Akkerbouw

Achtergrond 2723 x bekeken

Avito: de nieuwe phytophthora-resistente zetmeelaardappel

Avito is een nieuw phytophthora-resistent zetmeelaardappelras. Avito kan de zetmeelteelt verduurzamen, zowel qua milieu als in saldo.

Kweekbedrijf Averis Seeds, het eigen kweekbedrijf van aardappelzetmeel- en aardappeleiwitproducent Avebe, heeft een zetmeelaardappel gekweekt met een verhoogde phytophthora-resistentie, genaamd Avito. “Het bijzondere van Avito is dat het ras toe kan met een kwart van het aantal phytophthora-bespuitingen ten opzichte van andere zetmeelrassen”, vertelt Avebe-directeur Agro Arjan de Rooij. “We claimen met Avito geen absolute resistentie, maar spreken zelf over verbeterde phytophthora-resistentie.”

Resistentiegen uit wilde aardappel

Net als bij andere bekende phytophthora-resistente aardappelrassen berust de phytophthora-resistentie bij Avito op een ingekruist resistentiegen uit een wilde aardappelsoort. De oorspronkelijke wilde ouderlijn is teruggekruist met cultuuraardappelrassen. Na meerdere kruisingsronden is uiteindelijk een commercieel bruikbaar ras ontstaan. De phytophthora-resistentie uit de wilde aardappel is daarbij behouden en gecombineerd met specifieke eigenschappen en resistenties voor zetmeelaardappelen, zoals tegen AM en wratziekte.

Avito is via klassieke veredeling gekweekt. Er is dus geen gebruikgemaakt van GMO-technieken waarbij het resistentiegen is ingebouwd, legt De Rooij uit. Bij klassieke veredeling worden twee kruisingsouders gekruist en worden de zaden uit de bessen die worden gevormd, gezaaid. Elk zaadje uit een dergelijke kruising is in feite een potentieel nieuw aardappelras met uiteenlopende eigenschappen. Pas na een aantal jaren vermeerdering en selectie op verschillende kenmerken, wordt inzichtelijk wat de eigenschappen van het ras zijn in opbrengst en resistentieniveaus. Daarom maakt Averis tegenwoordig gebruik van moderne DNA-merkertechnieken. Met merkertechniek wordt in het lab uit een stukje blad bepaald of het betreffende kruisingsproduct wel of niet over de gewenste genen beschikt. Al in de eerste generatie valt zo op resistenties te toetsen. Dit scheelt jaren ontwikkelingstijd.

Telers krijgen van Avebe bericht wannneer Avito wél tegen phytophthora gespoten moet worden. - Foto's: Hans Banus
Telers krijgen van Avebe bericht wannneer Avito wél tegen phytophthora gespoten moet worden. - Foto's: Hans Banus

De R&D-afdeling van Averis startte 15 jaar terug met het ontwikkelen van het phytophthora-resistente ras. In 2012 werd op een proefveld 0,06 hectare uitgepoot. Sindsdien is Averis begonnen met het opschalen van de pootgoedteelt. In 2015 is het ras voor het eerst commercieel geteeld, 36 hectare door 14 telers. In 2016 was dat 115 hectare en dit jaar circa 250 hectare. Het blijft niet bij Avito alleen. Volgens De Rooij zitten er meer phytophthora-resistente rassen in de pijplijn, mét hogere opbrengstcijfers.

Goede cijfers Avito

Avito scoort in de rassenlijst hoog op loof- en knolphytophthora, respectievelijk 9,5 en 9. Alleen qua phytophthora-resistentie onderscheidt Avito zich van conventionele zetmeelrassen, voor de rest is Avito een ‘gewone’ zetmeelaardappel met goede tot gemiddelde resistenties tegen AM en wratziekte. Tegen Globodera rostochiensis 1 scoort Avito 8, tegen rostochiensis 2 en 3 noteert het 7 in de rassenlijst. Tegen Globodera pallida 2 en 3 noteert Avito een 9. Tegen wratziekte fysio 2, 6 en 8 scoort Avito een 9 en tegen fysio 18 een 6. Al met al geen slechte waarden.

 
          Avito in het kort

  • Zetmeelaardappel gekweekt met een verhoogde phytophthora-resistentie.
  • Gemiddeld voldoen 4 phytophthora-bespuitingen per seizoen, een kwart van wat gebruikelijk is.
  • Het areaal in 2017 is 250 hectare. 
  • Avito scoort in de rassenlijst hoog op loof- en knolphytophthora, respectievelijk 9,5 en 9.
  • Ook in opbrengst kan Avito goed meekomen met conventionele zetmeelrassen.
  • Het ras is niet geschikt voor vroege levering.
  • Avito bespaart € 275 aan spuitkosten per jaar. 

 

Ook in opbrengst kan Avito goed meekomen met conventionele zetmeelrassen, blijkt uit de meerjarige rassenproeven in Valthermond (Dr.), Eerste Exloërmond (Dr.), Exloo (Dr.) en Neusustrum (D.). Qua veldopbrengst scoort Avito goed, met een relatieve opbrengst van 102 procentpunt. Qua zetmeelgehalte, gemiddeld 20,3% (494 gram onderwatergewicht), blijft Avito iets achter, zodat uiteindelijk de zetmeelopbrengst per hectare uitkomt op 100 punten. Avito is dus een middenmoter, om in voetbaltermen te spreken.

Akkerbouwer Harrie Prins uit Wijster (Dr.) teelt Avito, een phytophthora-resistente aardappel.
Akkerbouwer Harrie Prins uit Wijster (Dr.) teelt Avito, een phytophthora-resistente aardappel.

Het ras is niet geschikt voor vroege levering. Voor een goede zetmeelopbrengst heeft Avito een maximaal aantal groeidagen nodig. Het ras is weinig gevoelig voor rooibeschadiging, maar wel gevoelig voor schurft (score 5 op rassenlijst). De Avito is een zachte aardappel. De bewaarbaarheid ervan is in onderzoek. Voorlopige uitkomsten en praktijkervaringen geven aan dat Avito goed houdbaar is in de bewaring, maar wel meer bewaarliezen geeft dan gemiddeld (vergelijkbaar met Seresta). Het ras is gevoelig voor zilverschurft.

Bekijk meldingen van phyophthora-haarden of voeg zelf een melding toe

Rasafhankelijk spuitadvies

Hoewel de phytophthora-resistentie sterk verbeterd is, moet het ras nog wel beschermd worden tegen de schimmelziekte. Gemiddeld voldoen vier phytophthora-bespuitingen per seizoen. Bij geheel niet spuiten zou het gewas toch ziek kunnen worden. De phytophthora kan zich aanpassen, waardoor het de ingebouwde resistentie zou kunnen doorbreken. Bescherming met fungiciden is daarom nodig om de schimmel daarvoor zo min mogelijk de gelegenheid te bieden. “Belangrijk is dat werkelijk geen phytophthora in het gewas wordt aangetroffen om resistentiedoorbraak te voorkomen”, stelt De Rooij.

De nieuwe phytophthora-resistente aardappel Avito

Vier in plaats van twaalf bespuitingen klinkt mooi, maar wanneer moet een teler dan wél spuiten? Die spuitmomenten bepaalt Avebe Agro op basis van een phytophthora-adviesmodel van Dacom en verscheidene weerpalen in het gebied. Speciaal voor Avito is in het Dacom-adviesmodel een nieuw algoritme ontwikkeld. Telers hoeven zelf geen BOS-systeem te hebben, zij krijgen bericht van Avebe Agro. Het spuitadvies van Avebe Agro is trouwens geen vrijblijvend advies. “We zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor dat we zo lang mogelijk kunnen profiteren van de verhoogde weerbaarheid. Dat betekent dat een ras als Avito aandacht vraagt en ook verdient”, stelt De Rooij.

€ 275 minder kosten

Avito is niet alleen duurzaam voor het milieu, maar ook voor de portemonnee van de akkerbouwer, betoogt De Rooij. De aanschafprijs van het pootgoed ligt op hetzelfde niveau als bij andere rassen. De saldowinst zit hem vooral in lagere kosten. In totaal is een zetmeelaardappelteler per seizoen circa € 370 per hectare kwijt aan phytophthora-bespuitingen. Een besparing van driekwart van de bespuitingen levert een voordeel op van globaal € 275 per hectare, arbeid niet meegerekend. De arbeidsfilm op het bedrijf kan veel vriendelijker worden. Je hoeft per seizoen maar vier keer naar een perceel, in plaats van twaalf keer. Een ideaal ras dus voor akkerbouwers met percelen op kilometers afstand.

Meld u aan voor Beste Gewasbeschermer 2017

De nieuwe phytophthora-resistente aardappel Avito
Ook dit jaar organiseert Boerderij weer de wedstrijd Beste Gewasbeschermer, wie teelt de ‘schoonste’ aardappel? Schoon in de betekenis van de minste milieubelastingspunten per kilo product. De 2017-editie telt twee categorieën: fritesaardappelen en zetmeelaardappelen. De wedstrijd geldt voor alle fritesaardappel-, vlokken- en zetmeelaardappeltelers in Nederland en Vlaanderen. De prijzen zijn een aardappelgerelateerde studiereis voor twee personen, een Heliosec (opvangbak voor tankresten) ter waarde van € 5.000 en een Dacom-teeltregistratiepakket ter waarde van € 850 met toegang tot teeltregistratie, weersverwachting, weerdata en ziektemanagement en een uniek emaillen gevelbord ‘Beste Gewasbeschermer 2017’.
U kunt zich vóór 15 augustus opgeven op www.boerderij.nl/beste-gewasbeschermer. Ook is het mogelijk om iemand voor te dragen. De winnaars worden op 12 december bekendgemaakt op het akkerbouwcongres Grond om te Boeren. De wedstrijd wordt ondersteund door Avebe, Dacom, Syngenta Crop Protection, Isacert en Delphy.

Of registreer je om te kunnen reageren.