectare grond. Wilting geeft aan dat hij als hij bij zichzelf een goede vruchtwisseling voor de mais en suikerbieten zou moeten regelen, op vrij kleine percelen zou uitkomen. Nu werken we met grotere soms samengevoegde percelen waar ook een loonwerker met de oogst goed uit de voeten kan. Zowel voor de gras-, snijmais- en bietenoogst.

Evenhuis en Wilting werken al ruim 20 jaar samen. Ze ruilen grond en besteden werkzaamheden aan de ander uit. Voor die tijd hadden hun vaders al enige tijd een soort samenwerking, de zoons hebben dat jaren later, rond 1995, weer opgepakt. Deze lange periode geeft wel aan dat het voor beide bedrijven goed werkt. Beide noemen vertrouwen en wederzijds voordeel de pijlers waarop goede samenwerking steunt.

Ger Evenhuis spreekt op het evenement Grond om te Boeren, op 12 december 2017.

Bert Wilting: “Ik heb 25 hectare gras bij huis. Daarvan is gemiddeld 3 à 4 hectare voor pootaardappelen van Evenhuis. Onze hoge zandgronden zijn erg kweekgevoelig. Kweek doodspuiten mag alleen in het voorjaar. Het is voor die stukken erg goed om ze elke vijf jaar om te zetten en er een tussenteelt als aardappelen in te telen. Het mooie is dat je dan eind september, begin oktober nog gras kunt zaaien en het jaar erop weer een gewone goede eerste snee hebt.” Een perceel van 7 hectare grasland dat Wilting 20 kilometer verderop heeft liggen, wordt via het ruilsysteem van Evenhuis gebruikt door een melkveehouder daar in de buurt. Evenhuis gebruikt vervolgens weer ander land van die betreffende melkveehouder. Wilting heeft zo een even groot perceel dichter bij zijn boerderij.

‘Ik bemoei me niet met oogsttijd van de ander en de ander niet met die van mij’

Evenhuis: “Beide partijen moeten de afspraken goed nakomen. En gaat in de samenwerking of de afspraken iets niet goed? Los het dan meteen zelf goed op.” Wilting vult aan: “Je moet er zeker van zijn dat de grond goed wordt bemest en behandeld. Evenhuis: “En al houd ik als het kan rekening met de plannen van de veehouder het jaar erop, ik bemoei me echt niet met de oogsttijd van de ander en de ander niet met die van mij. Je moet je eigen product wel op het eerste plan kunnen zetten en vertrouwen hebben in het beoordelingsvermogen van de ander.”

Een gezonde bodem is belangrijk. Zo houd je de bodem gezond.

Of registreer je om te kunnen reageren.