Redactieblog

3437 x bekeken 23 reacties

Boer moet prijsafspraken kunnen maken

Overheden zouden meer boeren ruimte moeten geven voor prijsafspraken, voor meer marktmacht. Nu zit het scheef bij de marktposities. De boer kan niet opboksen tegen de retailers.

Landbouw staat in Europees verband volop in de belangstelling. Franse en Belgische boeren blokkeren de weg juist tijdens de vakantieperiode. Aandacht verzekerd. De Fransen roepen dat zij als primair producent te weinig betaald krijgen voor hun producten, terwijl verderop in de keten volop winst wordt gemaakt op deze producten. De verdeling van de marge op producten moet eerlijker worden in de keten van de voedselproducent tot winkel, vinden zij.

Franse protesten altijd gericht op overheden

Opvallend is dat zulke protesten veelal zijn gericht tegen de overheden, met name de Europese Unie. Echter, de prijzen van de producten worden nog altijd bepaald door de (wereld)markt en hebben niets te maken met de EU of andere overheden. Het enige wat de overheden kunnen doen is regelgeving maken om productie te sturen, door bijvoorbeeld het instellen van quoteringen of het opkopen van voorraden.

Willen de Fransen dan weer quota?

Maar de quoteringen zijn net afgeschaft. Moeten we de Franse protesten dan uitleggen als een vraag om deze quotering weer in te stellen? Mij lijkt dat niet de juiste route. Er waren goede argumenten om de quoteringen af te schaffen (beter en sneller inspelen op ontwikkelingen in de wereldmarkt, versnellen innovaties en dergelijke).

 

De vraag is of protesten überhaupt wat oplossen. De prijs wordt bepaald op de markt. Dus daar moet mijns inziens de oplossing voor de lage prijzen in diverse sectoren worden gezocht. Er moet overleg komen tussen de marktposities van de diverse partijen. Daar zit het scheef. Deze posities zijn nu niet goed in evenwicht om te kunnen onderhandelen.

Niet alleen retail moet bewegen, ook de boeren

Deze overleggen zullen duidelijk maken dat niet alleen de retail moet bewegen en de boeren tegemoet moet komen. Het vraagt ook van de boeren een meer vraaggerichte bedrijfsvoering en marktbenadering. Weg van de aanbodgerichte productie en van uitsluitend marktgericht ondernemen.

Strenge controle op alles wat riekt naar prijsafspreken

Overigens vind ik dat de overheid de boeren zeker wel kan helpen. Op het maken van onderlinge prijsafspraken tussen (groepen) boeren ligt nog steeds een groot taboe en verbod. Diverse controle-instanties reageren zeer alert wanneer ze ook maar enige vorm van prijsafspraken vermoeden.

Landbouw moet verdergaan op de marktgerichte weg

Hier wringt vooral de schoen. De retailers fuseren tot grote wereldspelers, met enorm veel macht. Om een goed tegenwicht te bieden en een serieuze onderhandelingspartner te zijn, moeten boeren in het aanbod veel meer samen kunnen optrekken en allerlei marktinstrumenten, waaronder het maken van onderlinge prijsafspraken, kunnen benutten.

De overheden hebben een lijn ingezet van marktgerichtere landbouw. Quoteringen en allerlei collectieve voorzieningen en regelgevingen zijn afgeschaft. We moeten niet terug naar dit systeem maar verder op deze marktgerichte weg. En de beperkende regels op het gebied van handel van mededinging – een van de laatste belemmeringen – voor land- en tuinbouwbedrijven afschaffen. Dan komen we dichter bij een marktgerichte bedrijfsvoering en zullen ondernemerschap en handelsgeest het winnen in de markt.

Laatste reacties

  • schoenmakers1

    jacco, je vergeet een ding, de overheid legt ons veel verplichtingen op waar we aan moeten voldoen, als we voor wereldmarktprijzen moeten kunnen leveren, omdat de grote inkopers het anders elders mogen halen, moeten we ook tegen wereldmarkt condities mogen produceren, eigenlijk niks aan de hand, maar we zitten door de klemmende regelgeving helemaal vast

  • A de v

    Toch vraag ik me af wat er van het marktprincipe overblijft als we eens in een periode met tekorten komen van voedselproduktie. Dit hebben we al een aantal keren met graan meegemaakt, waarbij dan ineens wel allerlei marktregulaties ingevoerd worden. Een paar procent tekort en de prijzen gaan sky high de lucht in en dan moet ik nog maar eens zien of de overheden nog steeds zo achter het Marktprincipe staan.

  • maatje 1904

    merk wel dat de voerlevarancier op dit moment alleen maar stimuleert om nog meer brok te voeren zodat ze er zelf beter van worden

  • vandenbrand

    er zijn volgens mij  maar 2 blokken van inkoopoganisaties( grootwinkelbedrijven ) in nederland.  en als het product verkocht is in de winkel, wordt het geld pas overgemaakt naar de boer.de producent speeld ook nog voor bank. gewoon een wettelijke minimum verkoopprijs instellen voor voedsel.

  • John*

    als de supers inkooporganisaties mogen hebben, mogen de boeren toch ook verkooporganisaties hebben? een organisatie die de producten bij de boeren op koopt en de winst weer uitkeert. 100 jaar geleden mee gestart in het klein. Nu wordt t tijd voor in t groot aangezien de verwerkers in inkopers ook groot zijn nu..

  • Mozes

    @John, die verkooporganisaties zijn er toch al lang in de vorm van coöperaties. 

  • Mozes

    Wat ook heel belangrijk is, is afzetspreiding. Zowel geografisch als soort afnemer. 

  • John*

    @ Mozes, zijn die cooperaties nog wel groot en sterk genoeg tegenover al dat inkoopgeweld? volgens mij worden ze allemaal tegen elkaar uitgespeeld en de boer betaald.

  • veldzicht

    john #8, er is nog maar een handje vol inkopers van die grootgrutters, dan is het niet moeilijk afspraken te maken om voorlopig niet meer te geven dan xxxx
    voor een product,moeten die boeren en tuinders eens proberen,volstrekt onmogelijk om afspraken te maken,trouwens ze gunnen het elkaar niet eens
    bang dat een ander een halve cent meer krijgt. 

  • piethermus1

    Tegenwoordig kunnen we ons verzekeren tegen weersextremen, maar dat is pas sinds krap 10 jaar. Dus tot die tijd waren we als boeren met gewassen als aardappelen overgeleverd aan de (weers)goden. Maar juist zo'n item< naast andere, maakt duidelijk dat handel in de meest primaire landbouwproducten niet geheel over gelaten kiunnen worden aan een te vrije markt. Het weer en klimaat zijn zulke grillige factoren. Dat is van een andere orde dan de productie van conjunctuurgevoelige luxe-goedenen

  • glaasje


    De belachelijke regels en wetjes maken alles voor de boeren kapot. het mestbeleid (toren hoge kosten)  keuringskosten welzijns en milieu eisen. Als de meeste regels is versoepeld werden, zou er al wat meer geld over blijven. Maar alles wat boven een boer werkt zorgt eerst heel goed voor zichzelf. de supermarkten, voeleveranciers handelaren,slachterijen, bankwereld, en niet vergeten de overheid die zijn ambtenaren aan het werk wil houden door dure controles en keuringen 

  • Kaiser

    De productietijd van landbouwproductie is veel te lang om ooit marktgericht te kunnen produceren. Door de productietijd van varkensvlees van 10 maanden duurt het ook 10 maanden voordat het ooit effect heeft op de marktsituatie. Rundvlees zelfs 3 jaar. Productietijd van graan + opslag is 1 tot 1 1/2 jaar. Zie als maar eens kans om met die lange productietijden op marktsituaties in te spelen. Een auto wordt geproduceert in 2 maanden. Al naar gelang van de markt voor auto`s kan de autofabrikant al na 2 maanden de productie van auto`s verhogen of verlagen.  Boeren hebben daar een jaar of nog (veel) langer voor nodig !!!!
    Door die lange productietijd is het idioterie om boeren volgens vraag en aanbod  marktgericht te laten produceren.
    Quoteren maar.   

  • Noordam2

    de reacties zijn over het algemeen zeer negatief. We ontvangen te weinig en er zijn te veel regels.
    dat is niet nieuw, eigenlijk van alle tijden.
    Wie verbied die klagers om te stoppen met die verliesgevende ondernemingen?
    Niemand toch??????????

  • veldzicht

    Niet zo slap doen Noordam 2 om gelijk de handdoek in de ring te gooien,
    je moet toch strijden voor een betere positie nu loopt iedereen over die boeren heen.

  • pinkeltje


    Ben bang dat Norrdam2 dat aardig goed heeft helaas. Discussie is al honderd jaar hetzelfde. blader het geschiedenisboek maar terug. Als je royaal zoveel produceert als er vraag is dan gaat de prijs naar beneden. En boeren zijn ijverig genoeg om te voorkomen dat er krapte komt op de markt. Vervolgens hebben overheden ook geen belang bij krapte in de voedselvoorziening dus die moeten alleen zien te versieren dat voldoende de boeren in leven blijven. En dat lukt aardig. When you cannot stand the heat....

  • Jaap39

    Helemaal eens noordam en pinkeltje.
    Maar,
    De overheid zou zeer bevreesd moeten zijn op de continuïteit van de agrarische sector. 

    Groei blijft wereldwijd wel doorgaan maar welke jonge ondernemer gaat zijn handen nog uitsteken aan deze kapitaalverslindende risicovolle sector? Elders zijn veel betere kansen.

  • massy


    Wij als boeren moeten samen veel meer macht zien te creeren.door met z,n alle een soort organisatie op te zetten die voor ons de belagenbehartigd en prijzen bepaalt en niet net als nu dat de retail dit doet. wij laten een ander de prijs bepalen welk bedrijf of instelling doet dat.maar ja wie gaat dat doen?Als we dit niet gaan veranderen worden we allemaal kapot gemaakt.en dit speelt zich niet alleen in nederland af.

  • Mozes

    @Jaap39 #16, het probleem wat jij noemt schijnt een toenemende zorg te zijn bij overheden internationaal. Dergelijke geluiden heb ik ook al eens van Dijksma gehoord. 

    @massy, in Frankrijk hebben de boeren met de regering afgesproken dat varkens minimaal 1,40 per kg moeten opbrengen. Vervolgens blijven de varkens in het hok liggen omdat de slachterijen de varkens niet willen kopen. 

  • Leo Tholhuijsen
    Redactie


    @Massy, zou het echt zo zijn dat de supermarkt bepaalt wat de boeren krijgen? Ik denk eerder dat ze (hun inkopers) precies die prijs betalen, waarvoor de boer wil leveren. Niet meer (waarom zouden ze) en niet minder (want dan hebben ze niks).

    Het lijkt erg op de wijze waarop een scherpe boer kunstmest, diesel en wat dan ook inkoopt.

    Hoe groot moet het samenwerkingsverband van boeren zijn om 'macht' te kunnen uitoefenen. In het coöperatieve FrieslandCampina is ruim 80 procent van de Nederlandse melk verenigd; niettemin maken ook de melkveehouders moeilijke tijden door.
    Het is niet gemakkelijk. De boer op zijn eentje die een hogere prijs wil afdwingen, en niet levert voor wat de markt op dat moment doet, blijft met zijn aardappelen zitten. op zijn best kan hij iets later in het seizoen iets meer beuren, maar minder kan ook. Helaas moet je vaststellen dat het met pools met enkele tienduizenden tot zelfs  honderdduizenden tonnen aardappelen niet veel anders is. Kijk naar de resultaten van de zuivere pools  van vorig jaar. 
    Andersom, als het aanbod wat krapper is dan de vraag......!!

     

     

  • agratax2

    Nagenoeg de hele boeren bevolking op deze aardbol zit met een groot probleem. Te weten te lage prijzen, omdat de Vrije Wereld Markt voor voedsel zijn werk niet doet. Ik begrijp dan ook niet dat alle adviseurs en voormannen vast houden aan dit concept. Mij is altijd geleerd dat een concept dat niet werkt zo snel mogelijk moet worden vervangen door een ander. Helaas zelfs onze wijze adviseur Jacco van der Wekken komt niet verder dan De Markt moet zijn werk doen en alle overheids bemoeienis is uit den boze. (zo heb ik zijn blog begrepen)

  • agratax2

    @vandenbrand. Laat de overheid in ieder geval een wettelijke betaaltermijn van 21 dagen instellen voor voedsel, de houdbaarheid speciaal van vers is zeker niet langer en dan de Grutters verplichten te betalen op last van 10 % boete bij overtreden van deze termijn. om de boete te innen moet aantonen van nalatigheid voldoende zijn, geen ellen lange processen met toren hoge gerechtelijke kosten om als nog je geld + boete te krijgen.  Kan dit niet laat dan boeren en grutters afspraken over prijzen, hoeveelheden, kwalitiet leveringstermijn en betalings termijn etc. Zonder tussen komst van NMa, zij kijken nu alleen naar producenten verbanden en niet naar afnemers verbanden die de markt danig kunnen verstoren, zelfs het oude Veilingsysteem met doordraai hebben ze omzeep geholpen. Onder het mom 'Minimum Prijs afspraak van producenten wege'. 

  • alco1

    Leo zet het in #19 zo duidelijk neer en nog snappen sommigen het nog niet.
    Niemand zegt dat een vrije markt beter is voor de prijsvorming. Het is een gegeven waar niets aan te veranderen is.

  • Foxxy

    Alleen Ahold heeft al een omzet van 32 miljard !

    Bedenk dat als die samen met een paar anderen de inkoop gaan organiseren, dat RFC nog steeds klein duimpje is !

    natuurlijk worden wij uitgebuit !
    maar we willen toch ook niets liever !

    alhoewel de sector steeds mondiger wordt!!

    7 September misschien toch even heen ?

Laad alle reacties (19)

Of registreer je om te kunnen reageren.