Boerenblog

487 x bekeken 13 reacties

Land van zon, zand en boeren (2)

Op de zware, droge grond in Kazachstan telt maar een ding: is er water?

Op kantoor in Nederland hadden ze bedacht dat ik wel even twee keer naar hun klant in Turkestan kon rijden. Het was niet zover van Almaty en zou zeker goed zijn als relatiebeheer. Eenmaal in Almaty bleek dat op het bedrijf nog geen machines en pootaardappelen waren aangekomen. Dus één bezoek moest voldoende zijn. Daar kwam de afstand nog bij. Het is net zover als vanaf Amsterdam tot de Poolse grens. De weg voert over de zijderoute, die nog onder constructie is. Dat geeft snelheidsbeperkingen vanwege wegwerkzaamheden of helemaal geen weg, maar alleen een pad over de wendakker. En dit gedurende 800 kilometer, met gelukkig een stop in Taraz, de tussenliggende stad van enige betekenis.

De volledige 800 kilometer reed ik op bescheiden afstand van de bergen, die de zuidgrens van Kazachstan vormen. Aan mijn andere zijde zag ik het meer vlakke steppeland. Grote delen woeste grond met hooguit een herder met zijn geiten, schapen, koeien en paarden, afgewisseld met bevloeide percelen, groente en heel veel sojabonen.

Irrigatie uit overgrootvaders tijd

Hier geen regenhaspel of centralpivot te zien. Irrigatie gaat zoals in overgrootvaders tijd, door het perceel onder water te zetten. Hiervoor worden alle gewassen geteeld op ruggen of bedden, zodat het water via geultjes ertussen over het met de kilverbak vlakgelegde land stroomt.

De laatste 300 kilometer zag ik nauwelijks of geen landbouw meer, anders dan kuddes vee die van groene pol naar groene pol slenterden in de hitte van de woestijn. Van schaduw hadden deze dieren nog nooit gehoord en sappig, frisgroen gras is voor hen een onbekende lekkernij. Ze leven en groeien van enkele woestijnplanten, lichtgroen en hard van droogte. Voor water moeten ze zich dagelijks melden bij een pomp, bron of een stroompje gevoed door een bron. Veel water is er niet, in tegenstelling tot zon. Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat brandt die onafgebroken met 's zomerse temperaturen van meer dan 40 graden.

Water als enige vereiste

Het bedrijf dat ik moest bezoeken bestond uit 6.000 hectare land, verdeeld over verschillende blokken van 1.000 tot 3.000 hectare, her en der in de woestijn ‘verstopt’. Hier gaat het niet om de afstand van perceel tot perceel of de aanwezigheid van een weg. Nee, hier geldt alleen: is er water en is er voldoende om mijn bouwplan uit te voeren?
Het bouwplan hier telde 250 hectare druiven en even zoveel abrikozen. In de toekomst moet dit nog meer worden. Bij deze plantage is een sapfabriek gepland en dan te weten dat de weg toch zeker 5 kilometer verwijderd is.

Druppelleiding voor 250 hectare

Op deze locatie was ook 200 hectare aardappelen gepland met twee oogsten per seizoen, dus 500 hectare per jaar met twee keer primeurs. Om over voldoende water te beschikken moest alle irrigatie via druppelleidingen geschieden. Voor de eerste 250 hectare lag er een enorme hoop druppelslang op het erf. Hiermee is naast een waterbesparing van circa 40 procent energie te besparen doordat de druk niet boven 1,5 bar mag komen. Doordat de bovenlaag van de grond droog blijft, neemt de onkruiddruk af. De grond is zwaar tot zeer zwaar en zonder enige structuur. Een verschijnsel dat ik meer heb gezien in de Aziatische woestijn.

Foto's: Han van Riel

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    boertje

    Wat is er mis met bevloeiingsirrigatie? Volgens mij wordt dit in vele landen, waaronder US, Canada en Australie nog regelmatig toegepast.
    Ik dacht dat de resultaten hiervan eigenlijk heel goed zijn, goede indringing van het vocht, minder verdamping dan met sprinklers/haspels/pivots en bijna geen energie nodig.

  • no-profile-image

    arie maas

    Boertje, eigenlijk helemaal eens met je maar er zijn echter 2 nadelen en dat is het hoge water verbruik, vooral belangrijk als er weinig van dit natte spul aanwezig is en het andere nadeel is het mee spoelen van de bouwlaag. Ik heb zelf haspels draaien maar doe ook bevloeien, (aardappelen) en ik moet zeggen op dit moment met temperaturen van 40 graden plus kun je met haspels de verdamping maar net, of net niet voor blijven, terwijl met bevloeien de grond mooi vochtig blijft. een ander nadeel van haspels is het hoge dieselolie verbruik per ha, speciaal nu de diesel prijs hier ook fors gestegen is

  • no-profile-image

    boertje

    Arie, helemaal met je eens. Het waterverbruik is uiteraard hoger als bij druppelirrigatie, maar volgens mij toch lager als haspels/pivots?

    Het meespoelen van de bouwlaag is inderdaad wel een minpuntje, maar niet onoverkomelijk.
    Mijn stageboer in canada zei altijd 'Who cares about the top-soil, we don't have one!' :-)

  • no-profile-image

    Boer

    Zuinig met water kan funest zijn in gebieden waar de landbouw volledig afhankelijk is van irrigatie. Dat in verband met verzilting. Jaar na jaar alleen het verbruik en verdamping aanvullen leidt tot verhoging van het zoutgehalte in de bodem, ook als het water nagenoeg zuiver is. De kwaliteit van het water heeft er natuurlijk mee te maken, maar bijvoorbeeld het zuiden van Idaho, Amnerika's grootste aardappelteeltgebied en feitelijk een woestijn gebied waar volop uit de rivier wordt geïrrigeerd is zo'n voorbeeld. Haspels zul je er niet tegen komen, daar is alleen al uit oogpunt van arbeidsbehoefte en capaciteit geen beginnen aan, maar er wordt daar ook bewust meer geïrrigeerd dan de planten strikt nodig hebben om verzilting tegen te gaan.

  • no-profile-image

    Han

    Ik wl weinig zeggen over irrigatie alle reacties hier onder bevatten waarheden als een koe. Mijn ervaring met druppel bevoeiing is; er treedt niet of nauwelijks onkruid groei op; geen vochtig gewas door verdamping. Er is dan ook naast enegie besparing en water besparing te besparen op GBM.
    De verzilting valt vast mee, want de Israeliers doen al vele dennia niet anders dan druppelen. In Iran had een boer op zijn druppel bevloeiings percelen 30 - 40 % meer aardapel opbrengst per ha. (ma. 80 ton/ha) Verder bij furrow irrigation was na enkele maanden de grond daar wit uitgeslagen door zout, bij druppelirrigatie was daar op het oog geen sprake van.

  • no-profile-image

    boertje

    Ik heb me laten vertellen dat irrigeren helemaal niet helpt tegen verzilting zoals ze dat in de US/Canada kennen. Sterker nog er wordt daar beweerd dat het alleen maar averechts werkt.
    Han zijn verhaal bevestigd in feite dat meer beregenen de optrekkende beweging van zout alleen maar bevorderd.

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Druppelirrigatie, dat is toch de meest efficiente manier???... Interessante blog Han. Tsja alles is voor verbetering vatbaar, de volgende vraag is dan; krijg ik de juiste man op de juiste plaats, is de afzet van de producten goed gergeld, voor welke prijs ??? enzovoort. Goed in Turkestan wordt pootgoed gekocht uit NL en daarom moet Han toezien of zij daar verantwoord mee omgaan. Is het een particulier bedrijf in Turkestan Han ?, of wat moet ik mij daar bij denken ? De kleur van de piepers is niet slecht, of wat zijn jouw bevindingen ?. groeten.

  • no-profile-image

    Han

    @Piet Ik zal in een volgend blog wat van proberen te vertellen. Druppel irrigatie is eenvoudig de meest zuinige manier van water geven. Verzilting is het optrekken van zout via water opdracht uit diepere lagen. Is er ooit imand die zijn graniums ziet dood gaan aan verzilting van de potten in de vensterbank? Ik denk dat verzilting eerder van onderaf komt dan via bevloeiing met 100 % zoet water. Geven we zoveel water dat tot onder de wortelzone water zit (bevloeiïng) zal dit water met de daar opgeslagen zouten omhoog komen via capilaire werking, dit is een vorm waardoor verzilitng ontstaat (kwam veel voor in de Rhone delta toen de rijst teelt werd ingeruild oor graan en tuinbouw). Door nu met ruime water gift het zout terug, te drinngen kun je weer enkele jaren zonder probleem telen.

  • no-profile-image

    k.Bouter

    Beste Han, Ik herinner mij uit vorige blogs dat pootgoed en machines uit Nederland niet de manier was, en dat de nederlandese bedrijven alleen maar geintereseert waren korte termijn resultaat. (geld) Wat heeft jou weer enthiousiast gemaakt???

  • no-profile-image

    Jeroen

    K Bouter,

    Het kan wel, ligt aan de intenties van het bedrijf die wil verkopen.
    Wij hebben ook hier meer aardappels met hulp vanuit NL.

  • no-profile-image

    Han

    Beste Bouter. Ik heb deze keer de eer gehad om een onderzoek te doen naar de sevice en het gelevede pakket. In de zin van klopt de samenstelling van het machine pakket met de grondsoort en andere omstandigheden, voldoet het aan de eis van de koper. En zijn de klachten over sommige leveringen wel terecht geweest. Mijn eind conclusie naar de opdacht gever in Nederland bevattte de nodige vraagtekens, met betrekking tot teelttechnische inhoud. B.v. waarom wortelen en rode bieten op ruggen telen, dit geeft ca. 30 % meer verdamping door grondoppervlak vergroting en de gewassen sluiten niet of nauwelijks. Wij doen dit in Nederland omdat dit systeem jaren geleden om technische redenen is ingevoerd en goed bevalt en niemand zich afvraagd of het nog wel zo nodig is deze extra kosten post van ruggenmaken nu de oogst niet meer gebeurd met de aardappelrooier.

  • no-profile-image

    arie maas

    even een update Han
    laatste week hier in Almaty 40 graden + en in Turkestan al meer dan 10 dagen 50+ graden ben benieuwd hoe gewassen zich daar houden

  • no-profile-image

    Han

    Arfie gezien het fit dat het constant waait in Turkistan, denk ik dat als ze voldoende water geven het best wel eens mee kan vallen. De Iraniers hadden bij dat soort weer ook weinig problemen. Maar de tijd zal het leren. Hoe staan jouw piepers bij 40 C en stralende zon?

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.