Akkerbouw

Foto & video 1391 x bekeken 5 reacties

Al 20 jaar niet meer ploegen

Wynand Vogels is 20 jaar geleden gestopt met kerende grondbewerking. De erosieproblemen verdwenen en zijn opbrengsten blijven op niveau.

Foto

  • Wynand Vogels (59) heeft in het Zuid-Limburgse Schinnen een akkerbouwbedrijf van 50 hectare. De akkerbouwer is één van de zes akkerbouwers die deze zomer laten zien hoe zij adviessystemen gebruiken op hun bedrijf. Vogels gebruikt sinds een jaar weer het Masterlink-programma via Agerland.
    Foto's: Fer Traugott en Tekst: Karin Oonk-Nooren.

  • Het bouwplan van het akkerbouwbedrijf van Vogels bestaat voor 16 hectare uit spelt, 12,5 hectare fritesaardappelen, 12,5 hectare suikerbieten en 8 hectare conservenerwten. Eerder teelde hij ook nog peen, maar daar is hij mee gestopt omdat de aflandprijs structureel te laag was. Kiezen voor bewaarpeen was voor hem geen optie, omdat hij niet beschikte over koeling. Hij wilde niet bijbouwen vanwege het behoud van de karakteristieke uitstraling van de boerderij met daaringevestigd zijn natuurcamping.

  • Sinds een jaar gebruikt Vogels weer het adviesprogramma van Masterlink met software van Dacom. Dat betrekt hij via Agerland. Hij gebruikt de modules voor gewasbescherming in zijn aardappelen en die voor bemesting. Daarnaast wil hij deze zomer gaan testen met de beregeningsmodule inclusief de elektronische vochtsensor in zijn aardappelen. Voordat Vogels Masterlink ging gebruiken, werkte hij al eerder met de software van Agrovision (Opticrop) en Dacom.

  • De software van Masterlink bevalt tot nu toe goed. De akkerbouwer heeft echt het idee dat hij bespaart op zijn bespuitingen. Afgelopen zomer hoefde hij slechts 10 x te spuiten tegen phytophthora terwijl zijn aardappelen schoon bleven. Wel is het programma zeker het eerste jaar nogal bewerkelijk, omdat vele gegevens ingevoerd moeten worden. “Maar uiteindelijk wordt het voor jezelf veel gemakkelijker”, aldus Vogels.

  • De percelen van de akkerbouwer liggen middenin het Limburgs heuvellandschap. Toch varieert de helling slechts tussen de twee en vijf procent. Dit levert nauwelijks problemen op tijdens de teelt. Erosie is het enige waar de akkerbouwer wel mee te maken kreeg in het verleden. Maar ook daar heeft Vogels geen last meer van sinds hij ruim 20 jaar geleden is gestopt met ploegen.

  • Aanvankelijk spitte hij het land om met een krukasmachine. Hiermee voorkwam hij bodemverdichting, omdat hij niet meer met de band in de voor reed. Enkele jaren later is de teler helemaal gestopt met kerende grondbewerking. Dat het land niet geploegd wordt is goed op de foto te zien. De gewasresten van de aardappelen liggen nog bovenop tussen de speltplantjes.

  • De aardappelbewaring voor 800 ton van Vogels in zijn karakteristieke carréboerderij. Met muren van een halve meter dik is de schuur goed geïsoleerd. Ondanks dat Vogels al zolang niet meer ploegt, blijven de opbrengsten op niveau. Dit wordt bevestigd door onderzoek op proefboerderij Wijnandsrade en bij collega-telers. In de zomermaanden beregent hij zijn aardappelen diverse malen en incidenteel ook zijn bieten. Het water haalt hij uit een 170 meter diepe put.

  • Naast de erosieproblemen signaleerde de akkerbouwer een gebrek aan bodemleven in de grond. Verder is voor hem het waterbergende vermogen van de grond erg belangrijk. Het grondwater zit 40 meter diep. Capillaire werking van de grond is er daarom niet. Sinds begin jaren negentig koos de akkerbouwer er daarom voor dit probleem aan te pakken en geen kerende grondbewerking meer toe te passen. In het voorjaar trekt hij het land los met deze machine, die lijkt op een woeler, van het merk Bremer. De tanden zijn iets gedraaid en gaan 25 tot 30 centimeter diep door de grond. De grond is zo wel los, maar niet gekeerd.

  • Deze frees bindt de akkerbouwer achter de blauwe ‘woeler’. Die machine is zo geconstrueerd dat de aftakas tussen het frame van de woeler past. Overigens werkt Vogels samen met twee collega’s. Zij hebben diverse zaai- en oogstmachines in gemeenschappelijk bezit en besparen zo kosten. Gezamenlijk betelen ze zo’n 200 hectare. Sinds de akkerbouwer niet meer ploegt ziet hij het bodemleven vooruit gaan. In de zomer zie je de wormengaatjes weer in de grond zitten. Dit helpt natuurlijk enorm tegen de erosie. Het water stroomt via de wormengangen de bodem in en vloeit niet weg over de akkers. Ook het waterbergende vermogen van de grond neemt toe.

  • In het najaar na de oogst bewerkt hij het land met een untergrundlocherer van Bremer. Deze machine trekt het land los op 30 tot 35 centimeter diepte. De grond wordt opnieuw niet verplaatst. Het resultaat is dat er geen water meer op het land blijft staan. De spelt zaait de akkerbouwer al in het najaar met deze machinecombinatie. Ook hier geldt weer geen kerende grondbewerking. Alleen de bovengrond wordt enkele centimeters met een soort frees losgemaakt.

  • Dat de grondbewerking effectief is bleek vorige week. De sneeuw smolt snel weg op de Limburgse heuvels bij de oplopende temperaturen. Vogels neemt even de tijd om te kijken hoe zijn perceel spelt de sneeuw en vorst heeft doorstaan. De stand valt alleszins mee. Zeker omdat de speltrassen allemaal oud zijn en niet beschikken over de winterharde eigenschappen van de moderne tarwerassen.

  • Spelt lijkt op tarwe; het wordt niet voor niets een oertarwe genoemd. Het gewas is wat ruwer, onregelmatiger en de aren zijn langer. Verder zitten er drie vliesjes om de korrel. De maaidorser kan dit niet schonen. Dit gebeurt later in de schuur. De netto-opbrengst van spelt is 5 à 5,5 ton. Ongeschoond, inclusief pakjes, ligt dat tussen de 7 en 8 ton.

  • De spelt zet Vogels samen met drie collegaboeren uit de omgeving af aan locale bakkerijen. Zij bakken er speltbrood van; een echt streekproduct. Recent is een bedrijf in de omgeving gestart met de productie van speltpasta. Zo lukt het Vogels om meerwaarde uit zijn speltteelt te halen. Hard nodig, omdat de kostprijs van spelt door de lagere hectareopbrengsten en de hoge verwerkingskosten een stuk hoger ligt.

  • Naast het akkerbouwbedrijf exploiteert Vogels samen met zijn vrouw een natuurcamping Hoeve Krekelberg van 4 hectare met 100 standplaatsen. De camping bestaat al 50 jaar en groeit langzaam uit tot de hoofdtak van het bedrijf. De afgelopen jaren investeerde de akkerbouwer ondermeer in draadloos internet over de gehele camping en een nieuwe informatie- en verblijfsruimte voor de gasten. De campinggasten de akkerbouwer van alles en zeker ook over het spuiten. Vogels werkt daarom extra netjes. Een extra motivatie om secuur met gewasbescherming om te gaan en het adviesprogramma Masterlink te gebruiken. Als je dit aan de burger uitlegt, bemerkt Vogels dat zij veel respect hebben en zeker onder de indruk zijn van de wijze hoe akkerbouwers met gewasbescherming omgaan.

Karin Oonk-Nooren

Laatste reacties

  • no-profile-image

    sjeng

    Dat ie niet altijd gewassen gezaaid krijgt en aangewezen is op zomergewassen vertelt ie niet erbij.

  • no-profile-image

    menneke

    en dat ie vorig jaar openeens met de infinito volop aan t spuiten was.... zegt zeker ook niks.... plots alles onder de phy..... rarara....

  • no-profile-image

    rudney sluis

    wat een patser

  • no-profile-image

    melkveehouder

    Wat een afgunst hier, ik heb diep respect voor jouw manier van boeren! Maatschappelijk verantwoord, beter voor de bodem en beter voor de beurs!

    Heel veel succes en plezier met je bedrijf in de toekomst!

  • no-profile-image

    arnold de smet

    ik zoek de marktprijzen van ongezuiverde dus ongepelde spelt.
    ik zoek eveneens mijn speltpeller de vervangen voor meer rendement.
    ik bak speltbrood en nodig u uit indien je naar de pyreneën komt ons te bezoeken
    ferme lamarguette f-09100 escosse france dank

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.