Akkerbouw

Achtergrond 14198 x bekeken 28 reacties

Niet-agrarisch gif veel slechter voor bijen

Bijen nemen meer chemicaliën op van buiten de landbouw dan via bloeiende gewassen. Zelfs als de bijenkorven vlak naast gewassen staan, concluderen Amerikaanse onderzoekers.

De conclusie van de onderzoekers van de Purdue University in West Lafayette (VS) is opmerkelijk, omdat wetenschappers er tot nu toe vanuit gaan dat bijen vooral last hebben van chemische stoffen uit gewasbeschermingsmiddelen, zoals neonicotinoïden. Het onderzoek is gepubliceerd in het tijdschrift Nature Communications.

Klein deel stuifmeel van landbouwgewas

De onderzoekers Christian Krupke en Elizabeth Long verzamelden van mei tot en met september 2015 op drie plaatsen in de staat Indiana stuifmeel uit bijenkorven. Een derde van de bijenkasten stond in stedelijk gebied. Een derde van de kasten stond naast een perceel, waar mais groeide dat was behandeld met neonicotinoïden. De rest van de kasten stond naast een perceel met onbehandelde mais.

Het stuifmeel uit de bijenkasten bleek afkomstig van 30 plantensoorten. Opmerkelijk is dat verreweg het meeste stuifmeel afkomstig blijkt te zijn van planten die niet als landbouwgewas worden geteeld, zelfs uit de bijenkasten die direct naast de mais stonden. Daarnaast blijkt dat het stuifmeel residuen bevat van 29 tot 31 chemische stoffen, waaronder ook neonicotinoïden. De hoogste concentratie chemische stoffen blijkt echter te bestaan uit pyrethroïden, afkomstig van insecticiden die worden gebruikt om muggen en muskieten te bestrijden in en rond gebouwen.

Bijenkasten tussen koolzaad. Onderzoeker Christian Krupke: "Zelfs als de bijenkasten dicht bij gewassen staan, is een groot deel van de chemicaliën in het stuifmeel uit de kasten afkomstig van huishoudens en steden."<br /><em>Foto: Hans Prinsen</em>
Bijenkasten tussen koolzaad. Onderzoeker Christian Krupke: "Zelfs als de bijenkasten dicht bij gewassen staan, is een groot deel van de chemicaliën in het stuifmeel uit de kasten afkomstig van huishoudens en steden."
Foto: Hans Prinsen

Veel stuifmeel afkomstig van steden

Krupke is hoogst verbaasd over het resultaat van het onderzoek. "Het stuifmeel bleek maar voor een klein deel afkomstig van gewassen. En de bijen staan bloot aan veel meer soorten chemische stoffen, dan we hadden verwacht. Chemicaliën van agrarische herkomst vormen maar een deel van het probleem. Zelfs als de bijenkasten dicht bij gewassen staan, is een groot deel van de chemicaliën in het stuifmeel uit de kasten afkomstig van huishoudens en steden."

Ook Long, tegenwoordig werkzaam bij de Ohio State University, is verbijsterd en bezorgd over de grote hoeveelheid niet-agrarische chemicaliën in het stuifmeel. "Als de bijen je lief zijn, bestrijd dan alleen insecten in en rond je huis als het echt niet anders kan."

Meer onderzoek nodig

Krupke merkt op dat veel studies een relatie leggen tussen neonicotinoïden en bijen. Er is volgens hem echter nog weinig onderzoek gedaan naar planten buiten de landbouw, die bijen ook graag bezoeken tijdens de bloei om nectar en stuifmeel te verzamelen. Krupke pleit voor meer onderzoek naar de mate waarin bijen buiten de landbouw in contact komen met chemicaliën. Ook vindt hij dat meer inzicht nodig is in de wisselwerking tussen de diverse chemicaliën en het effect daarvan op de gezondheid van bijen.

Laatste reacties

  • henk 60

    Dit was te verwachten. Zal wel niet naar de zin zijn van de mileuclubs de boer de schuld geven is veel makkelijker dan je eigen leden die je sponseren.

  • mtseshuis

    Alleen zal er wel weer niks mee gedaan worden, het beeld is gezet, de gangbare landbouw is oorzaak van alle kwaad, dus hoe dan ook gaan wij het op de kop krijgen

  • Peltjes

    Henk T. komt wel met een tegenonderzoek.

  • jaardenburg

    Wat denk je van al die plassende honden die behandeld zijn met pipetjes met neonicotinoiden tegen teken en luizen , op verhardingen en de mooi bloeiende bermen. Het privégebruik van bestrijdingsmiddelen is een veel groter probleem dan iedereen denkt. Glyfosaat is ook zo'n voorbeeld.

  • ruiterkamp

    Eindelijk iemand die durf te zeggen hoe hij denkt te weten wat er aan de hand is met de bijen, nu er wat aan doen dan is het helemaal goed!!!

  • Henk Tennekes

    In Nederland worden jaarlijks 6 miljoen kilo bestrijdingsmiddelen gebruikt waarvan 700.000 kg in de atmosfeer terecht komt, die door neerslag weer wordt terug gevoerd naar de bodem, vegetatie of oppervlaktewater. 13.000 kg komt terecht in het oppervlaktewater. Dat betekent dat de leefomgeving sterk wordt belast met bestrijdingsmiddelen. Het onderzoek van Krupke bevestigt dat. Reden te meer eens goed na te denken of we wel goed bezig zijn.
    Bron: Geert R. de Snoo & Martina G. Vijver. Bestrijdingsmiddelen en waterkwaliteit. Universiteit Leiden - het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML).

  • Peltjes

    Ja hoor Henk, dat jij tegen ellk bestrijdingsmiddel bent is wel duidelijk. Maar hier ging het om het middel waar de bijen van dood gingen/gaan.

  • Bennie Stevelink

    Net zoals een imker een pijp rookt om de bijen van zich af te houden creëert Henk Tennekes een rookgordijn om de feiten van zich af te houden.

  • Henk Tennekes

    Bennie Stevelink, sinds wanneer zijn feiten over het bestrijdingsmiddelengebruik een rookgordijn? Peltjes, bij iemand die er nu nog niet aan wil dat neonics insecten uitroeien, schieten woorden tekort.

  • mafex

    zeg tennekes,
    jij schopt alleen maar tegen de landbouw aan.
    maar uit onderzoek blijkt dat het hele volk aan het gifspuiten is.zoals consumenten het verwoorden
    verbeter de wereld begin bij je zelf

  • WGeverink

    Beste Henk. Vroeger beweerden geleerden dat de aarde plat was. Hier in Canada waar heel veel neonics worden gebruikt hebben de bijenvolken het volgens imkers in jaren niet zo goed gedaan. Dat er onderzoek gedaan wordt naar chemicalien met betrekking tot bestuivers is prima maar je moet niet te snel met je belerende vingertje wijzen want er is hier meer aan de hand. We willen geen goeie hulpmiddelen zomaar in de ban doen oftewel heksen op de brandstapel zetten...

  • mtseshuis

    Oftewel, wees zuinig op goede middelen die er nog zijn! Laten we de rotzooi voor de burgers maar in de ban doen en elk te gebruiken middel melden aan de NVWA, kunnen die dáár gaan controleren of het wel volgens de regels wordt toegepast.
    @Tennekes: De boer kijkt wel uit om teveel te gebruiken, die ligt al scherp in beeld van NVWA en consorten, het is net als de mussen en spreeuwen: In de stad schreeuwen ze moord en brand en hier worden we er onder bedolven. Maar dat is ook niet zo gek daar in de stad is ook niks te halen (alleen besmogde stinkrommel) en hier manden vol met gezonde, frisse producten, geteeld door boeren met hart voor het gewas en milieu.

  • info36

    Radicalen staan nooit open voor de echte waarheid.

  • Henk Tennekes

    WGeverink, u weet misschien niet dat in Canada na massale bijensterfte het gebruik van neonics sterk aan banden is gelegd. Als u met argumenten komt dan wel graag juiste argumenten. De bewijslast tegen de neonics is zo sterk dat u mij niet kunt beschuldigen van een belerend vingertje als ik voor een verbod op deze middelen pleit.

  • Henk Tennekes

    mafex, klopt, ik schop tegen een landbouw aan die het cultuurlandschap bezoedelt met gif. Ik wil een andere landbouw waar vlinders en vogels kunnen gedijen.

  • breukers1

    Henk Tennekes is,naar mijn mening, zo fanatiek tegen welke gewasbescherming dan ook dat de realiteitszin in deze zoek is. Zolang de schappen in de winkels maar gevuld zijn met ,liefst niet te dure, goede voedingsmiddelen. Terug naar vroeger, maar dan wel met een paar miljard mensen minder.(planten) Ziekten en plagen zijn dan weer aan de orde van de dag. Er wordt gevochten om voldoende voedsel!!! Meneer Henk. Allemaal kreten die in de huidige dichtbevolkte wereld makkelijk geroepen kunnen worden maar toch wel een beetje getuigen van kortzichtigheid. De voor en tegens zullen het nooit eens worden!!!

  • WGeverink

    Wat er in oost Canada aan de hand is is hetzelfde als wat jij aan het doen bent Henk. Gissen! In sommige gebieden waar neonics gebruikt worden is onder de bijen verhoogde sterfte waargenomen maar men verteld er niet bij dat in verreweg de meeste gebieden waar neonics gebruikt worden er helemaal niets aan de hand is. Bijenhouders worden afgescheept met een schuldige die het mischien wel of mischien niet is. De landbouw raakt een kostbaar middel kwijt. In de tussentijd is het probleem nog steets niet opgelost en staat het zoeken naar de dader op een laag pitje.

  • WGeverink

    Je moet goed begrijpen Henk dat ik er helemaal voor ben om middelen te verbieden of aan banden te leggen waarvan bewezen wordt dat ze bijenvolken doden of incapabel maken om hun taak uit te voeren. Waar ik moeite mee heb is dat de manier om middelen verboden te krijgen niet zo zeer meer lijkt af te hangen van gedegen onderzoek maar meer op de emotie van mensen die zich expert noemen ondersteund door de opinie van de burger.

  • Bennie Stevelink

    Ik kan aan jouw reactie toevoegen @Geverink, dat soms ook actie wordt gevoerd tegen een bestrijdingsmiddel om politieke redenen. Dat hebben we gezien bij de hetze tegen glyfosaat. Het ging niet om het middel of om de vermeende gevaren van het middel, maar om Monsanto een hak te zetten.

  • Bennie Stevelink

    Al vele keren is gebleken dat de agrarische sector veel te gemakkelijk als zondebok wordt gebruikt door actiegroepen, linkse politiek en samenleving. Het begon eind jaren tachtig met de zure regen die door de veehouderij veroorzaakt zou worden. Later bleek dat de oorzaak lag bij de zwaveluitstoot van de Rijnmond. Tot begin jaren negentig hadden we tot in oost Nederland toe een depositie van maar liefst 156 kg zwavelzuur per ha per jaar.
    Daarna het te hoge fosfaatgehalte in oppervlakte water wat van de veehouderij zou komen. Onlangs heeft V-focus van Wageningen UR aangetoond dat er geen relatie is met veehouderij maar met stedelijk gebied.
    Verder de MRSA die allemaal van het vee zou komen. Later bleek dat er verschillende varianten zijn en dat de vee-gerelateerde maar weinig overgaat naar mensen.
    Dan de antibioticaresistentie die grotendeels uit de veehouderij zou komen. Later bleek dat het aandeel uit de veehouderij niet meer was dan tien procent en dat dit ook nog eens snel daalt.
    En nu de bijensterfte die van bestrijdingsmiddelen in de landbouw zou komen. Dit blijkt dus in werkelijkheid te worden veroorzaakt door chemische stoffen buiten de landbouw.

  • aardappelboer

    Het is natuurlijk een feit dat de burgers bij allerlei middelen veel te veel gebruikt en ook dat straatje van de burger spoelt af en beland in de sloot of bij de waterzuivering maar de landbouw de schuld geven is veel gemakkelijker. Tegenwoordig spuit bijna iedereen al met gps met sectie of dopafs;luiting en driftarme doppen en met minimale hoeveelheden want de middelen zijn veel te duur om maar wat raak te spuiten.

  • A1967

    Aardappelboer heeft gelijk, de rest van de reacties roepen grotendeels onzin, nergens in het originele onderzoek staat vermeld dat neonicotinoiden niet schadelijk zouden zijn,

  • Henk Tennekes

    WGeverink, Bennie Stevelink. U bent vrij te oordelen over mijn reacties. Ik beschik over meer dan 40 jaar internationale ervaring in de toxicologie van bestrijdingsmiddelen en probeer uitdrukking te geven aan mijn zorgen over de ontwikkeling van de land- en tuinbouw in dit land. De schaalvergroting naar de monocultuur met toenemend gebruik van bestrijdingsmiddelen, na de oorlog gepropageerd door Sicco Mansholt, heeft rampzalige gevolgen gehad voor de bodemvruchtbaarheid en de biodiversiteit in het cultuurlandschap. Mansholt was één van de eersten die dit probleem heeft onderkend. We laten een spoor van vervuiling achter, die de gezondheid van mens en milieu in gevaar brengt, zei hij. U mag mij beschuldigen van fanatisme als ik hetzelfde beweer, maar het doet niets af aan de noodzaak van een andere aanpak van de voedselproductie.

  • WGeverink

    Beste Henk. Een hele lange strenge winter bleek de oorzaak van de bijensterfte in Ontario doordat vooral op de hobby bedrijven veel bijen verhongerden. Neonics waren NIET de oorzaak! Ik had vanmiddag de kans om met de regionale bijen specialist te praten. Ook nog het een en ander opgestoken over Varoa mijten, Dat mais bij het zaaien meer stof (neonics) verliest van de zaadcoating dan koolzaad en dat 70 tot tachtig procent van de honing in onze provincie van koolzaad afkomstig is (en de bijen het hier bij de weg heel best doen). De hectare opbrengsten van gewassen zijn nog nooit zo hoog geweest als nu. De bodemvruchtbaarheid gaat achteruit omdat de boeren in Nederland door de belachelijk strenge wetgeving vaak niet de nutrienten aan hun land terug mogen geven die de gewassen er aan hebben onttrokken. Het milieu is de laatste kwart eeuw toch een heel stuk opgeknapt Henk. Vaak krijgen boeren echter de schuld van vervuiling die veroorzaakt wordt door de riooloverstorten. Dat de biodiversiteit er niet beter op wordt geef ik je gelijk in.

  • Interessante discussie is hier gaande.
    Zonder stelling te nemen, Henk Tennekes u geeft aan dat er noodzaak is van een andere aanpak van de voedselproductie. Heeft u hier dan ook een visie op? Hoe moeten we in uw optiek de groeiende wereldbevolking van voedsel blijven voorzien? De gedachte is toch dat het noodzakelijk is de opbrengst per hectare de komende jaren verder te verhogen, als gevolg van de bevolkingsgroei, maar ook als gevolg van de toename van de welvaart in de nu minder welvarende landen? Al dan niet om überhaupt boer te kunnen blijven met de trend van toenemende kosten (onder andere als gevolg van gewas beschermingsmiddelen die stijgen in prijs, met verminderde werking), en niet significant meestijgende product-prijzen.

  • Aardappelboer maakt een slimme opmerking. Er worden tegenwoordig zeer veel drift en emissie beperkende maatregelen genomen. Doppenkeus, sectieafsluiting, gps, maar ook teelvrije zones rond je perceel, om emissies naar het oppervlakte water te vermijden. Tevens het gebruik van minder uitspoelingsgevoelige bemestingsvormen. Middelkeus en spuitmoment worden sterk afgestemd op de weersomstandigheden.
    Biologisch telen is mooi, duurzaam. Maar zie ik persoonlijk niet als generieke oplossing. Ik ben erg benieuwd naar je visie op een andere aanpak. Als die er op dit moment is, en hij werkt, de producten blijven van de gewenste kwaliteit, en er kan een boterham mee verdient worden, is er zeer waarschijnlijk niemand die vasthoud aan traditionele teeltwijzen. Tot die tijd, doen wij agrariërs meer dan ons best om binnen de gestelde kaders een kwalitatief hoogwaardig product te telen, de consument van voedsel te voorzien, en tevens te innoveren door te experimenteren en zelfs te werken met precisielandbouw. Plaatsspecifiek bemesten en bespuiten, daardoor besparen van middelen en meststoffen etc, en dealen we met het feit dat er toelatingen van werkbare stoffen worden ingetrokken, voordat er daadwerkelijk goede alternatieven zijn.
    Ik hoor graag nog van je.

  • A.B.Vink

    Heb de moeite genomen het onderzoek te lezen... wel erg jammer dat ze niet de gezondheid van de bijenvolken meegenomen hebben in het onderzoek.
    Trouwens we erg frappant dat de meeste verschillende gifstoffen gevonden werden bij het perceel met onbehandeld zaad....

    Hanneke

  • françois hogenboom

    Veel landbouwgif komt uiteindelijk in de sloot terecht. Of regenplassen. Bijen drinken veel water. Denk bij bijen niet alleen aan honingbijen. Er zijn honderden bijensoorten waaronder de hommels. Als het gaat om stuifmeel en/of nectar, de meeste landbouwgewassen in Nederland (aardappel, biet, granen, gras, etc.) worden door de meeste bijensoorten niet bezocht, maar water...
    François Hogenboom

Laad alle reacties (24)

Of registreer je om te kunnen reageren.