Akkerbouw

Achtergrond 2438 x bekeken 1 reactie

Graanoverschot houdt prijsstijging tegen

De wereldwijde tarwevoorraad blijft maar toenemen, waardoor de prijs naar verwachting komend seizoen op een relatief laag niveau beweegt. Minder prijsdruk voor mais, omdat de maisvoorraden minder hoog zijn dan tarwevoorraden.

De graanmarkt heeft een bewogen periode achter de rug. Er heersten veel zorgen over de hoge voorraadniveaus die de prijzen de afgelopen jaren flink onder druk zetten. De graanmarkt kon deze druk niet aan, waardoor de graanprijzen vanaf het einde van seizoen 2013/’14 in een neerwaartse spiraal terechtkwamen.

Toch was de markt begin dit jaar ietwat positiever gestemd. Het afgelopen groeiseizoen voor tarwe verliep op veel plaatsen in de wereld niet zo best. Het heeft veel geregend in Europa, Argentinië en het zuiden van de VS. Het was droog in Brazilië en Afrika. Dit dreef de prijzen op de internationale termijnmarkten eind mei omhoog. Daarna volgden de fysieke markten.

Korte opleving tarweprijs

De International Grains Council (IGC) verhoogde begin juni de prijsindexen voor tarwe, mais en sojabonen. Die voor tarwe stond met 173 punten op de hoogste stand in zeven maanden. De maisindex (208) stond op het hoogste punt in bijna twee jaar. En de index voor sojabonen (226) was het hoogst in negentien maanden.

De prijsstijgingen hielden niet lang stand. Gunstige oogstverwachtingen vanuit verschillende belangrijke tarweproducerende landen drukten medio juni de prijs. Terwijl de termijnmarkt in Chicago fors onderuit ging, door goede oogstvooruitzichten in de Verenigde Staten, was de prijsdaling in Nederland veel kleiner. Daar staat tegenover dat de prijzen hier ook veel minder hard omhoog gingen dan tijdens de rally begin juni op de beurs in Chicago.

De tarweprijs op de beurs in Groningen zat begin dit jaar in een lusteloze markt en liet pas in juni een kleine opleving zien met prijzen van €150 of net daarboven. De andere beurzen lieten hetzelfde beeld zien. Ook de notering van EU-voertarwe in Rotterdam week niet af van dit beeld, al waren de prijsschommelingen gedurende het seizoen bij EU-voertarwe wel wat groter dan op de regionale beurzen. Met nog een kleine vraag naar de oude oogst ging de tarwehandel in juli rustig naar het nieuwe seizoen.

 

Laagste prijs in tien jaar

Het nieuwe graanseizoen 2016-’17 is gestart met opnieuw lage prijsniveaus. De toenemende tarwevoorraden blijven drukken op de prijzen. Voor tarwe en mais is de prijs sinds de piek van afgelopen zomer met 25% gedaald. Daarmee worden de laagste prijzen genoteerd in tien jaar. Voor sojabonen ligt de prijs dit seizoen nog boven het niveau van een jaar geleden. Toch zorgden verbeterde oogstverwachtingen ervoor dat de sojabonenprijs na de piek eind juni ruim 20% daalde.

De graantelers in de EU worden geconfronteerd met lage prijzen en ook nog eens veel lagere opbrengsten per hectare. Veel tarwe in West-Europa ging verloren door slechte weersomstandigheden. Mede daardoor valt de kwaliteit dit jaar tegen en steeg de tarweprijs vanaf begin augustus.

In andere delen van de wereld verliep de tarweoogst voorspoedig. De hogere opbrengsten in Kazachstan, Australië, Brazilië en Canada worden deels tenietgedaan door de lagere tarweopbrengsten in de Europese Unie en China.

Rusland bood tarwe begin oktober goedkoop aan op de wereldmarkt. Een van de redenen dat Rusland de goedkoopste aanbieder van tarwe is, komt doordat de winters daar streng kunnen zijn. Door de lage temperaturen kunnen wateren en havens dichtvriezen. Daarom wil Rusland de voorraden beperkt houden, voor ze de winterperiode ingaan.

 

Onrust op de markt door Egypte

Egypte zorgde dit jaar voor veel onrust op de graanmarkt. Als grootste importeur van tarwe heeft het handelen van het land veel impact op de wereldmarkt. Egypte weigerde begin juni opnieuw tarwe (40.000 ton uit Polen en Canada), vanwege een besmetting met de ergotschimmel (moederkoorn). Egypte hanteerde een nultolerantienorm voor ergot-schimmel, waardoor exporteurs stopten met bieden op de Egyptische importtenders. Eind september schrapte Egypte toch de nultolerantie om weer tarwe te kunnen invoeren.

De verwachting is dat Egypte de komende maanden veel tarwe gaat kopen op de wereldmarkt. De nieuwe aankopen zullen de tarweprijs tijdelijk een beetje omhoog duwen.

Tarwevoorraad blijft groeien

De vraag naar tarwe is kleiner dan de wereldwijde productie. Dat is de zevende keer in tien seizoenen. In vergelijking met vorig jaar is de tarweprijs dan ook 20% gedaald. Het ziet ernaar uit dat voor seizoen 2016/’17 de tarweopbrengsten wederom gunstig uitpakken. Gunstige weersomstandigheden in grote delen van de wereld zorgen ervoor dat de voorraad opnieuw zal toenemen. Hoewel er volop tarwe aanwezig is, valt de kwaliteit vaak tegen. Binnen de Europese Unie zorgde de vele neerslag in juni, in combinatie met lage temperaturen en minder zonuren, voor een 10% lagere tarweopbrengst. Maar door hogere opbrengsten in de Verenigde Staten (plus 15%) en Rusland (plus 18%) wordt de West-Europese tegenvallende oogst gecompenseerd. Mede daardoor is de verwachting dat de prijs voor tarwe het komende jaar op een relatief laag niveau zal blijven.

De prijsstijgingen hielden niet lang stand. Gunstige oogstverwachtingen vanuit verschillende belangrijke tarweproducerende landen drukten medio juni de prijs.</p>
<p><em>Foto: Reuters</em>
De prijsstijgingen hielden niet lang stand. Gunstige oogstverwachtingen vanuit verschillende belangrijke tarweproducerende landen drukten medio juni de prijs.

Foto: Reuters

Prijsdaling mais zet niet voort

De maisprijs is het afgelopen jaar weinig veranderd. Hoewel de prijs flinke schommelingen liet zien. Waar de productie van tarwe toeneemt, werd eerder dit jaar voor mais uitgegaan van een lagere productie. Hierdoor zouden de voorraden afnemen. Maar gunstige weersomstandigheden zorgden voor een andere tendens, waardoor dit jaar een recordoogst aan mais oplevert. De wereldwijde productie stijgt in seizoen 2016/’17 met ruim 7%. Ook hier zorgt de productiegroei in de VS (plus 11%) voor een groot deel van de stijging. Maar ook de productie van mais in Brazilië steeg flink, met 22%. Omdat de maisvoorraden minder hoog zijn dan die van tarwe, is de verwachting dat de prijs niet verder daalt.

Sojabonenprijs stijgt niet veel meer

In tegenstelling tot tarwe en mais is de prijs van sojabonen het afgelopen jaar gestegen met ruim 6%. De prijsstijging komt voornamelijk door de lagere opbrengsten in seizoen 2015/’16. De productie van sojabonen daalde met ruim 2%, terwijl de vraag met 5% steeg, met een afname van de wereldvoorraad van sojabonen als gevolg. Deze ommekeer zorgde ervoor dat de ingezette prijsdaling vanaf 2012 ophield. De vooruitzichten voor seizoen 2016/’17 zijn gunstig, waardoor de verwachting is dat de prijzen van sojabonen niet veel meer zullen stijgen ten opzichte van het huidige niveau.

De verwachte productiestijging (plus 8%) in de Verenigde Staten drukt de prijsstijging deels de kop in. Daarnaast stijgt de wereldwijde verwachte consumptie van sojabonen met ruim 4%. De grootste importeur van sojabonen, China, blijft naar verwachting flink importeren met een consumptiestijging van 5,7%.

China gaat eigen productie sojabonen stimuleren

China heeft aangekondigd dat het de eigen productie van sojabonen gaat stimuleren. Door hoge interventieprijzen van mais heeft het land enorme voorraden opgebouwd van 111 miljoen ton mais. Dat is meer dan de helft van de eindvoorraad in de wereld. Om de relatief hoge opslag- en productiekosten voor mais te drukken, stimuleert China de productie van sojabonen met subsidies. Dat heeft geen prijsdrukkend effect op de korte termijn, maar kan in de toekomst leiden tot minder vraag naar sojabonen op de wereldmarkt.

Tarweoogst in Kazachstan. Deze republiek, die grenst aan Rusland, oogst meer tarwe dan vorig jaar.</p>
<p><em>Foto: Reuters</em>
Tarweoogst in Kazachstan. Deze republiek, die grenst aan Rusland, oogst meer tarwe dan vorig jaar.

Foto: Reuters

Graanprognose Amerikanen klopt aardig

Het Amerikaanse ministerie van landbouw (USDA) blijkt goed in staat aan het begin van het graanseizoen de productie te kunnen inschatten. Bij tarwe varieert de laatste vijftien jaar de afwijking van de prognose met de werkelijke oogst van 0% tot 3,3%. Dit blijkt uit een analyse van Boerderij.
Daarbij is gekeken naar de prognose die het USDA doet in september, de zogenoemde Wasde-prognose. Daarin maakt het USDA een schatting van de te verwachten productie. In april drie jaar later zijn de definitieve opbrengstcijfers bekend. Bij tarwe is de septemberschatting heel wat nauwkeuriger dan die van mais. Dat is niet verwonderlijk, want de tarweoogst is op het noordelijk halfrond dan al ver gevorderd, terwijl de maisoogst nog bijna moet beginnen. Bij mais zijn de afwijkingen daarom groter. Het verschil tussen de prognose in september en de uiteindelijke maisoogst varieerde de laatste vijftien jaar van -1,9% tot 7,2%.
Oogsten zijn altijd erg lastig in te schatten, omdat het weer een sterke invloed heeft. Maar zonder deze prognoses tasten de graantelers in het duister over hoe de markt eruit komt te zien. De cijfers van het USDA geven tenminste wat houvast.

Eén reactie

  • info36

    De meeste graanprognoses beginnen al voordat er gezaaid word.
    Dat frustreert de marktwerking. Weg marktwerking.

Of registreer je om te kunnen reageren.