Akkerbouw

Foto & video 2574 x bekeken

Telers volledig over op rode bieten

De teelt, verwerking en handel van rode bieten: daarin zijn Maikel Stam en Kees Schaap gespecialiseerd. De akkerbouwers in Ursem (N.-H.) telen er jaarlijks 120 hectare van.

Zie voor meer informatie over dit onderwerp ook de reportage 'De wereld is groot, ook voor een klein product'.

Foto

  • Het rooien van de rode bieten gebeurt met een klembandrooier. Dat geeft de mooiste kwaliteit bieten, maar het gewas moet wel voldoende loof hebben. Rooien met een aangepaste aardappelrooier kan ook. Dat heeft meer capaciteit, maar kwaliteit van de bieten staat voorop.

    Het rooien van de rode bieten gebeurt met een klembandrooier. Dat geeft de mooiste kwaliteit bieten, maar het gewas moet wel voldoende loof hebben. Rooien met een aangepaste aardappelrooier kan ook. Dat heeft meer capaciteit, maar kwaliteit van de bieten staat voorop.

    Foto: Fotostudio Wick Natzijl
  • De rooier staat op rupsen. Aanvankelijk op banden, maar met een tweerijer op rijtjes van 37,5 centimeter afstand berijdt de rooier het land spoor aan spoor. De telers zitten overwegend op huurland en om dat zo netjes mogelijk achter te laten zetten ze enkele jaren geleden de rooier op rupsen. Het land blijft dan mooi vlak achter en de rooier, die een 6 tons bunker heeft, rijdt nu ook veel stabieler. Op banden neigt die met een volle bunker wat te schommelen en dan werken de plukbanden ook minder mooi.

    De rooier staat op rupsen. Aanvankelijk op banden, maar met een tweerijer op rijtjes van 37,5 centimeter afstand berijdt de rooier het land spoor aan spoor. De telers zitten overwegend op huurland en om dat zo netjes mogelijk achter te laten zetten ze enkele jaren geleden de rooier op rupsen. Het land blijft dan mooi vlak achter en de rooier, die een 6 tons bunker heeft, rijdt nu ook veel stabieler. Op banden neigt die met een volle bunker wat te schommelen en dan werken de plukbanden ook minder mooi.

  • Er zijn drie 24 tons drieassers beschikbaar voor transport. Het verste perceel is 45 minuten rijden. De kippers kunnen de bak scheef stellen om zo netjes mogelijk te lossen.

    Er zijn drie 24 tons drieassers beschikbaar voor transport. Het verste perceel is 45 minuten rijden. De kippers kunnen de bak scheef stellen om zo netjes mogelijk te lossen.

  • De kippers waren bij aanschaf wel voorbereid voor een drukwisselsysteem maar daar nog niet van voorzien. Op het land gaan de banden van de trekker en de kipper op 0,8 bar, op de weg 2 respectievelijk 3 bar. Drukwissel blijkt niet alleen goed om de grond te ontzien maar helpt ook bij het schoonmaken van het profiel, als de kippers de weg op gaan. Modder op de weg is in de oogsttijd ook een punt van aandacht.

    De kippers waren bij aanschaf wel voorbereid voor een drukwisselsysteem maar daar nog niet van voorzien. Op het land gaan de banden van de trekker en de kipper op 0,8 bar, op de weg 2 respectievelijk 3 bar. Drukwissel blijkt niet alleen goed om de grond te ontzien maar helpt ook bij het schoonmaken van het profiel, als de kippers de weg op gaan. Modder op de weg is in de oogsttijd ook een punt van aandacht.

  • Op de kipper zit een compressor met luchttank. In dik drie minuten heeft die de achterbanden van de trekker en de banden van de kipper op spanning. De investering om de grond in goede conditie te houden is per combinatie €15.000. Sinds ze zo werken zien ze 'zo goed als geen rijsporen meer, of de grond moet echt te nat zijn'. In het ergste geval doen ze in plaats van een volle wagen een minder volle wagen.

    Op de kipper zit een compressor met luchttank. In dik drie minuten heeft die de achterbanden van de trekker en de banden van de kipper op spanning. De investering om de grond in goede conditie te houden is per combinatie €15.000. Sinds ze zo werken zien ze 'zo goed als geen rijsporen meer, of de grond moet echt te nat zijn'. In het ergste geval doen ze in plaats van een volle wagen een minder volle wagen.

  • De bieten gaan via een zelfgemaakte losinstallatie in lange kuilen. De blauwe kipper vangt de sorteergrond en de ondermaat op. De zeefgrond gaat apart door de spoeltrommel om de ondermaat (beneden 50 millimeter) er weer uit te draaien.

    De bieten gaan via een zelfgemaakte losinstallatie in lange kuilen. De blauwe kipper vangt de sorteergrond en de ondermaat op. De zeefgrond gaat apart door de spoeltrommel om de ondermaat (beneden 50 millimeter) er weer uit te draaien.

  • Een soort slee die met een trekker steeds een beetje vooruit wordt getrokken, bepaalt de maat van de kuil. Die is aan de voet 8 meter breed en de bieten liggen dik 3 meter hoog.

    Een soort slee die met een trekker steeds een beetje vooruit wordt getrokken, bepaalt de maat van de kuil. Die is aan de voet 8 meter breed en de bieten liggen dik 3 meter hoog.

  • Afhankelijk van de omstandigheden wordt het product op de stortbak af en toe wat nat gespoten. Niet omdat de bieten dan beter zijn te bewaren, maar om de rollen van de voorsorteerder goed schoon te houden.

    Afhankelijk van de omstandigheden wordt het product op de stortbak af en toe wat nat gespoten. Niet omdat de bieten dan beter zijn te bewaren, maar om de rollen van de voorsorteerder goed schoon te houden.

  • Een axiaalset draait de grond- en bladtarra er zoveel mogelijk uit en ook alles onder 50 millimeter gaat er uit.

    Een axiaalset draait de grond- en bladtarra er zoveel mogelijk uit en ook alles onder 50 millimeter gaat er uit.

  • Er is wel een zekere voorraad aan kisten. Die worden vooral gebruikt om de ondermaat in op te slaan. Alle maten zijn te verkopen, te fijn of te grof bestaat eigenlijk niet. Kleintjes gaan vaak in de potten, grof gaat in blokjes of schijven. Maar alles dat het bedrijf verlaat, is onbewerkt product en dat zal voorlopig ook wel zo blijven.

    Er is wel een zekere voorraad aan kisten. Die worden vooral gebruikt om de ondermaat in op te slaan. Alle maten zijn te verkopen, te fijn of te grof bestaat eigenlijk niet. Kleintjes gaan vaak in de potten, grof gaat in blokjes of schijven. Maar alles dat het bedrijf verlaat, is onbewerkt product en dat zal voorlopig ook wel zo blijven.

  • De bieten worden per kipper aangevoerd en in een grote stortbak gelost die ze in de spoeltrommel doseert.

    De bieten worden per kipper aangevoerd en in een grote stortbak gelost die ze in de spoeltrommel doseert.

  • Na het wassen gaan de bieten naar een schudsorteerder. Eigenlijk min of meer een aardappelsorteerder. Die scheidt het product in vijf maten. Bieten zijn ronde bollen, dus dat sorteert makkelijk. 50 ton per uur is haalbaar maar er zijn plannen voor een aparte voorsorteerder die in drie maten sorteert. Dan zou 80 ton per uur haalbaar moeten zijn, gescheiden in acht maten.

    Na het wassen gaan de bieten naar een schudsorteerder. Eigenlijk min of meer een aardappelsorteerder. Die scheidt het product in vijf maten. Bieten zijn ronde bollen, dus dat sorteert makkelijk. 50 ton per uur is haalbaar maar er zijn plannen voor een aparte voorsorteerder die in drie maten sorteert. Dan zou 80 ton per uur haalbaar moeten zijn, gescheiden in acht maten.

  • Het gesorteerde product gaat over een leesband. Met een mooi product zoals op dit moment af land, kan één persoon het vaak wel bijhouden. Er is in de leeskamer ruimte voor maximaal acht personen.

    Het gesorteerde product gaat over een leesband. Met een mooi product zoals op dit moment af land, kan één persoon het vaak wel bijhouden. Er is in de leeskamer ruimte voor maximaal acht personen.

  • Om vlot te werken en capaciteit te halen gaat het gesorteerde product naar grote bunkers. Dat zijn twaalf onderlossers uit het aardappeltransport en daarom ieder goed voor zo'n 30 ton product.

    Om vlot te werken en capaciteit te halen gaat het gesorteerde product naar grote bunkers. Dat zijn twaalf onderlossers uit het aardappeltransport en daarom ieder goed voor zo'n 30 ton product.

  • De hele sorteer en verpakkingslijn bestaat voor een groot deel ook uit vele meters van trappen en balustrades. Die zijn in eigen beheer gemaakt en geïnstalleerd. Wel met hulp van derden, maar daar is de afgelopen jaren veel eigen tijd in gestoken. Afzakken kan in zakken tot 5 kilo; in de toekomst ook 3 kilo. Dat is meest voor export. Maar in kratten zoals ze bij de groenteboer staan, kan ook. Grote kisten of big bags, de klant is koning.

    De hele sorteer en verpakkingslijn bestaat voor een groot deel ook uit vele meters van trappen en balustrades. Die zijn in eigen beheer gemaakt en geïnstalleerd. Wel met hulp van derden, maar daar is de afgelopen jaren veel eigen tijd in gestoken. Afzakken kan in zakken tot 5 kilo; in de toekomst ook 3 kilo. Dat is meest voor export. Maar in kratten zoals ze bij de groenteboer staan, kan ook. Grote kisten of big bags, de klant is koning.

  • Maar het begint allemaal met een goed product op het land. In de rode bieten zijn er meerdere rassen, inmiddels ook Rhizomanie-resistente rassen. Bejo is een belangrijke leverancier. Nederland is maar een kleine speler in de markt. Oost-Europa herbergt op dit vlak belangrijke landen, die veel rode bieten produceren én consumeren. Daar koopt de consument zakken met 10 kilo bieten voor de veel gebruikte bietensoep en salades.</p>
<p>Stam en Schaap telen uitsluitend rode bieten. Er zijn inmiddels ook gele bieten, cichoreibieten. Die hebben witte strepen als je ze doorsnijdt. Dat oogt leuk in een salade. Het gaat hier wel om echte nichemarkten, waar je af en toe een paar kratjes van kunt verkopen, en dat past weer slecht bij de opzet waar Stam en Schaap voor hebben gekozen: volume, kwaliteit en op afroep kunnen leveren.

    Maar het begint allemaal met een goed product op het land. In de rode bieten zijn er meerdere rassen, inmiddels ook Rhizomanie-resistente rassen. Bejo is een belangrijke leverancier. Nederland is maar een kleine speler in de markt. Oost-Europa herbergt op dit vlak belangrijke landen, die veel rode bieten produceren én consumeren. Daar koopt de consument zakken met 10 kilo bieten voor de veel gebruikte bietensoep en salades.

    Stam en Schaap telen uitsluitend rode bieten. Er zijn inmiddels ook gele bieten, cichoreibieten. Die hebben witte strepen als je ze doorsnijdt. Dat oogt leuk in een salade. Het gaat hier wel om echte nichemarkten, waar je af en toe een paar kratjes van kunt verkopen, en dat past weer slecht bij de opzet waar Stam en Schaap voor hebben gekozen: volume, kwaliteit en op afroep kunnen leveren.

Of registreer je om te kunnen reageren.