Boerenblog

5145 x bekeken 11 reacties

Rubberteelt: goede verdiensten en weinig werk

Vanuit het vliegtuig lijkt Vietnam erg groen. Maar zo gauw je op de brommer het groene bos in rijdt, blijkt dat daar overal mensen wonen en dat het bos geen bos is maar een grote plantage met hoofdzakelijk rubberbomen.

Rubber en rijst zijn voor Vietnam grote exportproducten. Ze leveren het land veel deviezen op. Rubber brengt veel en zeker geld op. Moet een boer nogal eens wachten op zijn geld als hij zijn producten aflevert of ontvangt hij soms zelfs nooit geld, de rubberplanter krijgt keurig netjes elke maand zijn rubberlevering van de afgelopen dertig dagen uitbetaald tegen de hoogst mogelijke prijs. Een prijs die de laatste jaren ongekend hoog is. Een goede plantagehouder vangt van de 500 bomen per hectare circa €15.000 (volgens mijn zegsman) en dat voor een investering van €24.000 per hectare. Hiervoor moet hij 8 tot 10 ton rubbersap leveren gedurende de negen maanden die de oogstperiode beslaat.

Grondwaterpeil
De plantage die ik heb bezocht oogst standaard negen maanden via één tappunt per boom en twee maanden via twee tappunten. Je zou kunnen zeggen dat hier een oogsttijd van elf maanden wordt gerealiseerd. Dit was mogelijk door het grondwaterpeil, dat duidelijk hoog genoeg stond om de bomen in de droge periode van voldoende water te voorzien om ze genoeg te laten herstellen voor de volgende ronde.

Riant inkomen na vijf jaar
In het investeringsbedrag heb ik de grondprijs (€15.000 ), aanplant (€5), rente (12 procent per jaar) over vier jaar zonder oogst (€5.700) en onvoorzien meegenomen. Een plantage kan 20 tot 25 jaar produceren. Veel plantages zijn dan ook niet groter dan 1 hectare en leveren het vijfde jaar een riant inkomen op voor de boer en zijn gezin, als hij een gezin heeft. In Vietnam zou Boer zoekt Vrouw best een hit kunnen zijn, gezien de situatie van veel rubberboeren (alleenstaand).

Nachtwerk
Rubber vraagt na het planten de eerste vier jaar weinig werk, een planter moet hooguit wat water tussen de plantrijen laten lopen. Is het eenmaal oogsttijd, dan behoeft 1 hectare niet meer tijd dan 2,5 uur per nacht gedurende 280 dagen. Nachtwerk dus, omdat in de volle zon het rubber te snel zou indrogen. Dan kan het niet meer uit de tappotjes in de verzamelcontainer worden geschonken voor verdere verwerking en transport per brommertje naar het inzamelpunt, waar de verdere bewerking tot latexrollen gebeurt.

Fruit en bananen
De eigenaresse van de plantage van 2 hectare die ik heb bezocht, kreeg toen ik er was een krediet om 4 hectare rijstveld te kopen en in te planten met 2 hectare rubberbomen, 1 hectare bananen en 1 hectare fruit om een redelijke werkverdeling te krijgen en een regelmatig inkomen te verwerven. Met irrigatie kan ze het hele jaar door vers fruit oogsten van dezelfde bomen. Bij bananen kan de oogst wel het hele jaar doorgaan, met dien verstande dat dan de droge periode met irrigatie moet worden overbrugd om de planten constant te laten groeien. Als de bananenplant vruchten heeft geleverd, sterft het oude gewas en zijn al weer nieuwe uitlopers aanwezig die weer nieuwe vruchten leveren. De afstervende vegetatie is uitstekend voer voor kippen en varkens; in de stengel of stam zit een voedzaam merg, zoals in mergkool en zonnebloemen.

Cassaveknollen voor zetmeel
Naast rubber telen veel boeren nog een hoekje cassaveknollen als zetmeelvoorziening, en rijst.

Cassave is niet alleen eten voor de mensen, maar wordt ook in varkensvoer gebruikt nadat het is gewassen, gedroogd en gemalen. Cassave kan niet als interrow-gewas geteeld worden, want het put de grond uit en dat is voor fruit en ook voor rubber niet wenselijk.

Rijst is een goede teelt
Rijst is met zijn meer dan 15 ton opbrengst per hectare ook geen slechte teelt. En dan te denken dat de telers maar twee oogsten per jaar doen, omdat de derde oogst extra werk geeft aan het bevloeien in de droge periode en de grond zijn rust wel nodig heeft na twee teelten onder water te hebben gestaan.

Scharrelkippen tussen de rubberbomen

De eerste jaren telen rubberboeren tussen de bomen andere gewassen, zoals mais of bananen. Na twee jaar is dit doorgaans niet meer mogelijk, omdat dan de rubberbomen te groot zijn en te veel schaduw optreedt. In ieder geval drukt deze tussenteelt de aanloopkosten van de rubberplantage.  Als de bomen groot zijn en productierijp geven ze schaduw voor bijvoorbeeld scharrelkippen. Deze kosten weinig en vreten insecten en wormen naast kippenvoer. Hun groei is trager dan die van vleeskuikens, maar de kosten zijn minimaal en de opbrengstprijs is twee tot drie keer de gewone kippenprijs. Dit maakt veel goed. Bovendien kan de boer doordat hij geen grote investeringen heeft hoeven doen in hokken en automatisering van de ene op de andere dag stoppen met deze tak.

Niets weggooien
Naast rubber zijn er nog enkele tropische vruchten die een gelijkwaardige omzet genereren, ook met weinig werk. Suikerriet wordt in Vietnam eveneens in het groot geteeld. Ik heb de teelt niet gezien, wel was ik op de markt, waar de stengel wordt uitgewrongen met een mangel om het sap als basis te gebruiken voor verse fruitdrank gemaakt met sap van citrusvruchten.
Vietnam is een land waar niets wordt weggegooid als het nog enige waarde heeft als voedingsmiddel. Gekscherend wordt gezegd: alles wat leeft (beweegt) is eetbaar en ligt dan doorgaans ook levend op de vers markt. Ik heb het dan over groente en fruit, maar ook over levende kippen, ganzen, insecten, slangen en vissen et cetera.

Foto

  • ‘Verkeersader’ door de rubberplantage met rijstveldje. Foto’s: Han van Riel

    ‘Verkeersader’ door de rubberplantage met rijstveldje. Foto’s: Han van Riel

  • Flipje was me voor gegaan.

    Flipje was me voor gegaan.

  • Rubberbomen staan keurig in het gelid, alsof ze langs een touwtje zijn geplant.

    Rubberbomen staan keurig in het gelid, alsof ze langs een touwtje zijn geplant.

  • Rubberboom met wond die ontstaan is door jarenlang tappen.

    Rubberboom met wond die ontstaan is door jarenlang tappen.

  • Perceel voor nieuwe aanplant.

    Perceel voor nieuwe aanplant.

  • Koeien en een kalf die het moeten doen met de vegetatie op het braakliggende rijstveld. Geen vetpot.

    Koeien en een kalf die het moeten doen met de vegetatie op het braakliggende rijstveld. Geen vetpot.

  • Tappot aan rubberboom.

    Tappot aan rubberboom.

  • Rubberaanplant met interrow-gewas, voornamelijk citrusvruchten, en bevloeiing via een slangenstelsel.

    Rubberaanplant met interrow-gewas, voornamelijk citrusvruchten, en bevloeiing via een slangenstelsel.

  • Eetbare slangen worden levend verkocht op de markt.

    Eetbare slangen worden levend verkocht op de markt.

  • Lust je nog kip van de markt? In Vietnam gaan de kippen levend over de toonbank.

    Lust je nog kip van de markt? In Vietnam gaan de kippen levend over de toonbank.

  • Kraam op de groentemarkt.

    Kraam op de groentemarkt.

  • Het oog wil ook wat.

    Het oog wil ook wat.

Laatste reacties

  • somporn

    Met rubberbomen weinig werk ben ik niet met je eens,met de aanplant van de bomen duurt het,als je het goed doet 7 jaar voordat je kan tappen,anders zijn de bomen te dun en gaan ze geen 25 jaar mee.Maar in die 7 jaar moet je dus wel continu onkruid/gras maaien omdat het anders overwoekerd,gras groeit wel tot 2 meter hoog als je niets doet,ook moet je de eerste 2 meter insmeren met een soort kalk zodat het ongedierte(rode mieren) niet zoveel in de bomen gaan en de bomen elke keer bemesten en zijuitlopers van de bomen knippen.
    Vooral in de begin periode zijn het zeer kwetsbare bomen die met een beetje wind gauw kunnen knappen. De bananen teelt levert echt heel weinig op omdat ze op de markt ook weinig opbrengen,suikerriet is wel goed en dat geeft heel weinig werk.Maar als de rubberbomen 1 keer groot zijn dan leveren ze goed geld op.

  • Mels

    Ja,zo groeien ook daar de bomen niet tot in de hemel.
    Han,heb je die marktlui gewaarschuwd voor ene Marrianne T.Kippen zijn wel lekker rustig op die manier en lopen niet snel weg. Mooi is ook dat ze ze in leven laten want anders hoef ik er echt geen een daar.Vlees moet daar verser dan vers zijn.

  • alco1

    Mooie reportage. Zie je nog eens waar ze daar druk mee zijn.

  • Geertjan

    Ja leuke reportage. Zo zie je hoe collega boeren het doen aan de andere kant van de wereld.

  • ed12345

    Han hoe komt het dat als ik het lees de rubberboeren goed geld verdienen en toch vaak alleen zijn?Heeft het net als in NL met een soort statussybool te maken?

  • agratax2

    @ed12345. Boeren die 'goed' verdienen wonen ook afgelegen en het zijn net als hier >boeren< en daarmee een soort mens die niet geliefd is bij de moderne vrouw. Wonen tussen bomen ver van winkels, scholen, bushaltes etc. is voor vrouwen geen aantrekkelijke optie. Vrouwen in bijna alle landen kiezen voor een kans in de stad, dichtbij alle gemakken en alle cultuur uitingen.
    @Meis. Dat bomen een zekere tijd nodig hebben om te groeien klopt, maar die tijd is te verkorten door een zwakke onderstam te gebruiken (volgens mijn informant).

  • agratax2

    @Meis. Ik zal Marrianne T niet vertellen over de kippen en andere handelswaar op de markt. ik zal haar foto's sturen van de vrolijk kwispelende varkens in de frisse lucht. Kan ze toch geen bezwaar tegen hebben, zeker niet als ook nog de beer ziet die zijn werk op volkomen natuurlijke wijze doet.

  • Mels

    Han. MeLs graag. Lijkt me wijs,hoewel....

  • somporn

    Agratax1,rubberbomen zijn allemaal geent op een andere onderstam

  • neeri056

    rubberbomen op een onderstam kunnen na 5 jaar getapt worden, rubber zaailingen, dus zonder onderstam, kunnen pas voor de eerste keer na 7 jaar getapt worden. Deze doen er dus twee jaar langer over om de geschikte tap leeftijd te bereiken

    Ben Mensink

  • agratax2

    Mensink. Volgens mijn zegsman klopt dit en daar komt volgens hem bij dat het met rubber net is als met fruit. Sterke enten op onderstam leveren meer product per jaar en per levenscyclus.

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.