Akkerbouw

Foto & video 250 x bekeken

Veel pootgoed in nacontrole

De nacontrole is met bijna 4 miljoen verwachte knollen wederom zeer groot. De monsters komen laat binnen door de natte oogst. Topdrukte bij de NAK in Emmeloord.

Foto

  • Nog steeds komen er laat gerooide monsters bij de NAK in Emmeloord binnen. Dit terwijl vorig jaar de nacontrole al voor 96 % was afgerond.

    Foto's: Ton Kastermans, tekst: Karin Oonk-Nooren

  • De monsters worden bij de NAK in Emmeloord ingescand. Dit scannen gebeurt bij iedere stap in het proces. Zo kan op ieder moment worden nagegaan hoe ver de monsters zijn. Telers kunnen de voortgang van hun monster volgen via NAK-online: www.nak.nl.

  • Voordat de monsters gesneden worden voor de nacontrole zijn ze al bemonsterd en geanalyseerd op bruinrot en ringrot. Ook dit gebeurt bij de NAK in Emmeloord. Het naveleind is hiervoor afgesneden.

  • De NAK kan op twee manieren testen of het pootgoed is geïnfecteerd met verschillende virusziekten. Dat kan met de traditionele Elisa-test, waarbij het monster moet uitgroeien. Deze test duurt ongeveer zes weken. Het kan ook met de nieuwe PCR- test, waarbij de uitslag al binnen drie dagen binnen kan zijn.

  • Bij de traditionele methode moet het pootgoed uitgroeien. Daarom wordt het topoog eruit gesneden. Van ieder monster 110 keer.

  • Daarna worden de topogen uitgeplant in bakken. Met natuurlijk het bijpassende label in de bak.

  • De ingeplante monsters worden onder een laag potgrond afgedekt. Daarna kunnen ze de kas in.

  • De duizenden monsters staan vier tot zes weken in de kas. Medewerkers verzorgen het gewas en kijken dagelijks of de monsters goed groeien, zodat monsters die eventueel niet goed opkomen opnieuw worden bemonsterd.

  • Monsters van partijen die snel weg moeten, krijgen het label spoed. Van deze monsters wordt zo snel mogelijk de uitslag bepaald.

  • Na vier tot zes weken zijn de plantjes groot genoeg om geplukt en onderzocht te worden. Met het blote oog is niet te zien of er virus in de plantjes zit. Dit kan alleen aangetoond worden met een speciale test.

  • De blaadjes worden fijngemalen en het sap opgevangen. Dit sap wordt verder geanalyseerd.

  • Uiteindelijk kan de uitslag van dergelijke platen afgelezen worden. Geel opkleurende vakjes betekent virus in het monster. Met standaardberekeningen kan dan het percentage virus bepaald worden en zo ook of het voldoende is voor de betreffende klasse.

  • Soms kunnen handelshuizen niet de vier tot zes weken wachten op keuring van de aardappelen. Sinds twee jaar is er een nieuwe snelle test, de PCR-test. Deze test geeft in ongeveer drie dagen uitslag. Zeker in een extreem jaar als het huidige wordt er veel gebruik van gemaakt.

  • Het grote verschil met de traditionele nacontrole is dat bij PCR de aardappelknol zelf onderzocht wordt. Hierin zit de tijdsbesparing.

  • Voor het onderzoek wordt het naveleind gebruikt. Dit omdat hier het virus in de knol terechtkomt. Hier is de kans om het virus aan te tonen het grootst.

  • De uitgelepelde stukjes worden fijngemalen. Het sap wordt opgevangen en daarna onderzocht.

  • Op een computer kan de uitslag van de PCR worden afgelezen. Analoog aan de standaardnacontrole kan dan het percentage virus bepaald worden en zo ook of het voldoende is voor de betreffende klasse.

  • Zodra alle uitslagen binnen zijn en de klasse bepaald is, kan het pootgoed, mits goedgekeurd, worden verhandeld en eventueel geëxporteerd.

Karin Oonk-Nooren

Of registreer je om te kunnen reageren.