Akkerbouw

Foto & video 1203 x bekeken

100 vrachtwagens met peen per week

Bij De Groene in Rutten (Fl.) wordt dagelijks peen afgeleverd. Naast koeling en opslag voor derden is er ook een akkerbouwtak op het bedrijf.

Foto

  • De Groene in Rutten is een koel- en opslagbedrijf voor onder meer peen, witlof, uien en pootgoed. Daarnaast teelt ondernemer De Groene op circa 200 ha onder andere pootgoed, bloembollen, suikerbieten en uien.
    De peen wordt in tweekuubs kisten bewaard. In totaal zijn op het bedrijf 55.000 kisten aanwezig, die soms twee keer per seizoen worden gebruikt. Om het werk rond te zetten heeft De Groene 25 mensen in dienst. Daarvan zijn er 15 in vaste dienst en 5 zzp’er.
    Het afleveren van peen start in januari en loopt door tot half juni, vanaf dat moment is er weer aanbod van verse peen uit Zuid-Europa.

    Foto's: Ton Kastermans en Tekst: Hilko Bos.

  • De peen gaan vanuit de koeling rechtstreeks op de auto. De wortelen wordt bij 1 tot 2 graden bewaard, dus ook met die producttemperatuur geladen. Bij het los afleveren worden de kisten bewust niet eerst in een tussenruimte gezet. Door de hogere temperatuur zou de grond aan de wortels plakken. De grond wil dan niet zeven, waardoor veel meer tarra de auto in gaat.

  • De peen in de loods bij De Groene is afkomstig van grofweg 150 akkerbouwers. Direct na de oogst gaan de wortelen in kisten op vrachtwagens naar de loodsen in Rutten. Van elke binnenkomende vrachtwagen met brutoproduct (circa 30 kisten) wordt meteen één kist apart gezet. Deze wordt in de eerste plaats gebruikt voor de tarrering, maar dient daarnaast als kwaliteitscontrole. In het begin wordt van elk perceel elke twee weken een kist gewassen om de kwaliteit te bepalen. Later gebeurt dit eens per maand. Gaat de kwaliteit achteruit, dan moet zo snel mogelijk een bestemming worden gevonden. Desnoods als tweede klasse. Als het te lang duurt, is veevoer soms de enige bestemming.

  • Het laden van alle vrachtwagens gebeurt overdekt en vorstvrij, voor zover het nog vriest in Nederland. Momenteel gaan er tussen de 50 en 100 vrachtwagens peen per week weg. Qua biologische peen gaat er veel weg, de afzet van gangbare peen loopt normaal.
    Naast de losse verlading gaat ook veel peen met kist en al op de auto. Vooral naar bestemmingen binnen Nederland. Binnen een of twee weken komen de lege kisten dan terug. De Groene levert echter het liefst los af: als de kisten op het bedrijf blijven, hebben ze minder te lijden. Want als de volle kisten tijdens transport tweehoog in de auto staan en de chauffeur moet plotseling remmen, komen er grote krachten op de kisten. Soms knappen de planken er spontaan af.
    Bovendien kunnen kapotte kisten op het bedrijf na het lossen direct gerepareerd worden, mocht dat nodig zijn. Ook voor reiniging zijn ze dan altijd beschikbaar. Een keer per jaar worden alle kisten gewassen.

  • De kwaliteit van de peen die nu nog in opslag ligt is goed. De peen met mindere kwaliteit is eerder in januari en februari al weggegaan. De Groene is zeer alert op cavity spot. De door de pythium-schimmel veroorzaakte ziekte leidt tot verzonken, bruine vlekken op de peen.
    Verder kwam vooral van de slempgevoelige gronden in Noord- Friesland dit jaar wat peen met mindere kwaliteit. Door de vele regen tijdens de groei, hadden verschillende percelen last van zuurstofgebrek. Dit leidde tot zwarte kringen op de peen en een beperkte houdbaarheid. Deze peen is intussen al afgeleverd.

  • Het laden van een auto gaat vrij vlot. In 30 tot 40 minuten is een vrachtwagen vol. In totaal zijn vier laadlijnen aanwezig op het bedrijf. Twee daarvan zijn uitgerust met sorteerrollen en kunnen de peen eventueel via een spoelerij laden. Maar er zijn maar weinig klanten die om gespoelde peen vragen.

  • Deze partij gaat in zijn geheel de auto op. Maar Duitsland bijvoorbeeld vraagt vaak om zogenaamde schaaltjespeen. Het gaat daarbij om de wortelen met een gewicht tussen de 50 en 250 gram. Soms valt maar tweederde van de partij binnen die maatsortering. De Groene stelt de rollen van de sorteerder dan zo af, dat alle peen boven de 38 millimeter uitgesorteerd wordt, omdat deze in Duitsland niet uitbetaald wordt. Hiervoor zoekt de ondernemer dan een andere afnemer die de dikke peen wel goed kan gebruiken, zoals een snijderij.

  • Peen is een gevoelig product dat snel breekt. Om beschadigingen tijdens het laden zo veel mogelijk te beperken, is aan het einde van de hallenvuller een transportbandje van 3 meter bevestigd, die bij het begin van het laden helemaal op de bodem van de auto zakt. De rubberflap bovenop het bandje voorkomt dat de peen alsnog hard de bodem raakt.
    Een aantal vrachtwagens is uitgerust met een valbreker voorin de bak. Maar zelfs het stuiteren over de valbrekers is al te veel voor de wortelen.

  • De chauffeur kan bovenop de vrachtwagen met een afstandsbediening de hallenvuller bedienen. Zo beperkt hij de valhoogte zo veel mogelijk.

  • Het laden gebeurt via een compacte opstelling. Een stationaire kistenkantelaar lost de peen in de stortbak. Op de achtergrond gaat de peen de wagen op, op de voorgrond komt de tarra uit de stortbak.

  • Bij de oogst van wortelen komt veel grond mee de schuur in. Hierdoor kan een volle kist wel 2 ton wegen, terwijl er soms amper 600 kilo peen uit komt. Omdat de transportkosten hoog zijn, moet bij het laden van de vrachtwagen zo veel mogelijk tarra uit de partij verwijderd worden. Transport naar Duitsland kost bijvoorbeeld al gauw €25 per ton. Om voor die prijs met grond te gaan rijden, is een beetje te gortig.

  • De grond wat uit de partijen gezeefd wordt, vindt zijn weg vooral naar tuintjes in nieuwbouwwijken. Maar ook deze manier van afvoeren brengt kosten met zich mee.

  • De peen bij De Groene in de schuur komt vooral van een min of meer vaste groep telers uit vooral Noord-Groningen en Flevoland. Meestal koopt De Groene de partijen via contracten af land. Maar als een teler zelf iets meer wil speculeren, kan de afhandeling ook volgens deelbouw gebeuren; de teler is dan afhankelijk van de uiteindelijke verkoopprijs. De winst wordt dan gedeeld door de teler en De Groene. Maar wanneer de prijzen dalen is het risico niet alleen voor De Groene, maar ook voor de teler. Ook opslag tegen afgesproken tarief is mogelijk, zodat de teler zijn afzet zelf kan regelen.

  • Momenteel merkt De Groene bij de export naar het Oostblok duidelijk de gevolgen van de kredietcrisis: bedrijven krijgen de aankoop van product moeilijker gefinancierd. Dit bemoeilijkt de afzet naar landen als Rusland, Polen en de Oekraïne. Zolang niet zeker is dat een partij betaald wordt, gaat deze niet weg. Deze problemen beperken zich niet alleen tot de peen, maar gelden bijvoorbeeld ook voor de uien en de pootaardappelen.

Of registreer je om te kunnen reageren.