Boerenblog

362 x bekeken 2 reacties

Roest in de broodmand

Bruine roest steekt in alle hevigheid de kop op, na 50 jaar afwezigheid.

Ik werkte in 2005 in Iran en woonde op de campus van het Universitair onderzoekscentrum. Daar waren de nodige seminars over graanveredeling en graanziektes, hoofdzakelijk over tarwe. Als aardappelman maakte ik me daar niet zo druk over. Maar onlangs ontving ik per mail een artikel over de gevreesde bruine roest in tarwe. Ik dacht dat deze ziekte sinds het inkruisen van resistentie overwonnen was. Maar nee, er is een nieuwe variëteit opgestaan.

Misoogsten en forse opbrengstdalingen

Tarweroest is een schimmelinfectie. In zijn ernstigste vorm (Puccinia graminis) valt hij de stengel aan en vormt dodelijke rode puistjes. Deze plaag kwam al voor in de Romeinse tijd.
Ervaring leert dat als bruine roest toeslaat, we rustig van een epidemie kunnen spreken. In de eerste helft van de vorige eeuw minimaliseerde bruine roest ettelijke keren de Amerikaanse tarweoogst. Na de Tweede Wereldoorlog, tijdens de Groene revolutie, steeg de tarweopbrengst explosief dankzij de ingekruiste resistentie tegen bruine roest. Maar in 1955 brak bruine roest nog door de resistentie van een toen in Nederland belangrijk ras. De opbrengst viel direct met meer dan 40 procent terug en het ras was afgeschreven.

Nieuwe variëteit opgedoken in Uganda

In 1999 is een nieuwe bruine roest-variëteit in Uganda gevonden, daarom de passende naam Ug99. Nu zal menigeen zeggen ‘Bruine roest-infectie in Oeganda? Jammer dan!’ Zo simpel blijkt het echter niet te liggen. Deze roest weet zich met een snelheid van 800 kilometer per jaar over de aardbol te verspreiden. En er is nog geen afdoende antwoord op gevonden. Het probleem is vermoedelijk dat alle resistente rassen afkomstig zijn van enkele stamouders die de resistentie bezitten. Met andere woorden: het risico is heel groot dat deze resistentie door de nieuwe bruine roest-variant wordt doorbroken.

Eerste Ug99-resistente rassen gezaaid

Kwekers en gentech-jongens staan voor een enorme uitdaging. Ze zijn al meer dan tien jaar bezig om een afdoend antwoord te vinden op deze bruine roest-uitbraak.
De eerste Ug99-resistente rassen zijn praktijkrijp en op grote schaal, - 0,1 procent van het totale areaal in de gevaren zone - uitgezaaid. De opbrengst is echter lager dan van de huidige Ug99-gevoelige rassen.

Als het nog 10 jaar duurt voor een afdoende resistentie is gevonden, zal nagenoeg het hele Europese en Aziatische continent besmet zijn. De nu besmette gebieden lopen van Zuid-Afrika tot Pakistan en Iran. Het Midden Oosten, de bakermat van de tarwe, is dus door de FAO als besmet gebied verklaard. Bij een verspreiding met 800 kilometer per jaar vanuit Iran in oostelijke, westelijke richting en noordelijke richting is een cirkel met een middellijn van 16.000 kilometer besmet. Dat is bijna de halve aardbol met meer dan de helft van de wereldbevolking.

Nog nieuwere varianten

Nu, 11 jaar na de eerste ontdekking van Ug99, zijn er in Zuid-Afrika alweer twee nieuwe stammen gevonden. Vinden de kwekers niet snel een afdoend antwoord op deze schimmelaanval, dan is het een kwestie van tijd voor de hele aarde besmet is met Ug99 en zijn varianten. Vermoedelijk ontstaan er in de loop van de tijd nieuwe varianten, waardoor de kans op misoogsten en daarbij behorende hongersnoden weer normaal worden, net als in de Middeleeuwen. Hoezo 9 miljard mensen in 2050?

Foto

  • GXDOWNLOADS-BOE011905D01

Laatste reacties

  • no-profile-image

    geurt

    Gentechfree forever zal wel een utopie blijken te zijn! Of moeten we weer terug naar de hele oude rassen als ze er nog zijn? Groeten

  • no-profile-image

    Han

    Geurts. De hele oude rassen zijn vatbaar voor de reeds eeuwen bekende roest variant. De Gentech heeft de laatste 11 jaren nog geen afdoende resistentie weten op te bouwen. Zo ik schreef er is één tarwe ras resistent tegen Ug99 maar niet tegen de varianten van UG99. Vinden we een afdoende resistentie tegen Ug99 en zijn varianten,dan zal dit ras de >stamvader< worden van alle nieuwe rassen, met alle risico van dien.

Of registreer je om te kunnen reageren.