Akkerbouw

Achtergrond 1289 x bekeken

Zorg om kwaliteit aardappelen in Noordwest-Europa

De aardappeloogst in Noordwest-Europa loopt vertraging op. Droogte en onder meer slechte grondstructuur spelen de telers parten.

Dat blijkt na een ronde van Boerderij langs de belangrijkste teeltgebieden.

De fritesaardappeloogst in Noordwest-Europa komt dit jaar erg langzaam op gang. Normaal wordt half september volop geoogst zowel voor af-landleveringen als voor de lange bewaring. Nu is het erg rustig op het land. De droogte gecombineerd met een slechte structuur van de grond zorgt op de zwaardere gronden voor harde ruggen en scherpe kluiten. Om de fabrieken draaiende te houden is het voor de fritesfabrikanten echt zoeken naar geschikte percelen om te kunnen rooien.

Nat voorjaar

Door het uitzonderlijk natte voorjaar is in veel gebieden in Frankrijk, Duitsland en België de vaak wat lemige, kleiige grond dichtgeslagen en de structuur slecht. Deze grond droogt nu keihard op en laat zich niet verkruimelen. Water is de enige oplossing om goed te kunnen rooien. Vrijwel niemand kan er echter beregenen, daarom is het wachten op natuurlijke neerslag. Een buitje van 10 milliliter is niet genoeg om de grond zacht te maken, daarvoor is minstens 30 tot 40 milliliter nodig. De hele maand september wordt er echter geen regen van betekenis verwacht. Alleen op de zandgronden is rooien mogelijk.


  • Dirk Bergen in Nossegem (B.)  doet een proefrooiing in een perceel Lady Anna fritesaardappelen. In het voorjaar bleek dat 20% van de knollen niet opkwam. Het gevolg is dat de planten naast de open plekken enorme knollen vormden die uit de rug groeien en minder mooi van vorm zijn. Uit de proefrooiing blijkt na aftrek van tarra een opbrengst van 48 ton per hectare. Dat valt de teler erg mee.

    Dirk Bergen in Nossegem (B.) doet een proefrooiing in een perceel Lady Anna fritesaardappelen. In het voorjaar bleek dat 20% van de knollen niet opkwam. Het gevolg is dat de planten naast de open plekken enorme knollen vormden die uit de rug groeien en minder mooi van vorm zijn. Uit de proefrooiing blijkt na aftrek van tarra een opbrengst van 48 ton per hectare. Dat valt de teler erg mee.

  • Een Agria met een holte. Dit seizoen zijn ook in kleinere knollen soms holtes te vinden.<br /><em>Foto: Koos Groenewold </em>

    Een Agria met een holte. Dit seizoen zijn ook in kleinere knollen soms holtes te vinden.
    Foto: Koos Groenewold

  • Groeischeuren in aardappelen. Vooral in Fontane komen ze veel voor, maar ook andere rassen zijn er niet vrij van.<br /><em>Foto: Koos Groenewold</em>

    Groeischeuren in aardappelen. Vooral in Fontane komen ze veel voor, maar ook andere rassen zijn er niet vrij van.
    Foto: Koos Groenewold

  • Groene aardappel als gevolg van een scheur in de grond. Door grote scheuren in de rug worden ook dieperliggende aardappelen groen.</p>
<p><em>Foto: Koos Groenewold</em>

    Groene aardappel als gevolg van een scheur in de grond. Door grote scheuren in de rug worden ook dieperliggende aardappelen groen.

    Foto: Koos Groenewold

Lagere opbrengsten EU-5

De North Western Potato Growers (NEPG) schat de totale opbrengst op 24,91 miljoen ton consumptieaardappelen in de 5 aangesloten landen, Duitsland, Groot Brittannië, Frankrijk, België en Nederland. Dat is 400.000 ton minder dan vorig jaar en komt onder de magische grens van 25 miljoen ton uit. Hoewel het totale aardappelareaal met 4,8% is gestegen in de 5 belangrijkste aardappel producerende EU-landen, verwacht de NEPG dat door tegenvallende hectare-opbrengsten en rekening houdend met waterschade, de opbrengst dit seizoen 1,6% lager uitkomt.

Duitsland

Het lijkt erop dat de opbrengst in Duitsland gelijk is vergeleken met een jaar eerder. Het areaal groeide 3%, tot ruim 165.000 hectare. Handelsonderneming Weuthen verwacht in het Rijnland een ondergemiddelde opbrengst, terwijl de opbrengsten in Nedersaksen, Beieren en Oost-Duitsland goed zijn. De Duitse oogst wordt geschat op 10,5 tot 11 miljoen ton. De rassen Fontane en Agria kampen met kwaliteitsproblemen, zoals groeischeuren en holle harten. Er zijn echter ook rassen als Challenger waarmee niets aan de hand is.

Klik op de rode iconen bij elke foto voor meer informatie.

België

De sterkste productiedaling ligt in België, waar 5,8% minder aardappelen worden verwacht. Dit ondanks de flinke areaaluitbreiding van 12%.

In Oost-België ligt de aardappeloogst vrijwel stil. Volgens Bart Jacobs, buitendienst medewerker van Farm Frites, is nu nog geen hectare voor de lange bewaring gerooid, wat uitzonderlijk is. Om op de meest geschikte percelen toch te kunnen rooien adviseert Jacobs telers om de kluiten te breken door met een trekker op zachte banden tussen de ruggen door te rijden. Een camebridgerol over de ruggen werkt onvoldoende op de zijkanten. In West Vlaanderen lijkt de situatie iets gunstiger, omdat het daar de laatste weken iets meer geregend heeft.

De opbrengsten zijn beduidend lager dan vorig jaar, toen nog veel nagroei plaatsvond. De grote vraag dit seizoen is wat er netto van overblijft. De onderwatergewichten zijn hoog. Volgens Jacobs is het minimaal 400 en komt het gemiddelde in de streek over alle rassen wel op 450, met uitschieters dicht tegen de 500 aan. De aardappelen zijn daardoor zeer blauwgevoelig. In combinatie met harde kluiten is dat een groot risico. Groeischeuren zijn ook een item dat vooral in Fontane speelt.

Frankrijk

In Frankrijk is er nog genoeg frisse grond voor aardappelen, reden dat het areaal er groeit. Ten opzichte van 2015 groeide het areaal met 5,3% naar ruim 125.000 hectare. Het vijfjarig gemiddelde ligt op slechts 116.000 hectare. De hectare-opbrengst is gewoontjes, en net als in België worden ook daar grote kwaliteitsproblemen zoals groeischreuren gemeld in onder andere Fontane.

Nederland

In Nederland is de situatie wat minder extreem, op de zware gronden in Flevoland droogt de bovenlaag ook wel te hard op om te kunnen rooien. Veel telers kunnen wel beregenen, een millimeter of 10 is meestal genoeg om de korst zacht te maken. Onderwatergewichten zijn wel hoger dan normaal, maar niet zo extreem als in de buurlanden. In het waterschadegebied in Zuidoost-Nederland is de opbrengst op veel percelen abominabel slecht, met lage onderwatergewichten en extreem veel tarra. In plaats van in de frites gaan deze aardappelen geregeld weg voor in de vlokken of als voer.

Groot-Brittannië

In Groot-Brittannië is de hoofdoogst begonnen. Buien maakten in bepaalde regio’s rooien mogelijk, op andere plekken is eerst beregend. Verder is het op het eiland het zelfde laken een pak als op het Europese continent, meldt het British Potato Council. Dat betekent: gemiddelde tot iets ondergemiddelde hectare-opbrengsten, en bovengemiddeld veel tarra door groen en groeischeuren.

Proefrooiingen België en Nederland

Bij proefrooiingen door de Belgische aardappelinstituten PCA en Fiwap begin september kwam de opbrengst van Fontane op 45 ton bruto per hectare uit, tegen 53 ton normaal. De nagroei van Fontane en Bintje in België is begin september al bijna stilgevallen. Op ruim een derde van de percelen Fontane is het percentage groeischeuren tussen 21 tot 54%. Voor Bintje verwacht PCA een eindopbrengst van Bintje rond 48 ton per hectare.

Kwaliteitsproblemen na waterschade

Het ras Victoria is bij de proefrooiing van Aviko Potato het enige ras dat redelijk dicht de meerjarige groeicurve volgt. De andere rassen Fontane, Agria en Innovator zitten meer op het meerjarig minimum. Evenals PCA constateert ook Aviko Potato kwaliteitsproblemen in Fontane, vooral in regio’s waar van de zomer waterschade is geweest.

Aardappelcoöperatie Nedato meldt op basis van haar laatste proefrooiing bruto-opbrengsten die 5 tot 10% onder het meerjarig gemiddelde liggen. En door de grotere hoeveelheid tarra door groen en groeischeuren ligt de netto-opbrengst nog weer lager. De meeste frietrassen komen tussen de 40 en 45 ton netto aardappelen in de maat 40 millimeter opwaarts per hectare uit.

Volgens Ferdi Buffen, directeur van het Duitse handelshuis Weuthen, zijn de Nederlandse en Belgische proefrooicijfers representatief voor alle 5 EU-landen. Kortom, van een misoogst is geen sprake, maar er is wel een beetje minder dan normaal. De kans is dus groot dat seizoen 2016’17 meer een vraag- dan een aanbodmarkt zal worden.


  • Bij aardappelteler Wim Francke in Biggekerke (Zld.) rooit loonbedrijf De Looff een perceel Innovators. Dankzij 20 mm regen ging het net.</p>
<p><em>Foto: Anton Dingemanse</em>

    Bij aardappelteler Wim Francke in Biggekerke (Zld.) rooit loonbedrijf De Looff een perceel Innovators. Dankzij 20 mm regen ging het net.

    Foto: Anton Dingemanse

  • De Belgische aardappelteler Guido Yserbijt bekijkt samen met Farm Frites teeltbegeleider Bart Jacobs of de Innovators al gerooid kunnen worden.</p>
<p><em>Foto: Koos Groenewold</em>

    De Belgische aardappelteler Guido Yserbijt bekijkt samen met Farm Frites teeltbegeleider Bart Jacobs of de Innovators al gerooid kunnen worden.

    Foto: Koos Groenewold

  • Op de sorteer- en opslaglocatie van Weuthen in Ameln is anders dan in voorgaande jaren nog geen bedrijvigheid, omdat telers wachten met rooien.<br /><em>Foto: Ronald Hissink </em>

    Op de sorteer- en opslaglocatie van Weuthen in Ameln is anders dan in voorgaande jaren nog geen bedrijvigheid, omdat telers wachten met rooien.
    Foto: Ronald Hissink

  • De buitenkant rug is keihard en breekt in scherpen kluiten uiteen, wat bij rooien tot rooibeschadigingen leidt.<br /><em>Foto: Ronald Hissink </em>

    De buitenkant rug is keihard en breekt in scherpen kluiten uiteen, wat bij rooien tot rooibeschadigingen leidt.
    Foto: Ronald Hissink

  • Bruno Gru in Estrées Mons (Frankrijk) teelt 45 hectare frites- en chipsaardappelen. Gru is half september begonnen met het rooien van fritesaardappelen. Hij rooit witvlezige Russett Burbank-aardappelen voor McCain, die er frites voor McDonald's van bakt.</p>
<p>De aardappelen zijn compleet afgestorven en goed afgerijpt. Ze hebben een hoog onderwatergewicht dit jaar. Om ze zonder beschadiging te kunnen rooien, heeft Gru 2 dagen vóór de oogst een gift van 21 millimeter water met de beregeningsboom gegeven. Bij het opgraven van een plant 2 dagen na de beregening, wordt duidelijk dat die 21 millimeter niks te veel is geweest. Beetje extra had geen kwaad gekund. Evenzogoed is Gru tevreden over hoe de grond wordt uitgezeefd en hoe hij de aardappelen binnenkrijgt.</p>
<p>De opbrengst schat hij op 45 ton per hectare. Dat is een ton of 5 onder wat hij normaal van dit ras oogst. "Maar niets dramatisch met de aardappelen. Wat minder kilo's, maar mooie gave knollen." Vermeld moet worden dat hij ze gedurende het seizoen 4 keer 25 à 30 millimeter water heeft gegeven.</p>
<p>De aardappelen worden uiterlijk in november en december afgeleverd, ze worden zonder ventilatie in een loods opgeslagen.<br /><em>Foto: Leo Tholhuijsen </em>

    Bruno Gru in Estrées Mons (Frankrijk) teelt 45 hectare frites- en chipsaardappelen. Gru is half september begonnen met het rooien van fritesaardappelen. Hij rooit witvlezige Russett Burbank-aardappelen voor McCain, die er frites voor McDonald's van bakt.

    De aardappelen zijn compleet afgestorven en goed afgerijpt. Ze hebben een hoog onderwatergewicht dit jaar. Om ze zonder beschadiging te kunnen rooien, heeft Gru 2 dagen vóór de oogst een gift van 21 millimeter water met de beregeningsboom gegeven. Bij het opgraven van een plant 2 dagen na de beregening, wordt duidelijk dat die 21 millimeter niks te veel is geweest. Beetje extra had geen kwaad gekund. Evenzogoed is Gru tevreden over hoe de grond wordt uitgezeefd en hoe hij de aardappelen binnenkrijgt.

    De opbrengst schat hij op 45 ton per hectare. Dat is een ton of 5 onder wat hij normaal van dit ras oogst. "Maar niets dramatisch met de aardappelen. Wat minder kilo's, maar mooie gave knollen." Vermeld moet worden dat hij ze gedurende het seizoen 4 keer 25 à 30 millimeter water heeft gegeven.

    De aardappelen worden uiterlijk in november en december afgeleverd, ze worden zonder ventilatie in een loods opgeslagen.
    Foto: Leo Tholhuijsen

Of registreer je om te kunnen reageren.