Boerenblog

5434 x bekeken 5 reacties

Graan op transport

Tijdens en vlak na de oogst van mais en soja is het een drukte van belang met graanvervoer.

Veel telers willen hun mais en soja afleveren, om zo geld te krijgen voor het betalen van de rekeningen. Hier in Quebec wordt vrij veel soja geteeld voor de export naar Azië. Het gaat dan altijd om non-gmo-soja, dus moeten de rassen strikt gescheiden blijven. Ieder schonings- en handelshuis heeft zijn eigen rassen, dus al is de vorige vracht non-gmo-soja van een ander ras, dan nog moet de oplegger secuur gereinigd worden. De non-gmo-rassen die apart gehouden worden, heten IP – Identity Preserved – vandaar dat alles schoon moet zijn, zelfs tussen twee non-gmo-rassen. De non-gmo-rassen kun je grofweg onderverdelen in tofu-soorten, hoogeiwitsoorten en natto’s. Dat laatste zijn heel kleine bonen van 4 tot 6 millimeter. Ze worden gebruikt om in rijstballetjes te doen. In Japan zijn ze bedoeld voor het ontbijt.

Overnachten bij afnemer
Het transport begint doorgaans ’s avonds met het laden bij de boer. Dat gaat meestal met een graanvijzel uit een graansilo of soms onder een overheadsilo, dan ben je in tien minuten geladen. Dan naar de betreffende afnemer. Daar slaap je in de truck om ’s morgens een van de eersten te zijn, want vooral bij de exporterende handelsbedrijven duurt het lossen vrij lang.

Eerst wordt een monster van zo’n 5 kilo genomen. Dat wordt getest op vochtigheid, aanzicht (geen vlekken van onkruid of grond), gebroken bonen, reuk, eiwitgehalte. Ook wordt vaak de watertest gedaan om te zien of het velletje om de boon intact is. Zo niet, dan zwelt de boon in enkele minuten op. Dit is voor zaaizaad ook erg belangrijk. Als het velletje niet intact is, kiemt de boon niet meer.

Gmo-test
Non-gmo-rassen ondergaan een gmo-test. Daarbij wordt uit het monster een theekop vol gehaald. Dat wordt fijngemalen in een gewone elektrische koffiemolen. Het poeder wordt met gewoon water gemengd. Dan wordt er een gevoeligheidsstripje in gestoken. Als dat rood kleurt, zitten er gmo-sojabonen in en gaat de vracht dus terug naar de afzender.

Beperkte capaciteit
Vervolgens is het tijd om te lossen. Dat gaat vrijwel altijd in opslagsilo's. Omdat de handelsbedrijven zonder uitzondering gewone zaadschoningsboeren waren of nog steeds zijn, zijn de installaties niet gebouwd zoals bijvoorbeeld die in graanhavens. De elevatoren hebben meestal een capaciteit van pakweg maximaal 150 ton per uur. Het lossen van een oplegger duurt dan al gauw 20 minuten tot drie kwartier. Juist daarom is het belangrijk ’s morgens een van de eersten te zijn.

Los gestort of in zakken
De manier van verzenden naar Azië verschilt per klant. Alles gaat in containers, meestal 20-voeters. Het product kan los gestort worden door een schot achter de deuren te plaatsen met 80 centimeter vrije ruimte aan de bovenkant, waar dan een transportband of vijzel in gestoken wordt. Tijdens het laden staat het hele geval op een weegbrug.
Laden met zakken van 25 kilo kan ook. De zakken hebben dan al een Chinees of Japans opschrift. Laatst was ik bij een bedrijf dat aan het pakken was voor bestemming Hongkong. Daar was de eis jutezakken van 50 kilo en er stond zeker al 1.000 ton klaar. Dat was terug in de tijd, want hier in Canada mag je je personeel denk ik geen 50 kilozakken laten verwerken. Maar ja, de klant is koning.

In de tussentijd is ook de oogst van korrelmais bezig. Bij telers die zelf geen droger hebben, moet ook met de vracht gereden worden. Dat gaat vaak door tot in de kleine uurtjes, dus het werktijdenboekje is dan niet altijd de maat. Al moet ik zeggen dat het altijd dichtbij is, dus echt rijden is er niet veel bij.

Lossen in de haven
Mais of soja naar de havens rijden vind ik altijd interessant. Van de haven in Sorel, halverwege tussen Montreal en Quebec City, krijg ik elke week per mail de agenda voor die week. Bijvoorbeeld: maandag non-gmo-soja van 8.00 tot 14.00 uur, woensdag mais van 16.00 tot 22.00 uur en donderdag gmo-soja van 8.00 tot 16.00 uur. Ook hier is de avond van tevoren daar slapen het devies, maar dan vooral om genoeg uren in m'n rijtijdenboekje te hebben voor twee vrachten.

In de havens gaat alles vrij snel. Eerst is het weer monsteren. In Sorel krijg je een soort stripcodekaart voor je over de weegbrug gaat. Met diezelfde kaart kun je lossen. Dat gaat vlot met het hele achterschot open. Naast het losrooster staan een groen en een rood licht; groen is bak omhoog, rood is stop. In hooguit vijf minuten ben je leeg. Met dezelfde kaart rijd je over de uitweegbrug, waar ook het papiertje uitkomt met gewicht, vochtigheid en dockage (split).

Tijd voor een praatje
Er is wel wat veranderd. Vroeger moest je het kantoor in voor je uitweegbrief. In de winter was er meestal wel tijd voor een praatje. Dan sprak ik wel eens met de man die de scheepsbevrachting regelt. Hij zei wel eens: ‘Ed, dat schip gaat naar jouw geboorteland. Die Rus daar gaat niet naar huis, maar eerst naar Rotterdam.’

Het zijn daar meestal schepen van 30.000 tot 50.000 ton. In Montreal is de haven een veel groter complex met een oliehaven, een containerhaven, een bulkoverslag en de graanhaven. In vergelijking met Rotterdam is het overigens nog minuscuul klein. Er liggen maar zelden meer dan zes of zeven schepen voor de kade. Er is meer bewaking en er zijn meer regeltjes dan in Sorel en er is bijna nooit persoonlijk contact. De graanschepen zijn meestal niet veel groter dan 40.000 ton.

1.000 ton per uur
Het laden in de graanhaven gebeurt met transportbanden, het lossen meestal met een omgekeerde elevator die te besturen is, dus gewoon een band waar bakjes aan zitten. Het lossen of laden gaat met 800 tot 1.000 ton per uur. De typische bulkschepen hebben vaak eigen transportbanden of kranen aan boord. Wegenzout wordt hier ook per zeeschip aangevoerd. Die vaartuigen lossen zich zelf en kunnen een hoop maken tot ruim 50 meter naast het schip.

Mais op de trein
Mais wordt ook vaak geleverd op overlaadinstallaties om treinen te laden. Hier in Canada zijn de treinen hoofdzakelijk bestemd voor goederenvervoer. Een graanwagon mag maximaal 90 ton laden. Er worden tot maximaal 180 wagons op een trein gezet, dus dat is net boven 16.000 ton in totaal. Van hier gaan ze meestal naar de oostkust, naar Oost- of Noord-Quebec of net over de grens naar het noorden van de Verenigde Staten.

Overname met gevolgen
De in Boerderij aangekondigde overname van Viterra door Glencore en de doorverkoop vervolgens van sommige takken naar James Richardson International (JRI) kan voor ons vrij grote gevolgen hebben. JRI exploiteert de haven van Sorel, waar Viterra sinds een jaar of twee de graanhaven exploiteert (beide havens maken deel uit van St Laurent Seeway Harbers), dus als JRI nu ook Montreal krijgt, is dat een zware klap voor de concurrentie. Voor die tijd had Bunge de graanhaven in Montreal in handen. Dat liep niet echt lekker; vaak waren de prijzen niet erg concurrerend en waren wachttijden van meer dan een halve dag meer regel dan uitzondering.

Foto

  • Laden uit een silo bij een klant. Dit is de meest voorkomende situatie.

    Laden uit een silo bij een klant. Dit is de meest voorkomende situatie.

  • Laden bij een klant tijdens het combinen.

    Laden bij een klant tijdens het combinen.

  • Een schip wordt geladen in Sorel.

    Een schip wordt geladen in Sorel.

  • Overdag op de pont. Als er dan vier geladen opleggers op gaan, worden die netjes verdeeld. Het is toch 240 ton met z'n viertjes, naast de andere vrachtauto's en auto's.

    Overdag op de pont. Als er dan vier geladen opleggers op gaan, worden die netjes verdeeld. Het is toch 240 ton met z'n viertjes, naast de andere vrachtauto's en auto's.

  • 's Nachts met de pont mee over St Laurents-rivier bij Sorel.

    's Nachts met de pont mee over St Laurents-rivier bij Sorel.

  • 's Nachts in de haven van Sorel. De haven sluit normaal om 22.00 uur, maar de chauffeur voor mij heeft het weegbriefje te snel uit de printer willen trekken. Toen ik op de weegbrug stond om m'n uit weegbrief te krijgen, kwam er niets meer. Het duurde drie uur voor iemand erin geslaagd was het papier er weer op de juiste manier in te krijgen, alles bij het licht van mijn zaklamp. Intussen waren mijn in weegbrief en sojatest al uit de computer. Gelukkig zijn ze wel op het hoofdkantoor aangekomen.

    's Nachts in de haven van Sorel. De haven sluit normaal om 22.00 uur, maar de chauffeur voor mij heeft het weegbriefje te snel uit de printer willen trekken. Toen ik op de weegbrug stond om m'n uit weegbrief te krijgen, kwam er niets meer. Het duurde drie uur voor iemand erin geslaagd was het papier er weer op de juiste manier in te krijgen, alles bij het licht van mijn zaklamp. Intussen waren mijn in weegbrief en sojatest al uit de computer. Gelukkig zijn ze wel op het hoofdkantoor aangekomen.

  • Jutezakken in de opslag, klaar voor vertrek naar Hongkong.

    Jutezakken in de opslag, klaar voor vertrek naar Hongkong.

Laatste reacties

  • agratax2

    Hoi Ed mooi verslag van je tweede tak. Geeft een beeld van wat er gebeurd als het gewas de schuur uit gaat en zijn grote reis begint. Nog veel vrachten gewenst en een mooie rustige winter. hopelijk minder koud waar ik nu zit (-40 C komende nachten).

  • freehold

    Er ligt allemaal graan/soja op de grond naast dat schip. Non-Gmo en Gmo bij elkaar op een hoop vegen en in het water oid gooien?
    Doe het goed of doe het niet.......

  • agratax2

    Ed je spreekt over controle op 'gen tech' soja met een soort van lakmoes papiertje de afwijkende samenstelling van het zaad op te sporen. Volgens mij maakt dit duidelijk dat er een chemisch verschil moet zijn. hiermee komt het verhaal van 'gen tech' gewassen zijn precies gelijk aan niet 'gen tech' gewassen wel op zeer losse schroeven te staan.

  • ed12345

    Freehold die soya op de grond is van de transport band die het schip vult die band draait behoorlijk snel maar maak je geen zorgen dat blijft wel degelijk gescheiden maar is vaak split en wordt afgevoerd(zeker niet het water in zou een mooie stinkboel worden) of voor veevoer (moet eerst verhit worden) of voor olie Agratax ik kan er je geen antwoord op geven of het chemisch anders is,er zit dus wel iets in bij de een wat er niet in zit bij de ander maar wat het is daarvoor moet ik je antwoord schuldig blijven
    Hoop dat je met Kerst en nieuwjaar weer thuis bent fijne kerst en goed 2013 ook voor je vrouw

  • ed12345

    Agratax je hebt gelijk ik heb het vandaag gevraagt wat het het test stripje van kleur doet veranderen het is de eiwit die niet het zelfde is Ik dacht altijd eiwit is eiwit maar dat blijkt dus niet te kloppen

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.