Akkerbouw

Foto & video 2212 x bekeken 1 reactie

Spruiten plukken in de schuur

Maatschap Kroon in het Groningse Borgercompagnie oogst de spruiten met stronk en al. De zogenaamde ijsspruiten worden nu in de schuur geplukt.

Foto

  • Wim Kroon (42) heeft samen met vader Klaas (67) en broers Garry (39) en Martin (39) een maatschap. Ze telen onder meer 7,5 hectare spruiten. De spruiten worden niet op het land geplukt, maar gaan met stronk en al in december in koolboxen de koelcel in. Zo’n 4 maanden later komen de boxen de cel uit en worden de spruiten geplukt. Een vrij unieke manier van werken in Nederland. Kroon koos hiervoor omdat hij op de dalgrond waar hij teelt niet de maximale spruitopbrengsten kan halen. Ook de kans op schade door vorst is in het noordoosten van Nederland groter dan bijvoorbeeld op de Zeeuwse eilanden. Het vorstrisico wordt op deze manier geminimaliseerd. De extra arbeid die dit vraagt is op het vierkoppige bedrijf geen probleem.

    Foto'sP: Hans Prinsen, tekst: Hilco Bos

  • De stronken met spruiten worden in de koelcel net onder het vriespunt bewaard. Om uitdroging in de koeling te voorkomen, worden de spruiten bevochtigd. Het gevolg is een ijslaagje om de spruit met kleine ijspegeltjes eronder.
    De bewaring luistert nauw. Tienden van graden kunnen het verschil maken. Is de temperatuur te hoog, dan worden de spruiten geel. Ze zijn nog wel te eten, maar niemand wil ze dan nog hebben. Is de temperatuur te laag, dan komen alle processen in de spruit stil te liggen. Ook de aanvoer van voedingsstoffen vanuit de stronk stopt. De spruit wordt dan zwart en rot van binnen, ook wel bok genoemd. Ook bij spruiten op het veld kan dit bij lage temperaturen gebeuren.

  • Om alle spruiten te bewaren heeft maatschap Kroon geïnvesteerd in 3 koelcellen en 500 koolkisten. De afzet van de spruiten is geregeld via Freshwell bv. Om voldoende prijszekerheid te hebben, gaan spruiten die geschikt zijn voor de panklare afzet (27 tot 38 millimeter) op contract weg. De overige spruiten van sortering D, A en B worden via Freshwell vrij verkocht.

  • De spruiten zijn in december met stronk en al handmatig geoogst. Met een hakmes worden de bladeren verwijderd en de stronk doorgekapt. De stronken worden op rijen gelegd en later met de hand in koolkisten geladen. Een intensief karwei, waarmee de telers ruim 4 weken bezig zijn. Maar mooi werk vinden ze het wel. “Het is soms wel afzien, maar het is veel gezelliger dan trekkerwerk. Dat is zo eentonig. Nu kun je ook nog met elkaar praten”, vertelt Wim Kroon enthousiast: “Het is werk dat niet iedereen wil doen, maar wij hebben er lol in”.

  • Voordat de spruiten geplukt worden, staan ze een dagje buiten om te ontdooien.

  • Vervolgens worden de koolkisten met de heftruck bij de plukker gezet. Zes dagen per week worden 20 boxen per dag gesorteerd.

  • In de schuur staat een stationaire plukker opgesteld. Hier kan één man de spruiten in de plukker stoppen. Maar af en toe is wat extra hulp uit familiekringen aanwezig.

  • De stronken worden handmatig in de plukker gestopt, waarna de machine de stronken naar binnen trekt en de spruiten van de stronk snijdt. De stronken komen aan de achterkant uit de machine en worden meteen verhakseld. Vervolgens komen de stronkresten via een transportband in een kipwagen terecht. Later rijdt Kroon de resten over de zandkoppen in het land uit als bemesting. Vooral op schrale zandkoppen met een organischestofgehalte van 2 tot 4 procent is dit welkom.

  • Na het plukken gaan de spruiten over een schudzeef. Daar worden alle steeltjes eruit gezeefd. Vervolgens komen de spruiten via een tussenbunker en een opvoerband op de eerste leesband terecht.

  • Op de eerste leesband worden de meeste beschadigingen uit de partij verwijderd. Zwarte puntjes mogen niet op de spruiten zitten. De spruiten zijn voor de panklare markt en worden daarom later nog geschoond. Daarbij worden de buitenste bladeren van de spruiten verwijderd, waardoor zwarte puntjes bovenop de spruiten nog duidelijker zichtbaar zijn.

  • Na de eerste leesband komen de spruiten op een rollenband terecht. Daar wordt het product nog eens secuur nagelezen. Omdat de spruiten hier ronddraaien, kunnen ze goed van elke kant bekeken worden.

  • Nadat de spruiten gelezen zijn, komen ze op de schoksorteerder terecht. Hier worden de spruiten in vier verschillende maten gesorteerd. De M(idden)-sortering van 27 tot 38 millimeter is bedoeld voor de panklare markt in Engeland. De overige sorteringen vinden andere bestemmingen.

  • Ook bij het vullen van de kratten wordt goed gekeken naar het uiterlijk van de spruiten. Zo proberen ze de laatste beschadigingen eruit te halen.
    Voordeel van deze manier van spruiten oogsten is dat door het vroege oogsten in december er relatief weinig kwaliteitsverlies optreedt door weersomstandigheden. Aan de andere kant brengen alle extra handelingen rond het oogsten en opslaan wel meer beschadiging met zich mee. Het oogsten moet dus voorzichtig gebeuren: elke spruit die bij de oogst beschadigd, moet in het voorjaar weer uitgelezen worden.

  • Voor het hele traject is veel arbeid nodig. Dit gebeurt allemaal met gezinsarbeid. Het is in de winter een mooie aanvulling op de werkzaamheden. Naast de spruiten teelt de maatschap ook nog 120 hectare fabrieksaardappelen, 42 hectare suikerbieten, 31 hectare Westerwolds graszaad, 25 hectare zomergerst, 13 hectare wintertarwe en 9 hectare TBM-pootgoed. Hierbij inbegrepen is ook het bedrijf van de schoonouders van Wim Kroon, dat hij kortgeleden heeft overgenomen. Schoonvader Bakker helpt op die betreffende 80 hectare mee met de werkzaamheden.

  • Wim Kroon werpt nog een laatste blik op de spruiten die klaar staan voor transport. Meestal gaat er eens in de 2 dagen een vrachtwagen vol spruiten naar Freshwell. Die wordt gevuld samen met een collega-teler in de buurt, die ook op deze manier de spruiten verwerkt. Zolang de extra inzet beloond wordt, gaat Kroon door met deze manier van spruiten telen. Want hard werken is het wel. Momenteel worden dagen gemaakt van half 6 ’s morgens tot half 7 ’s avonds. Dit jaar is Kroon op 5 maart begonnen met plukken. In de eerste week van april gaan de laatste spruiten over de sorteerder. Met de lage temperaturen van de laatste tijd is er veel vraag, waardoor aan een stuk door geplukt kan worden. Dat komt mooi uit, want op het land is het nu toch nog te nat.

Eén reactie

  • no-profile-image

    willy

    Hoi,
    Wat een leuk
    bedrijf zeg!

Of registreer je om te kunnen reageren.