Redactieblog

263 x bekeken

Boeren zijn niet dom

Hè, hè, het hoge woord is eruit. Boeren zijn wel degelijk in staat tot innovatie zonder dat er onderzoekers aan te pas komen. Een mooi succesverhaal uit Afrika!

Jarenlang rukte de Sahara op. Oorzaak: boeren putten de grond uit, waterreservoirs werden leeggepompt en beesten knabbelden de laatste vegetatie op. Maar sinds kort is de woestijn op zijn retour. Dat komt door toenemende regenval, zeggen sommige onderzoekers. Maar VU-sociaal geograaf Chris Reij ontdekte ook de rol van de boer .

Ontwoestijning

In vroeger tijden had de Afrikaanse boer geen zeggenschap over bomen en andere natuurlijke hulpbronnen. Het vruchtgebruik van de bomen was van de staat, maar ze werden niet onderhouden en als bomen in de weg stonden werden ze omgehakt. Toen in Sahel-land Niger het bewind viel en de overheid geen invloed meer had, konden lokale boeren hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Ze plantten bomen of onderhielden spontaan opkomende exemplaren.

Deze bomen bleken hogere opbrengsten op te leveren omdat ze verstuiving tegengingen, stikstof in de grond brachten en ook veevoer voortbrachten. Hierdoor zijn enorme gebieden weer productief geworden. Een gebied ter grootte van de provincie Utrecht is op de woestijn teruggewonnen en landbouwgrond geworden. Nog eens vier keer zo veel land gaat dezelfde kant op .

Innovatie

Chris Reij concludeert (in het VU-blad): ‘Boeren zijn niet dom. Als ze door milieucrises of andere omstandigheden met de rug tegen de muur staan, zijn ze wel gedwongen om vernieuwingen door te voeren. Vaak komen ze zelf met heel praktische oplossingen die ook voor andere boeren toepasbaar zijn. Westerse onderzoekers moeten niet zo eigenwijs zijn en altijd denken het beter te weten.’ Misschien een les voor ons. Als boeren slim hun verantwoordelijkheid op zich nemen en de doeltreffendheid van hun methode met een feitenrelaas kunnen onderbouwen, is er heel wat gewonnen. Tot nu toe is er te veel Westerse know how geaccepteerd zonder op de gevolgen te letten.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.