Akkerbouw

Foto & video 4497 x bekeken

Drains en bodembeheer tegen wateroverlast

Wat doe je als teler in antwoord op steeds extremer weer, om water snel af te voeren? Deze fotoreportage, mét video, toont wat telers Martijn Potappel en Mathé Penders eraan doen. Drainage is belangrijk, goed bodembeheer is een must.

 

 

Martijn Potappel (30) en Matthé Penders (58) boeren in Bant (Fl.) in maatschap met hun vrouwen op 68 hectare akkerbouwgrond. De schoonzoon en schoonvader hebben de laatste vier jaar zo'n €35.000 geïnvesteerd in het draineren van een nieuw perceel en natte delen van percelen. Ze rekenen dik €1.000 per hectare en volgens Penders kan dat zonder twijfel uit. "Dat is zo terugverdiend", zegt hij stellig. "Als de boel verzuipt, kost dat je veel meer."

 

 

 

Drainage na jaren van groei nu stabiel

Tussen 2003 en 2010 groeide het areaal gedraineerde landbouwgrond volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek van 14 naar 33 procent. De uitbreiding van de drainage vond vooral plaats in de zeekleigebieden. Het combineren van beregenen en draineren komt vooral veel voor in Flevoland, de Wieringermeerpolder en op Goeree-Overflakkee. Die groei is gestabiliseerd, zegt Brugt Bergsma, directeur van Bergsma Drain in het Friese Terkaple. Dit bedrijf heeft ook de drains getrokken bij Potappel en Penders. Bergsma werkt in de vijf Noordelijke provincies. "Tegenwoordig houden we ons meer bezig met het vervangen van oude drainage. Na een jaar of 25 zijn drains aan vervanging toe. Daar hebben we veel werk aan." Dat gebeurt in het voor- en najaar. Voor en na de teelt van gewassen. Bij zowel akkerbouw- als melkveebedrijven. Drainage kan sleufloos of met een kettinggraafmachine worden aangelegd. De drainagebedrijven, overal in het land gevestigd, werken niet alleen in de landbouw, maar draineren ook bijvoorbeeld sportvelden en tuinen. De eerder genoemde uitbreiding van de drainage heeft vooral plaatsgevonden in de kleigebieden. Niet verwonderlijk, omdat kleigrond water beter vast houdt dan zandgrond, waardoor de natuurlijke afwatering minder is.

Foto

  • <p>Martijn Potappel (30) en Matthé Penders (58) boeren in Bant (Fl.) in maatschap met hun vrouwen op 68 hectare akkerbouwgrond. De schoonzoon en schoonvader hebben de laatste vier jaar zo'n €35.000 geïnvesteerd in het draineren van een nieuw perceel en natte delen van percelen. Ze rekenen dik €1.000 per hectare en volgens Penders kan dat zonder twijfel uit. "Dat is zo terugverdiend", zegt hij stellig. "Als de boel verzuipt, kost dat je veel meer."</p>

    Martijn Potappel (30) en Matthé Penders (58) boeren in Bant (Fl.) in maatschap met hun vrouwen op 68 hectare akkerbouwgrond. De schoonzoon en schoonvader hebben de laatste vier jaar zo'n €35.000 geïnvesteerd in het draineren van een nieuw perceel en natte delen van percelen. Ze rekenen dik €1.000 per hectare en volgens Penders kan dat zonder twijfel uit. "Dat is zo terugverdiend", zegt hij stellig. "Als de boel verzuipt, kost dat je veel meer."

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>Met een prikker en schep waadt hij door de sloten tussen de percelen. De prikker is voor het lokaliseren van afvoer van de drains. Met de schep maakt hij de uitgangen goed vrij, zodat water vrij de sloot in kan stromen. Vaak is het niet meer dan een graspol die in de weg zit. "Het is nu lekker weer om dit te doen", zegt Potappel tevreden.</p>

     

    Met een prikker en schep waadt hij door de sloten tussen de percelen. De prikker is voor het lokaliseren van afvoer van de drains. Met de schep maakt hij de uitgangen goed vrij, zodat water vrij de sloot in kan stromen. Vaak is het niet meer dan een graspol die in de weg zit. "Het is nu lekker weer om dit te doen", zegt Potappel tevreden.

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>Potappel toont het verschil tussen de oude en nieuwe drains. De oude (rietdrainage) zijn te herkennen aan een betonnen afvoer, de nieuwe aan oranje kunststof buizen. De rieten drains liggen om de 12 meter. Ertussen zijn de nieuwe buizen gelegd. Het resultaat: geen plassen meer op het areaal van deze akkerbouwers.</p>

     

    Potappel toont het verschil tussen de oude en nieuwe drains. De oude (rietdrainage) zijn te herkennen aan een betonnen afvoer, de nieuwe aan oranje kunststof buizen. De rieten drains liggen om de 12 meter. Ertussen zijn de nieuwe buizen gelegd. Het resultaat: geen plassen meer op het areaal van deze akkerbouwers.

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>Medio maart is de lichte klei zo plakkerig dat zaaien en kunstmest strooien nog niet op het programma staan. Potappel en Penders peinzen er niet over om de grond nu in elkaar te drukken met zware machines.</p>

     

    Medio maart is de lichte klei zo plakkerig dat zaaien en kunstmest strooien nog niet op het programma staan. Potappel en Penders peinzen er niet over om de grond nu in elkaar te drukken met zware machines.

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p> </p>
<p>De grond samenknijpen laat goed zien hoe nat het onderin nog is.</p>

     

     

    De grond samenknijpen laat goed zien hoe nat het onderin nog is.

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>De bodem van deze telers is opgebouwd uit een bovenste laag van zo'n 40 tot 50 centimeter kleigrond, dan een laagje fijn zand, gevolgd door veen. Dat is goed te zien met een kleine profielkuil. Het water zakt makkelijk weg in het zwarte veen, wat een groot voordeel is. Wel stoort een geel-oranje zandlaagje planten bij het diep wortelen.</p>

     

    De bodem van deze telers is opgebouwd uit een bovenste laag van zo'n 40 tot 50 centimeter kleigrond, dan een laagje fijn zand, gevolgd door veen. Dat is goed te zien met een kleine profielkuil. Het water zakt makkelijk weg in het zwarte veen, wat een groot voordeel is. Wel stoort een geel-oranje zandlaagje planten bij het diep wortelen.

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>In het najaar ploegen de heren de grond. Vervolgens heeft de bodem de hele winter tijd om te verweren. Liefst met een flinke vorstperiode erbij, maar ook zonder strenge winter doet rust de structuur goed. Een gezonde bodem kan goed water bergen.</p>

     

    In het najaar ploegen de heren de grond. Vervolgens heeft de bodem de hele winter tijd om te verweren. Liefst met een flinke vorstperiode erbij, maar ook zonder strenge winter doet rust de structuur goed. Een gezonde bodem kan goed water bergen.

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>Om bodemverdichting tegen te gaan rijden de telers zo weinig mogelijk over het land. De drie jaar geleden aangeschafte kipper heeft enorme banden, van 71 centimeter breed. Door op lage bandenspanning te rijden beperken ze insporing. Potappel: "En hij hoeft niet vol, hè. Ik rij liever een keer vaker."</p>

     

    Om bodemverdichting tegen te gaan rijden de telers zo weinig mogelijk over het land. De drie jaar geleden aangeschafte kipper heeft enorme banden, van 71 centimeter breed. Door op lage bandenspanning te rijden beperken ze insporing. Potappel: "En hij hoeft niet vol, hè. Ik rij liever een keer vaker."

    Foto: Rene den Engelsman
  • <p> </p>
<p>Naast de nieuwe kipper hebben de mannen vorig een nieuwe spuit aangeschaft. Breder dan de vorige, dat scheelt één spuitspoor per perceel. Gewasbescherming is echt Potappels ding. Penders: "Op nieuwe apparaten zit vaak veel techniek. Als je één verkeerde knop indrukt, kan je grote fouten maken. De nieuwe generatie heeft daar meer gevoel voor."</p>

     

    Naast de nieuwe kipper hebben de mannen vorig een nieuwe spuit aangeschaft. Breder dan de vorige, dat scheelt één spuitspoor per perceel. Gewasbescherming is echt Potappels ding. Penders: "Op nieuwe apparaten zit vaak veel techniek. Als je één verkeerde knop indrukt, kan je grote fouten maken. De nieuwe generatie heeft daar meer gevoel voor."

    Foto: Rene den Engelsman

Of registreer je om te kunnen reageren.