Redactieblog

3162 x bekeken 8 reacties

‘Bandendruk en de verborgen effecten van brede banden’

Bij de opmars der grote banden vergeet men de noodzaak van ondergrondse verwering. Veel boeren kiezen voor brede banden, maar die hebben onder de grond andere effecten dan velen denken, betoogt Rinus Vermuë. ‘Een brede band met dezelfde bodemdruk als een smallere verdicht de grond even diep, maar veel breder’.

Ik kan me nog goed herinneren dat ik trots was op onze nieuwe Hofka-banden, zoals ik ze noemde: kogelronde trekkerbanden met enorme nokken. Daar had je lekker veel grip mee, zo dacht ik toen. Het was een bericht van de landbouwvoorlichtingsdienst dat me uit de droom hielp. ‘Aspecten van de landbouw’ heette het geloof ik, toen nog gratis! Het was een krachtig pleidooi voor goede banden, en zette heel wat traditionele opvattingen op de helling.

Hoe groter het contact met de grond, hoe beter

Het bericht vertelde dingen die we nu allemaal allang weten. Hoe groter het contact met de grond, hoe beter. Die Hofka-banden waren juist superrond: als de trekker op het beton stond, kon ik als kind bijna tussen het profiel doorkruipen.

De steeds bredere banden, da’s geen nieuws meer, gingen gepaard met steeds zwaardere machines en kippers. Over de gelijkopgaande bodemverdichting vertelden die ‘Aspecten’ ook iets interessants. Het is een verhaal dat ik erg weinig tegenkom in publicaties. Uit mijn hoofd ging het zo. Een smalle band met een bepaalde bodemdruk verdicht de grond recht naar beneden, de massa verdichte grond heeft de vorm van een omgekeerde kaarsvlam. Een brede band met dezelfde bodemdruk (dus met evenveel gewicht per vierkante centimeter) verdicht de grond even diep, maar veel breder. De massa verdichte grond heeft nu de vorm van een ballon.

‘Een brede band met dezelfde bodemdruk (dus met evenveel gewicht per vierkante centimeter) als een smallere verdicht de grond even diep, maar veel breder. De massa verdichte grond heeft nu de vorm van een ballon.’

‘Schijn bedriegt bij brede banden’

Wat is nu beter? Op het oog de brede banden. Smalle banden hebben een smalle verdichting maar laten diepe sporen na, brede banden hebben een brede verdichting maar lopen er mooi overheen. Maar schijn bedriegt. De auteurs lieten zien dat de smalle kaars makkelijk vanaf de zijkanten kon worden doorboord, door wortels, wormen en natuurlijke breuken. Na korte tijd was de kaars opgelost. Een grote ballon met gestold kaarsvet is natuurlijk veel moeilijker te doorboren. Onomkeerbare verdichting van de ondergrond is het gevolg.

Meer grondverdichting, minder opbrengst

Hoe moe me noe? Veel boeren kiezen voor de brede banden, want het product moet toch het land af. Ze nemen de verdichte grond voor lief; dan maar 12% minder opbrengst, las ik ergens. Als dat maar niet jaar na jaar is, want dan zit je na vijf jaar al op min 47%.

‘Veel boeren kiezen voor de brede banden, want het product moet toch het land af. Ze nemen de verdichte grond voor lief; dan maar 12% minder opbrengst, las ik ergens. Als dat maar niet jaar na jaar is, want dan zit je na vijf jaar al op min 47%.’

‘Natuurlijke ondergrondse verwering uit zicht verdwenen’

Dit is het hellende vlak van de vooruitgang. De techniek heeft zo erg ingezet op lagedrukbanden en hun voordelen, dat men vergeten is te kijken naar de noodzaak van natuurlijke verwering ondergronds. En die is met de huidige aslasten minimaal. Dat kan nooit lang goed gaan. Met woelen los je de verdichting iets op, maar niet 80 centimeter diep. Die enorme ballen dichte grond krijgen geen kans om te verweren. Dat met die alsmaar bredere banden en grotere lasten gaat verkeerd, is mijn vermoeden.

‘Die enorme ballen dichte grond krijgen geen kans om te verweren. Met de alsmaar bredere banden en grotere lasten gaat het verkeerd, is mijn vermoeden.’

Laatste reacties

  • pinkeltje

    En ik al die tijd maar denken dat een brede band met dezelfde druk per vierkante centimeter als een smalle band, de grond juist dieper verdicht. Dat is toch wat met de theorie van professor Söhne wordt betoogt en wat hier in Jip en Janneke taal een omgekeerde kaarsvlam wordt genoemd?

  • Bridgestone

    1.0 bar luchtdruk in de band heeft als resultaat dat de grond met +/- 1 kg per cm2 belast wordt. Ongeacht de breedte van de band! Lucht draagt het gewicht. Hoe meer lucht, hoe groter het draagvermogen. Meer lucht in de band veroorzaakt een grotere druk per cm2 (de voetprint wordt kleiner). Door de luchtkamer te vergroten (!) zal men de druk per cm2 kunnen verlagen (de voetprint wordt groter). Het te dragen gewicht i.c.m. de benodigde hoeveelheid lucht, het volume van de luchtkamer en de vervorming van het karkas zullen bepalend zijn voor de druk per cm2..

  • pinkeltje

    Dit is wat er staat: Een brede band met dezelfde bodemdruk (dus met evenveel gewicht per vierkante centimeter) verdicht de grond even diep, maar veel breder.

    Volgens de theorie van professor Söhne, waar volgens mij ook naar wordt verwezen is dan het verhaal dat er over een grotere breedte wordt verdicht, maar dat bij gelijkblijvende druk per cm2 door brede banden de druk wel dieper in de ondergrond wordt doorgezet.....

  • Bridgestone

    "smalle banden hebben een smalle verdichting maar laten diepe sporen na" Niet helemaal juist; wanneer de luchtdruk in de smalle band hetzelfde is als in de brede band zal deze niet (veel) meer insporen.
    Echter, de smalle band heeft veelal een kleinere luchtkamer, de lucht welke nodig is om het gewicht te dragen zal meer gecomprimeerd (samengeperst) worden met als resultaat: de spanning gaat omhoog > band wordt ronder > voetprint wordt kleiner > druk per cm2 wordt hoger > band zal meer insporen.

  • landboer

    Bridgestone dat zou betekenen dat bij dezelfde asdruk en dezelfde luchtdruk fietswielen dezelfde insporing geven dan banden van een meter breed!
    En een rupsband die keihard is dan ? Het gaat om de druk onder de band en niet om de druk in de band! En natuurlijk weet ik dat met lage druk de voetprint van dezelfde band veel groter is dan met hoge druk ,maar dat 1 bar luchtdruk 1op1 1kg/cm2 onder de band is geloof ik niks van.

  • pinkeltje

    Druk onder de band is luchtdruk plus een factor voor de stugheid van de band. Insporing is bij een fietsband inderdaad bij gelijke luchtdruk vrijwel gelijk als bij een band van een meter breed. Hoe diep de verdichting die wordt veroorzaakt de grond in gaat is een ander verhaal. Dat is de theorie van professor Söhne. Bij gelijk druk per vierkante centimeter gaat de verdichting van een brede band dieper dan van een smalle. Vuistregel" op de diepte ter breedte van de band is de bodemdruk ongeveer gehalveerd.

  • leo,s vriend

    vergeten we hier even niet dat het feit wat er op die band drukt ook nog meetelt?
    Een lege kipper loopt er wel overheen en een volle klapt er door.

  • pinkeltje

    Een band gaat pas afplatten als je er gewicht op zet. Hoe meer gewicht, hoe meer de afplatting. De luchtdruk in de band zal ook iets toenemen, maar niet eens zoveel. Wat vooral toeneemt is de oppervlakte waar de band op afsteunt. En geheel in overeenstemming met de theorie van Söhne: hoe groter dat oppervlak (binnen bepaalde grenzen), hoe dieper die druk wordt doorgezet in de grond. Dat is de reden dat een kipperband meer gaat insporen als je er meer gewicht op gooit, hoewel de druk per vierkante centimeter niet veel verandert.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.