Akkerbouw

Foto & video 3190 x bekeken 1 reactie

Nederlander teelt uien in Tsjechië

Jan Bruinsma boert in Tsjechië, in het groot. De akkerbouwtak op het bedrijf telt 2.400 hectare, waarvan de helft beregend. Een van de hoofdteelten is de uien, daarvan teelt hij 150 hectare.

Foto

  • Jan Bruinsma (59) uit Ens (Fl.) boert ruim al ruim tien jaar in Tsjechië, in het groot. In 1998 stapte Bruinsma, samen met de gebroeders Siebenga uit Lelystad, in de landbouwcoöperatie ZD Všestary. Het gemengde bedrijf in en rond het dorp Rozběřice, even buiten de stad Hradec Králové in Noord-Tsjechië, omvat een akkerbouwbedrijf van 2.400 hectare (665 ha wintertarwe, 193 ha brouwgerst, 261 ha koolzaad, 250 ha korrelmais en 150 ha uien), een melkveebedrijf (inclusief jongvee) van 800 dieren, een uienverwerkingsbedrijf (Vital Czech Všestary), een handelsbedrijf voor tuin- en parkgereedschap (Vital Tech Rozběřice) en een internethandelsbedrijf in landbouwmachines.


    Tekst & foto’s: Ruud Jacobs.

  • De akkers en opstallen van ZD Všestary liggen op slechts een kwartier rijden even noordelijk van de stad Hradec Králové.

  • Coöperatie ZD Všestary zetelt in Rozběřice. Naast Jan Bruinsma is de dagelijkse leiding van de landbouwcoöperatie in handen van de Tsjechische ingenieur Monika Nebeská. Bij ZD Všestary werken op dit moment 65 mensen. Bij de overname in 1998 waren dat er nog 110.

  • De akkers, landerijen en gebouwen van ZD Všestary liggen op historische grond. Op 3 en 4 juli 1866 vond hier de Slag bij Chlum plaats. Deze veldslag tijdens de Pruisisch-Oostenrijkse oorlog kostte uiteindelijk duizenden soldaten het leven. In het gebied herinneren verschillende gedenktekens aan de bloedige slag.

  • Jan Bruinsma bekijkt op een perceel met 32 hectare zaaiuien hoe de plantjes er bij staan. Het inzaaien was dit jaar vanwege slechte weersomstandigheden aan de late kant. In totaal teelt het moederbedrijf ZD Všestary 150 hectare uien op een ondergrond van rivierklei. De complete oogst gaat voor verwerking en verpakking naar het dochterbedrijf Vital Czech Všestary.

  • De uienvelden in en rond Rozběřice zijn de laatste tijd vanwege wekenlange droogte in april en mei regelmatig beregend met water uit rivier de Elbe. De rivier die een paar kilometer verderop stroomt, ontspringt in het Reuzengebergte en stroomt van daaruit westwaarts richting Duitsland.

  • Jan Bruinsma bij een van de waterputten van waaruit het water over de uienvelden wordt gepompt.

  • Het waterpompstation dat zorgt voor de aanvoer van het water uit de Elbe, stamt nog uit de communistische tijd. De installatie is weliswaar sterk verouderd, maar werkt nog steeds naar behoren. De installatie voorziet een gebied van 1.200 hectare van water.

  • De installatie pompt het water vanuit de Elbe eerst in een groot bassin. Vervolgens zorgen grote pompen voor verder transport naar de akkers. Het water hoeft niet te worden gezuiverd, omdat aan de bovenloop van de Elbe geen vervuilende industrie water loost.

  • Na de oogst worden de uien deels opgeslagen in twee aangepaste oude voorraadschuren. Deze zijn compleet voorzien van klimaatbeluchting.

  • De oude loodsen zijn door het personeel van Bruinsma aangepast en geschikt gemaakt voor de opslag van 4.000 ton uien.

  • Om beschadigde en verbogen tunnelplaten voor de beluchtingskanalen weer in model te krijgen, heeft Bruinsma bij een lokale smid een zelf ontworpen machine laten maken.

  • Het uienbedrijf Vital Czech heeft in de periode 1 januari tot 1 juni in totaal 4.000 ton uien verwerkt en verhandeld. Bruinsma streeft naar een hoeveelheid van 10.000 ton per jaar.

  • Vital Czech verhandelt 90 % van de verwerkte uien in het binnenland van Tsjechië. De overige 10 % gaat voor het grootste deel naar buurland Slowakije.

  • Jan Bruinsma bij de laatste partij uien van oogst 2008. “Door de zon hebben de uien hier een harde kwaliteit. De vroege uien worden in de herfst geplant en eind juni, begin juli geoogst. De zaaiuien worden zo vroeg mogelijk gezaaid en afhankelijk van het ras half augustus geoogst.”

  • Bruinsma bekijkt op een van de percelen de zetting van de tarwearen. Met een zetting van rond de 20 verwacht Bruinsma een prima oogst.

  • De graanvelden rond Rozběřice zijn immens. In de wintermaanden worden twee vliegtuigen voor een paar dagen ingehuurd voor het strooien van kunstmest. Bruinsma: “In Tsjechië is het graan, graan en nog eens graan. De kennis voor de teelt van gerst, tarwe en mais is hier volop aanwezig. Dit in tegenstelling tot de kennis over uien.”

  • Bij het bedrijf staat nog een zogenoemde K98-stal uit de tijd dat het land nog communistisch was. De K staat voor Krava, wat in het Nederlands ‘koe’ betekent. Het getal 98 geeft aan hoeveel koeien er op stal konden. De voormalige stal is omgebouwd tot graanschuur.

  • Aan de zijkant van de voormalige K98-stal zorgen ventilatoren voor voldoende ventilatie bij het opgeslagen graan.

  • In de voormalige K98-stal wacht nu nog 1.200 ton tarwe van de oogst 2008 op transport naar potentiële afnemers.

  • Om het graan in de oude schuren voldoende te kunnen ventileren, maken de werknemers op het bedrijf van Bruinsma gebruik van eigenhandig gemaakte ventilatiesystemen. Het geheel bestaat uit een kunststof pijp waar een bovenop geplaatste ventilator continu lucht naar beneden blaast. Aan de onderkant van de pijp kan de lucht via een geperforeerde voet onder het graan weer naar buiten.

  • Op 250 hectare teelt Bruinsma korrelmais. Door uitblijvende regenval is de opkomst van de maisplantjes op enkele percelen redelijk vertraagd. “Het komt wel op, maar het gaat wel langzaam.”

  • Bruinsma midden in een van zijn koolzaadvelden, met op de achtergrond het Reuzengebergte.

  • Afgelopen jaar is door ZD Všestary op 261 hectare koolzaad geteeld. Met een gemiddelde opbrengst van 4,5 ton, was de totale bruto-opbrengst 1.170 ton koolzaad.

  • Voor de Nederlandse firma Brennels wordt op proef 5 hectare brandnetels geteeld. De brandnetels worden 2,50 tot 3 meter hoog. De vezels van de brandnetels worden onder meer gebruikt in de kledingindustrie. Het proefveld is drie jaar geleden ingezaaid. Afgelopen jaar was de eerste oogst.



    Bekijk ook de reportage over het machinepark

    Bekijk ook de reportage over het melkveebedrijf

Ruud Jacobs

Eén reactie

  • no-profile-image

    Marlies De Muijnck

    Ik ben studente industrieel ingenieur landbouw aan de Katholieke Hogeschool in Geel (België).
    Wij plannen volgend jaar in mei met onze klas een buitenlandse reis naar Tjechië.
    Het zou ook de bedoeling zijn om daar enkele Nederlanders of Belgen te bezoeken die daar een bedrijf hebben.
    Jan Bruinsma lijkt ons een ideale persoon.
    Zou het daarom mogelijk zijn om via jullie die man zijn emailadres te bekomen?

    mvg Marlies

Of registreer je om te kunnen reageren.