Akkerbouw

Foto & video 3115 x bekeken 1 reactie

Miljoenen gladiolenbollen over de band

Theo Theunissen zit vanaf begin oktober volop in de gladiolenbollen en lelies. Behalve rooien worden de bollen op zijn bedrijf ook gespoeld, gedroogd, gepeld, gesorteerd en verpakt. Alles onder één dak.

Foto

  • Theo Theunissen (46) zit bijna 25 jaar in de bollen- en bloementeelt. In 1985 stapte hij in het bedrijf, dat zijn vader in 1958 in Overasselt is begonnen. De gladiool vormt met 46 hectare (30 hectare bollenteelt en 16 hectare bloementeelt) het hoofdgewas. Vanwege de schimmel die droogrot veroorzaakt, kan de gladiool slechts een keer op een perceel worden geteeld. De pachtpercelen van Theunissen liggen dit jaar op zo’n 25 kilometer afstand van zijn verwerkingsbedrijf in Heumen.



    Foto: Jan-Willem Schouten, tekst: Ruud Jacobs

  • Behalve gladiolen teelt Theunissen ook nog 30 hectare lelies. De leliebollen zijn op contract voor de firma Burger in Valkoog. "Het was voor zowel de gladiolen als de lelies een extreem droog seizoen. Vanaf 1 mei tot 3 oktober zijn de gladiolen zes keer en de lelies zelfs 12 keer beregend.”

  • Op 16 hectare, gelegen tussen het Brabantse Schaijk en Langenboom, rooit Theunissen volop gladiolenbollen van het ras White Prosperity. Om de bollen beter te laten besterven zijn de gladiolen 14 dagen van tevoren eerst gekneusd. Vóór het uiteindelijke rooien verwijdert een loofklapper eerst het gekneusde groen.

  • Met een speciale bollenrooier van het merk Nobels rooit Theunissen per dag zo’n 2 hectare gladiolenbollen. De bollen komen met zo’n 30 procent grond op de kieper. De lelies zijn een stuk gevoeliger dan de gladiolenbollen en worden daarom met meer zand gerooid. De dagproductie bij het rooien van de lelies ligt op maximaal 1 hectare.

  • Behalve ploegen doet Theunissen alle andere werkzaamheden in eigen beheer: planten, spuiten en ook het rooien. Het oogsten van de gladiolenbollen loopt van 5 oktober tot sinterklaas. De rooiperiode van de lelies gaat door tot Kerstmis. “Een lelie kan beter tegen vorst en een gladiool niet.”

  • Zo’n 25 kilometer oostwaarts worden in Heumen de vers gerooide gladiolenbollen afgeleverd om te worden gespoeld. Een kieper met 12-13 ton bollen en zand is in een half uur verwerkt.

  • Vanuit de kieper belandt de vracht eerst in de stortbunker. Het areaal voor de teelt van gladiolenbollen is in de afgelopen twee jaar met zo’n 25 procent gekrompen.

  • Via een opvoerband gaan de bollen met zand en stenen verder richting spoelers.

  • De bollen krijgen een eerste flinke wasbeurt. In deze spoeler worden onder meer stenen uitgefilterd.

  • In een hoek van het perceel in Langenboom waar Theunissen zijn gladiolenbollen dit jaar teelt, heeft ooit een asfaltfabriek gestaan. Het gevolg is een behoorlijke grindoogst.

  • Een tweede set krachtige spoelers zorgt uiteindelijk voor een schoon product.

  • Een zeef scheidt de grote gladiolenbollen van de aangegroeide jongelingen, de kralen.

  • De gladiolenbol in verschillende groeistadia (v.l.n.r.): de kralen (uitgangsmateraal), de eerstejaarsbollen (de pitten) en de leverbare tweedejaarsgladiolenbollen.

  • Na het wassen belanden de leverbare bollen (ongeveer 20.000 stuks) uiteindelijk in grote kisten.

  • De gescheiden kralen eindigen via een ander traject in een aparte kist. Na droging vormen deze jongelingen het uitgangsmateriaal voor nieuwe bollen. Theunissen gebruikt 5 hectare van de 30 hectare voor de kralenteelt. Hierbij worden 15 tot 20 miljoen kralen per hectare gezaaid.

  • Het rooien, spoelen en sorteren gebeurt door 14 personen. Om vermenging en daardoor dwalers (andere varianten in een perceel) te voorkomen, wordt de complete installatie na het rooien van een bepaald ras grondig geschoond. Met name de kleine kralen vormen het probleem.

  • Het spoelwater komt uit twee grote bassins, met ieder een inhoud van zo’n 7.500 kuub. Afhankelijk van een droge of natte herfst wordt hier jaarlijks 4.000 tot 5.000 kuub spoelzand uit verwijderd. De grond gaat naar een grondverzetbedrijf.

  • De kisten met schoongespoelde gladiolenbollen gaan voor een periode van 24 uur aan de droogwand. Daarna gaan de gedroogde bollen 10 tot 14 dagen in een van de vier cellen (140 kisten per cel) om verder te besterven en om na te drogen.

  • Na droging gaan de bollen door naar de verwerkingshal, waar ze machinaal worden geschoond, gepeld, gesorteerd en uiteindelijk verpakt

  • De kisten met zo’n 700 kilo gedroogde bollen worden volautomatisch aan het begin van de pel-installatie geleegd.

  • Twee pelmachines vormen het kloppend hart van de verwerkingslijn.

  • Veilig afgeschermd gaan alle bollen over strak tegen elkaar geplaatste rollen om en om een andere kant op draaien. Door het tegendraads draaien worden resterende wortels en vliesjes van de bollen getrokken.

  • De pelmachine is een standaard bestaand product. Theunissen heeft zelf een onderstel ontworpen zodat de pelmachine uit de lijn kan worden gehaald. Door een opvoerband op die plek te plaatsen kan hij sommige partijen nog een keer extra sorteren.

  • Na de pelmachine onderwerpen twee medewerksters de bollen aan een laatste controle en verwijderen op de leesband handmatig de laatste tarra. Hierna gaan de bollen door naar de sorteerder.

  • De machine sorteert de gladiolenbollen in de omtrekmaten 6-8 (centimeter), 8-10, 10-12, 12-14 en 14-op. De bollen in de maten 8-10 en 10-12 zijn het meest gangbaar.

  • In een kist met een inhoudsgewicht van 700 kilo gaan zo’n 60.000 bollen in de maat 8-10 en 120.000 in de maat 6-8 centimeter.

  • Een telmachine zorgt uiteindelijk voor een gewenste hoeveelheid bollen in bakken of netten. Veel van de gladiolenbollen gaan in de export naar landen als de Verenigde Staten, Taiwan, Thailand en India. De verkoopprijs voor de bollen van het 40 jaar oude ras Hunting Song ligt op €15 per 1.000 stuks. De gladiolenbollen uit het duurdere assortiment leveren vandaag de dag €25 per 1.000 stuks op. De lichtrode Hunting Song is dé bloem van de Nijmeegse Vierdaagse. Zo’n 80 procent van alle gladiolen die tijdens de Vierdaagse aan de wandelaars worden uitgereikt, is afkomstig van Theunissen.

Ruud Jacobs

Eén reactie

  • no-profile-image

    Dana Lempersová

    Ik heb interesse voor 1000 gladioolbollen voor een Tsjechische tuinman. Ik zit nu in Tsjechië, maar kunnen wij via email communiseren? Bedankt voor Uwe reactie. Dana

Of registreer je om te kunnen reageren.