1863 x bekeken 5 reacties

'Hele keten moet inzetten op gezonde bodem'

Inzet van koper tegen phytophthora is kortzichtig. Van de biologische sector mag worden verwacht dat deze een voortrekkersfunctie vervult. Maar ook de handel en de retail moeten in beweging komen voor een gezonde bodem.

Het telen van gezonde voedingsgewassen kan niet zonder grote zorg voor bodem en landschap. Vanuit de biodynamische landbouw staat bodemvruchtbaarheid al sinds jaar en dag met stip bovenaan. Het stimuleren van het bodemleven via een ruime vruchtwisseling, het gebruik van groenbemesters, composteren en in lage doseringen toepassen van meststoffen en het gebruik van biodynamische preparaten vormt de basis van waaruit ziekten en plagen worden voorkomen of beheerst.

Controlemodel

Maar hoeveel aardappeldruk – en ziektedruk – kan een landschap aan? Als de rassenkeuzes van de boer eenzijdig bepaald worden door een markt die niet wil meebewegen, dan kom je automatisch in het controlemodel terecht. De weersextremen doen daar een schepje bovenop. Prima als Albert Heijn gaat controleren op kopersporen, maar dan ook samen optrekken richting resistente rassen en wellicht zelfs een verschuiving van aanbod. Gelukkig valt wat gezond is voor de mens (onder meer minder vlees, gevarieerder en meer peulvruchten) samen met wat goed is voor onze bodems. De gezondheid van onze bodem is ons toekomstkapitaal.

Belang van rijk bodemleven

Het vitale belang van een rijk bodemleven wordt nu ook ontdekt door de industrie, die ziet dat een overgang van bestrijding via chemie naar beheersing via de microbiologie maatschappelijk gezien noodzakelijk is. Een belangrijke ontwikkeling met daarbij aangetekend dat ook hier veelal via de reductionistische weg naar de heilige graal wordt gezocht, terwijl het de vraag is of ‘bodemvaccins’ gevonden kunnen worden, omdat het bodemleven duizelingwekkend complex en plaatsgebonden is. Minder laboratoriumwerk en meer participatief onderzoek tussen wetenschappers en boeren die door ervaring geschoold zijn in het waarnemen van levensprocessen, is hierbij wenselijk. Hier liggen mogelijkheden voor meer samenwerking tussen Wageningse onderzoekers en onderzoekers van het Louis Bolk Instituut waar al veel ervaring is opgedaan met participatief onderzoek.

<em>Foto: Lex Aalders</em>
Foto: Lex Aalders

Ons huidige marktmodel put niet alleen onze bodems, maar ook onze boeren en tuinders mentaal en financieel uit. En daarmee bijt het huidige systeem zich uiteindelijk in de eigen staart. We moeten eten wat de aarde schaft en ons primair op de regionale markt richten. Klimaatbestendig boeren, gericht op veerkracht, diversiteit en bodemvruchtbaarheid zal veel creativiteit vragen en nieuw denken. Om te zorgen dat onze bodems gezond voedsel leveren en tegelijk bijdragen aan oplossingen voor de klimaatproblematiek door minder fossiele brandstoffen te gebruiken en meer CO2 op te slaan in de bodems.

Voortrekkersfunctie biologische sector

Van de biologische sector mag worden verwacht dat deze hierin een voortrekkersfunctie zal vervullen. Dat is de reden voor ons pleidooi voor een koperverbod in de aardappelteelt in de biologische teelt en waarom Demeter, als keurmerk voor biodynamische landbouw en voeding, dat verbod al in haar normen heeft opgenomen. Maar ook de handel en de retail moeten in beweging komen. Het bedrijfsmodel van de boer kan niet uitgaan van 100% oogsten. Via verzekeringen zullen we het ook niet redden, premies worden op termijn onbetaalbaar.

Langjarige aanpak voor hele handel en retail

Daarom is meebewegen en verantwoordelijkheid dragen van de hele keten van boer, handel, winkeliers en consument met wat goed is voor de boer en de bodem noodzakelijk. Met acties in de winkels bij overvloedige oogsten, met het nemen van verliezen bij mislukte oogsten, met de introductie en promotie van nieuwe resistente rassen en van nieuwe producten die goed passen bij een ruime vruchtwisseling op het land. De eerste initiatieven in de ketens van biologische speciaalzaken zijn zichtbaar, maar dit vraagt een structurele en langjarige aanpak voor uiteindelijk de hele handel en retail.

Het gaat om het ontwikkelen van een gezonde toekomstgerichte landbouwcultuur waarbij de boer en consument de dragers zijn van een systeem dat afgestemd is op instandhouding van de natuurlijke bronnen. Een eendimensionale economische attitude in het kader van landbouw is onnatuurlijk en daarmee per definitie onhoudbaar.

Laatste reacties

  • agri2

    Dit weten we al 23 jaar: www.nav.nl. De huidige liberaliseringsgolf zorgt ervoor dat we keihard de andere kant op gaan.

  • alco1

    Universitair geschreven stuk.
    Dus weinig realistische gedachte.

  • Bennie Stevelink

    Het is waar dat onze eenzijdig kostprijs gedreven landbouwsysteem niet duurzaam is. Het is echter wel het fundament van de welvaartsmaatschappij.
    Mensen willen hun welvaartsniveau behouden. Tegelijk moeten wij verduurzamen. Hoe organiseer je voedselproductie én distributie zodanig dat de boer niet alleen gedreven wordt tot de laagste kostprijs maar ook tot de hoogste duurzaamheid én de samenleving tegelijk zijn gewenste welvaartsniveau kan behouden?

  • Farmer4life2

    @Bennie

    Ik heb mij altijd afgevraagd waarom er niet meer marketing wordt gemaakt met ons boeren. Open boerderij dagen etc.. maar nooit op een pak melk of dergelijke. "Eerlijke boerenmelk" pakt toch lekker? Plus de boer kan een +tje krijgen

  • farmerbn

    Je kunt zien dat Van Ruitenbeek geen boer is. Hij kan wel goed schrijven en doet dat waarschijnlijk met zijn salaris ook. De naieviteit straalt van het artikel. Wollige taal over bodemleven enz. Steeds meer mensen die uit de ruif eten, gaan over bodemleven kleppen. Dat is heel veilig want het is een heel ruim begrip. Je gaat daarmee nooit op je bek. Deze mensen weten dat er 40 jaar geleden weinig mest en bestrijdingsmiddelen in de landbouw gebruikt werden en toch zijn de opbrengsten nu veel hoger en de producten beter. Jammer dat stichting demeter bestaat want ook duurbetaalde directeuren kunnen niet voorkomen dat er ongeoorloofd koper in hun biologische landbouw is gebruikt.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.