Boerenblog

2810 x bekeken 28 reacties

Ploegen of niet ploegen?

Ploegen of anderszins bewerken, of helemaal niet,dat is vandaag de dag de vraag hier in Ontario. Ik blijf gewoon ploegen!

Het zogenoemde no-till-systeem is hier de afgelopen decennia erg populair geworden. Het zou beter zijn voor de grond en het milieu, het geeft lagere kosten en de opbrengst zou niet of nauwelijks lager zijn dan bij conventional tillage, zeg maar ploegen en zaaibedbereiding. Ik vind het meer convenience farming, oftewel gemakzuchtig boeren.

Ploegen heeft slechte naam

Ploegen heeft hier een slechte naam. Het is veel werk, men heeft niet de goeie apparatuur, en men weet niet hoe het moet om het ook goed te doen. Wentelploegen zie je hier nauwelijks, zodat overal begin- en eindvoren liggen. Vandaar ook dat menig ‘geploegd’ perceel er zeer slecht bij ligt, zodat het in het voorjaar menige bewerking kost om er weer een aanvaardbaar zaaibed van te maken. En je zult maar 2.000 hectare hebben, dat is veel werk om allemaal te ploegen! Dan is het toch veel makkelijker om het na de oogst maar zo te laten liggen en met aangepaste no-till-zaaimachines er zo weer een volgend gewas in te zaaien?

Dikke mat van stoppelresten

Nu doet zich de laatste paar jaar het verschijnsel voor dat de maisstoppelresten bijna niet meer verrotten. Zo vind je in de tarwestoppel nog steeds maisstokken van twee jaar geleden. Dat is mogelijk een gevolg van allerlei ingebouwde resistenties tegen schadelijke insecten. Mogelijk dat daardoor de organismen die voor de afbraak moeten zorgen ook geen zin meer hebben in dat spul, of het mogelijk ook niet overleven. Wanneer je dan het volgende voorjaar sojabonen zaait in de maisstoppel van afgelopen jaar, ligt er nog een dikke mat gewasresten op. Veel zaad komt dan niet in de grond, maar gaat verloren in die gewasresten. En komen de zaden wel in de grond, dan duurt de opkomst lang. Want de grond blijft lang nat en warmt ook slecht op met zo’n mat erop.

Goede oogst begint met goed ploegwerk

Toen ik op de mas zat, hadden wij een leraar die altijd schermde met een stelling van ene prof. Zachariasse: ‘Een goede oogst begint met goed ploegwerk’. Die stelling heeft destijds wel indruk gemaakt op mij, want ik ben een liefhebber van wat men hier mouldboard plowing noemt. Zeg maar ploegen met een risterploeg. Ze kennen hier ook het chisel plowing. Dat is vergelijkbaar met een diepe bewerking met een vastetandcultivator.
Nou vind ik ploegen een van de mooiste klussen om te doen. Ik heb de juiste apparatuur, te weten een oude Lemken Opal 110-drieschaar met een New Holland TS 100 ervoor. En ik heb destijds op de mas en op de praktijkschool redelijk goed opgelet, zodat ik heel netjes kan ploegen, al zeg ik het zelf.

90 hectare geploegd voor buren

Het mooie is nu dat ik dit najaar zo’n 90 hectare in loonwerk geploegd heb voor een paar buren. Die zijn toch wat teruggekomen van het no-till-systeem, maar ze hebben zelf geen ploeg meer. Ze hebben er ook geen aardigheid in om het zelf te doen. En omdat ze door de jaren heen wel gezien hebben dat ik wel weet hoe het moet, vragen ze mij om het te doen en dat is mooi. Het geeft mij wat te doen en ik verdien ook nog een paar centen.

Prachtig weer erbij

Het is misschien wel een beetje cynisch, gezien de natte ellende in Nederland. Maar ik had last van het stof, vorige week tijdens het ploegen. Het was zulk mooi weer: half bewolkte lucht, geen wind en een graadje of 14, zodat alle raampjes lekker open konden. Helaas dwarrelde er veel fijn stof de cabine in. Nou ja, liever stof dan modder.

Foto's: Jan Zonderland

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Ed Bakker

    Jan leuk je even te lezen en de goede fotos er bij hebben jullie geen stenen of zit er toch een beveiliging op de ploeg

  • no-profile-image

    Ab

    10Km/h lijkt mij wel een beetje overdreven hard.... En dat het ploegwerk nou een mooie dekking heeft....

  • no-profile-image

    Jeroen

    Jan, mooi weblog.
    No till(minimal) is hier ook populair, maar inderdaad veel bedrijven schakelen toch terug of doen 25% van hun areaal per jaar.

  • no-profile-image

    onno

    Ik ben ook van mening om eens in de 3- 4 jaar weer te ploegen. Niet zozeer dat ik bang ben voor gewasresten voor de zaairesultaten, maar meer voor de koeien die na die tijd waarschijnlijk voer krijgen met een te hoog fusarium gehalte etc.

  • no-profile-image

    joep

    Ik vind ploegen prachtig werk om te dan, al zie ik ook grote voordelen van spitten. Heb toch het idee dat je hiermee een mooiere mix van grond, gewasresten en mest krijgt. Maar het ligt natuurlijk ook helemaal aan de gewassen die je teelt. Laatst ben ik in Wit Rusland geweest, en daar werd door de grote staatsbedrijven bijna standaard geploegd, terwijl ze bijna alleen maar graan en koolzaad telen. In bijna iedere profielkuil die we daar graafden, kwamen we op een 20 centimeter een "matje" met stoppel/stro resten tegen van het jaar ervoor. In zo'n bouwplan van hoofdzakelijk granen/koolzaad zou ik meer voordelen zien in niet ploegen. Maarja, daar wordt anders gedacht...

  • no-profile-image

    Nico

    Via contacten in Zuid-Amerika waar de no-till al meer dan 20 jaar toegepast wordt ben ik overtuigd van het consept. Echter er wordt vaak te makkelijk gedacht over de techniek. Er komt veel meer bij kijken qua bomdemleven, bacterien en andere mechanisme. Deze worden in die landen ook toegediend. Eens in de 4 jaar wordt dan nog een diepgaande bodembewering uitgevoerd om de onderlaag te bewerken. Ik persoonlijk zie de toekomst voor No-till vooral in gebieden waar water schaars is. Je bespraart namelijk veel water van verdamping door niet te beweken/ploegen.

  • no-profile-image

    pieter p

    Al 3 jaar ploeg ik niet meer, en je moet ook niet dan een keertje gaan ploegen want de grond heeft zijn tijd al nodig om aan tepassen en als je dat weer omgooid door weer een keer te gaan ploegen is slecht voor de grond.
    Ploegen is veel tijd en veel brandstof verbruik en er wordt veel organische stof verbrand.
    Zoals ik als een keer in een artikel gelezen had "ploegen dood de grond".

  • no-profile-image

    W Geverink

    Reed je twintig jaar geleden in het voorjaar door west Canada kon je vaak al tien kilometer of meer van te voren zien waar boeren met grondbewerking bezig waren. In het najaar kon je zien wie er met het stro verbranden bezig was. De grote zwarte wolken zagen er hetzelfde uit. Veel stukken prairieland zijn nog geen honderd jaar geleden ontgonnen en van de dikke laag vruchtbare zwarte grond die de settlers aantroffen is door onwetendheid en roekeloosheid op veel plekken bijna niets meer over. Die grond is weggewaaid en weggestroomd en veel organische stof verbrand. In de dertiger jaren werd het shelterbelt programma in het leven geroeppen om vooral winderosie tegen te gaan met rijen bomen met struiken ertussen. Tegenwoordig begrijpt men heel goed dat er colossale fouten gemaakt zijn in hoe er met de grond werd omgegaan en wordt uit alle macht geprobeerd te redden wat er nog is. Daarom is hier heel veel no till. De graanstoppel blijft staan en houdt de grond en sneeuw (vocht) vast en in het voorjaar wordt vaak met behulp van gps het volggewas tussen de stoppelrijen gezaaid. Zo wordt de grond en het nieuwe plantje ook beschermd tegen elementen als wind. Ik vind dat een super ontwikkeling. Nu is no till niet overal even handig met oog op hoe een grote hoeveelheid plant/gewasresten best in de weg kan liggen. Wij hier op de prairies moeten daarmee leren omgaan want anders hebben wij hier over honderd jaar niets meer om op te boeren. In werelddelen die niet met onze problemen kampen zal de populariteit van no till denk ik vooral op en neer gaan met de dieselprijs.

  • no-profile-image

    Hans

    tja, een wereld van verschil http://tinyurl.com/29vdm4c

  • no-profile-image

    Han

    Onno ik ben het met Nico eens als je kiest voor NO of Zero till, dan is ploegen niet verstandig. Je aangepaste bodem leven wordt met ploegen weer vernietigt. Ben je bang voor een storende laag pas dan een >niet kerende< grondbewerking uit. Tot slot uit onderzoek is gebleken, dat het opneembare vocht in niet geploegde grond na enkele jaren een veelvoud is van het opneembare vocht in geploegde grond. Verder is het wenselijk om een bouwplan toe te passen waarnaasr erg stro rijke gewassen (korrelmais) peulvruchten worden geteelt. (weinig stro en veel stikstof). Voor vertering van stro is extra stikstof nodig, gezien de slechte C : N verhouding. Ik denk, dat het zeer oppervlakkig inwerken van gewasresten een beter vertering geeft, dan het op het land laten liggen. Door oppervlakkig inwerken blijft het vochtiger en staat toch onder invloed van O2, dus een betere vertering.

  • no-profile-image

    Hans

    Han, we hebben van alles geprobeerd wat betreft de stoppel van het vorige gewas, van bloten tot maaien tot lichtelijk inwerken, conclusie: niks doen is het beste. iedere inzaai een andere zaairichting rijden ongeveer 30 tot 45 graden op de vorige zaairichting
    http://tinyurl.com/22wbnnx

  • no-profile-image

    jan roosendaal

    wat hier geschreven is noemt men recreational ploegen ,niemand ploegt soyavelden soms mais, met de juiste equipment en ervaring hoeft het niet meer al 15 jaar no-till.

  • no-profile-image

    Huib Zonderland

    @Jan Roosendaal,

    Zoals geschreven werd komen er op dit perceel bieten en wij beginnen graag met schoon land met bieten en uien, en ik heb er hier tot nu toe nog nooit een bieten zien no-tillen.
    Wij vinden dat de gewas resten onderploegen beter is voor de grond, organische stoffen in de grond brengen, wat in onze ogen de structuur ten goede komt, en het bodemleven bevordert.

    Meer en meer boeren hier in de buurt beginnen hier weer te ploegen of chisel plowing (ook soyavelden) omdat de gewasresten amper of niet meer verotten.
    En met de "high value" crops is het gewoonweg niet mogelijk om deze in soya, mais of tarwe stoppel te zaaien (tomaten, paprika's wortels, uien etc)

    Wat je ook veel ziet hier in de buurt bij de no-till farmers, dat ze toch na de tarwe de grond weer lostrekken of ploegen omdat de mais er toch beter op presteerd als op onbewerkt land.

    Dus laat ons dan maar lekker "recreational ploegen"

    Met vr. gr. Huib Zonderland

  • no-profile-image

    Edwin Camps

    Ik vond ploegen in Nederland ook altijd wel leuk, maar dat tijdsverdrijf heb ik vlug overboord gegooid hier vanwege een aantal belangrijke redenen: Het kost veel tijd ( tijd die we hier vanwege de winter niet beschikbaar hebben) Het kost veel brandstof. En veel land gaat hier gegarendeert stuiven als je het zwart ploegt. Daarbij komt dat we hier iedere winter wel een halve meter of meer vorst in de grond hebben wat een goede structuur geeft. Voor aardappelen voeren we wel een diepe niet grondkerende bewerking uit, maar voor de overige teelten wordt zo min mogelijk bewerkingen uitgevoerd. Mijn broer teelt ook suikerbieten maar heeft hiervoor nog mooit geploegd. Enkele telers doen dat wel, maar een nadeel is dan dat het capilair effect van de bodem weg is met gevolg dat de bieten in een droge lente niet gezaaid kunnen worden tot het irrigatiewater beschikbaar is. Dit is meestal op 15 mei, en dat is te laat voor een goede opbrengst. Al onze machines zijn ingestelt op no-till en mais en zonnebloemen kunnen we meestal met behulp van GPS ieder jaar precies tussen de rijen van het orige gewas zaaien. Dat werkt ook mooi. Als we hier meer tijd hadden zouden we misschien ook wel eens willen proberen een paar stukken te ploegen, maar in onze omstandigheden zie ik er eerlijk gezegt het voordeel niet van in.
    Van een pak gewasresten hebben we eigelijk ook niet veel last, al moet ik wel zeggen dat mais in mais zaaien niet altijd probleemloos gaat. Aan de andere kant: een pak gewasresten op het land, of onder de grond ? wat is dan beter. Round-up ready is ook een grote motivatie geweest om niet te ploegen. Werkt voor ons, maar waarschijnlijk niet voor een ander. Buiten kijf staat: blijft mooi om een paar fotoo`s te zien van mooi vlak en recht ploegwerk. Goed werk

  • no-profile-image

    Ley Breukers

    Op ons bedrijf in Slowakije hebben we de laatste jaren zo min mogelijk geploegd. Naalle nattigheid van afgelopen zomer zijn we toch maar weer begonnen met zoveel mogelijk(ong 30 tot 50 %)van de percelen die bestemd zijn voor de voorjaarsgewassen te ploegen. Het blijkt toch dat je door ploegen in het voorjaar sneller het land op kunt. Een keer compactere en daags erna zaaien.Deenseburen zijn ook vanwege de kapotgereden structuur weer aan de ploeg. Toen ik bij hen informeerden of ze een ploeg te huur hadden, stelden ze de zelfde vraag aan ons. Ook ghou je naar mij idee de onkruiddruk beter in de hand wanneer je de winter in gaat met schoon land.
    Groet Ley reukers

  • no-profile-image

    Ley Breukers

    Nog even ter aanvulling op mijn vorige reactie. Het blijkt dat mais en zonnenbloemen en gerst het op geploegd land beter doen dan op percelen die allen maar met de schijveneg of horschcombinatie bewerkt zijn. Ons probleem in het voorjaar bij niet geploegde grond is het verkrijgen van een voldoende fijn zaaibed,vooral op de zware rivierklei. Bij ploegen voor de winter is de toplaag mooi verweerd zodat je met minimale bewerking kunt zaaien.Tegenover dit voordeel (ook minder onkruiddruk) staat welliswaar meer brandstofgebruik bij het ploegen. Als ,zoals afgelopen oogstperiode de percelen vol sporen gereden zijn met de oogstmachines zul je toch een diepere ,egaliserende bewerking moeten toepassen. Niet iedere situatie of uigangspositie is hetzelfde. Als wij op onze zwaarste percelen zonnenbloemen of mais zouden zaaien zonder voorbewerking, zullen we ook een zwaardere zaaimachine moeten hebben zoals bijv. kinze, wat ook weer extra kosten met zich meebrengt.
    Nogmaals groeten, Ley Breukers

  • no-profile-image

    arie

    Jan,
    Onmiddelijk stoppen met die onzin van ploegen...versplling van energie en arbeid!!!
    Heeft bij mij ook een tijdje geduurd om daar van overtuigd te worden.Ik weet dat hier in de tropen het anders is dan bij jullie in Canada maar wij zijn pas echt goed gaan oogsten nadat we alle grondbewerkingen vaarwel gezegd hebben.Ik zaai al twintig jaar zonder te ploegen!!!!!

  • no-profile-image

    Collega

    Netjes ploegen is inderdaad belangrijk om volgend jaar weer een goede opbrengst te krijgen.Vooral als er mais op mais geteeld wordt kost het al snel 10% opbrengst als je iets anders doet dan ploegen.Een wentelploeg werkt wel mooi als het niet vriest maar zodra de vorst inzet zoals vorig jaar vriest de grond aan de scharen vast die snel afkoelen als ze boven de grond blijven.Veel succes met ploegen,kijk uit dat je niet te diep ploegt de grond lijkt wat geel op de foto vanuit het achterraam.No till =No crop

  • no-profile-image

    Han

  • no-profile-image

    Hans

    't Is volgens mij niet de eerste keer, dat ze in Wageningen, proberen het wiel opnieuw uit te vinden. Bij het Nivaa werkt iemand die in Brasil zelfs tot ereburger van de gemeente Castro is benoemd, vanwege zijn doorslaggevende onderzoek in de jaren 80 naar het nu alom toegepaste "plantio direto"

  • no-profile-image

    Hans

    http://www.youtube.com/watch?v=bM8SvWmf3ZY uitleg hoe de machine werkt

    http://www.youtube.com/watch?v=E7fZntXdoPk demonstratie

    Toch wel grappig om te zien dat de kleine Braziliaanse boeren die met het paard planten, eigenlijk mijlenver vooroplopen in vergelijking met hun supermoderne zwaar over gemechaniseerde Hollandse collega's.
    supergaaf

  • no-profile-image

    nog een collega

    leuk om te lezen al die reacties, nu de mijne:
    Ploegen werkt onder bijna alle omstandigheden! Boeren die met zwaar materiaal het land op gaan, mesttanken, kiepers etc, kunnen het wel vergeten met no-till. er is teveel compactie en ik weet dat je land een betere draagkracht krijgt, lees minder zuurstof. Zelf hebben we in een drie jaar bouwplan tarwe-mais-sojabonenm, al vaak geprobeerd met no till tarwe, zover altijd betere resultaten met minimumtill tarwe, gewoon cultivatoren of met een disk erdoor in het voorjaar is de oude stoppel beter verteert en zal minder stikstof binden, zelfde geldt voor soyabonen, mais werkt het minst goed van de drie met no till. Dus we blijven mooi ploegen twee van de drie jaar in ontario. D'r zijn trouwens wel plekken bijv. australie en brazilie waar je andere grond hebt die goed produceert zonder ploegen. Trouwens wie z'n geld van het ploegen in de zak houdt, kan het uitgeven aan bestijdingsmiddellen, weet niet wat beter is?

  • no-profile-image

    Han

    Hans. Ik ben bij één van hun studie dagen geweest en dacht net als jij. Waar gaat het over, alles is te verklaren, als je even doordenkt en hele volkstammen doen niet anders en met succes. Maar ik heb het idee dat de >anti< boeren de bodem niet de tijd geven zich te herstellen of inderdaad elk jaar veel stro achterlaten. Op de lichte gronden in Nederland worden de zetmeelaardappelen voor en deel reeds decennia zonder kerende grondbewering na een groenbemester gepoot en zonder opbrengst verlies of vervuiling.
    @Collega Ontario. Als jij eens in de drie jaar weer ploegt, doe je alle vooruitgang m.b.t. bodemleven van de voor afgaande jaren weer te niet. Ik weet dat mais een grote hoeveelheid achterlaat aan resten, maar oppervlakkig inwerken bevordert de vertering toch beter dan diep wegploegen en zou in mijn gevoel een compromise kunnen zijn tussen Min till en ploegen en het bodemleven sparen.
    Hier in Rusland moeten we ons ook afvragen of >netjes< ploegen beter is dan hun >slordige< niet sluitende ploegwerk. Wij kiepen het stro netjes onder de grond afgesloten van lucht, licht etc. en bij hun steekt het half uit de grond, maar verteert / verweert beter en is komt na één jaar niet weer boven de grond als half verteerd materiaal.

  • no-profile-image

    Collega

    Han,ploegen doe ik ieder jaar behalve het land waar luzerne in staat natuurlijk.Door het vele verkeer hier op het land (mais hakselen,mest uitrijden)is het wel noodzakelijk om te ploegen.Overigens denk ik zelf dat resten van de maisstoppel,en dan spreek ik over de stoppel achter de combine een slecht zaaibed maken in het voorjaar als er te veel boven de grond blijft.Met als gevolg een oneven opkomst en dus opbrengstverlies

  • no-profile-image

    Han

    Collega. M.b.t. verdichting door oogstwerkzaamheden zou ik eerder met een vastetand met schijven werken. Maakt de grond los en laat nooit een ploegzool achter. Je stoppel wordt door de schijven verkleind en ondiep ingewerkt en laat je land >vlak< achter. Verder zou ik willen vertrouwen op de vorst, die naar ik aanneem bij jullie toch gauw een 30 cm diep gaat. Als de natuur je bodem herstelt moet je het nooit zelf doen, de natuur is van nature beter dan onze machines. Zo ik al schreef in de Veenklonieën zijn steeds meer boeren die hun land na en slechte oogst periode (sporen etc.) de zaak in 1 X met de diepcultivator herstellen. Na ploegen moet je so wie so nog één á twee bewerken voor je zaaibed weer netjes is.
    De waterberging is bij niet kerende grondbewerking groter dan bij ploegen. Dit is bewezen door de wetenschap en in de praktijk in de drogere gebieden. Je opkomst problemen na mais is duidelijk, dit geldt zelfs bij onregelmatige verdeling van gehakseld stro en kaf bij Zero Till. Mijn ervaring met ondiep schijven en daarna zaaien in verwilderde (10 jaar braak) percelen in Rusland waren qua opkomst hartstikke goed. Mijn voorkeur zou uitgaan voor rijpaden teelt met GPS, zodat het land nooit meer anders wordt bereden dan over de sporen.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Heb foto´s van ons bedrijf gezien, waar in de winter,de min till grond niet bevroren was onder sneeuw en het geploegde land wel.

  • no-profile-image

    Han

    Jeroen. Jouw ervaring is te verklaren uit het feit, dat geploegd land geen enkele bescherming heeft tegen uitstraling van warmte en een perceel bedekt met stoppel wel. Bij min till heb je stoppelresten in en boven de grond, die de uitstraling zullen temperen en tevens is deze toplaag ruller en "droger" waardoor bevriezen langer duurt. dit is hetzelfde effect als tijdens het groeiseizoen, waarbij de opdracht van water stopt onder deze rulle laag (minder verdamping). Ook het zaadbed zal in het voorjaar sneller opwarmen op geploegde percelen, maar ook de verdamping op geploegde percelen is groter als er niet zo snel mogelijk en mul laagje wordt gevormd.

  • no-profile-image

    Herman

    Voor het telen van (fijnzadige) hakvruchten is vooraf ploegen haast overal een must, zeker bij veel stoppelresten. Het is wel van belang om niet dieper te ploegen dan strikt noodzakelijk, m.a.w. laat de structuur onder de bouwvoor in tact. De hier gepropageerde diepe grondbewerkingen met woelers of spitmachines met als doel de "vermeende"ploegzool op te heffen veranderen het perceel vaak in een bodemloze baggerput. Het is mij opgevallen dat er op no-till percelen met zwaar oogstmaterieel gewerkt wordt, zoals vrachtwagens. Dan vraag je je toch direct af of een gewas op een dergelijke harde bodem wel optimaal kan groeien. Anderzijds is het ook verrassend om te zien hoe goed de opkomst op no-till percelen bij sommige gewassen is. Ik ben sinds een jaar of 10 gestopt met het ploegen van aardappel, tulpen en uienstoppels. Dit werk doe ik nu met een vastetandcultivator met daarachter een dubbele flexicoil om de grond zo vlak mogelijk te leggen en winig uit te laten drogen. Het scheelt veel werk, brandstof, grond droogt minder uit en toegediende mest blijft meer bovenin.
    Daarna met rotoreg/zaaicombi zaaien. Graszaaien in 1 werkgang (opbouw op vaste tand) is geen zak waard, komt door onregelmatige diepte en toedekking slecht op. Nadelen t.o.v. ploegen zijn fors hogere onkruiddruk en iets minder waterbuffering(plasvorming na hoosbuien) Verder doet die "ouwe"Lemken het zo te zien nog steeds goed en blijft het ook mooi werk om te doen maarre als je zo hard rijdt kan die 461 hem dan niet trekken?

Laad alle reacties (24)

Of registreer je om te kunnen reageren.