Akkerbouw

Achtergrond 1505 x bekeken

Wegwijs in stikstofdoolhof

Moet ik een (nieuwe) Nb-vergunning aanvragen of niet? Die vraag houdt veehouders bezig bij het nieuwe stikstof-beleid (PAS) dat op 1 juli ingaat. Provincies, boeren en adviseurs zetten zich schrap.

Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) regelt dat er maatregelen genomen worden om de uitstoot van ammoniak op (landbouw)bedrijven te verminderen; tegelijk worden in natuurgebieden herstelwerkzaamheden uitgevoerd. In die samenhang kunnen bedrijven zich blijven ontwikkelen, terwijl de stikstofbelasting op kwetsbare Natura 2000-gebieden vermindert.

Nieuw systeem voor Nb-vergunningen

Met het PAS wordt een nieuw systeem opgetuigd voor de verlening van Nb-vergunningen. Erik Zandbelt, adviseur van Countus, heeft de laatste maanden met een team van zeven mensen een groot deel van zijn tijd besteed aan het PAS. Boeren willen weten of ze nog een Nb-vergunning moeten aanvragen voordat het PAS van kracht wordt, of is het misschien beter te wachten? Voor invoering van het PAS kon nog gebruik gemaakt worden van de ammoniaksaldering – dan moest er wel ammoniak beschikbaar zijn. Dat was er maar mondjesmaat, zegt Zandbelt.

Erik Zandbelt (rechts), adviseur van Countus, is de laatste maanden een groot deel van zijn tijd bezig met het adviseren van boeren over het Programma Aanpak Stikstof.

Niet-verhandelbare ontwikkelingsruimte

In het nieuwe systeem geeft de provincie gratis niet-verhandelbare ontwikkelingsruimte uit. Als het bedrijf stopt of de plannen niet uitvoert, gaat deze ruimte terug naar de provincie. Een belangrijk instrument bij de vergunningverlening is het programma Aerius. Dit houdt de stikstofbelasting op kwetsbare natuurgebieden bij, en biedt ondernemers een handvat om te zien of het mogelijk is te ontwikkelen. Zandbelt heeft net als veel van zijn collega's gewerkt met een bètaversie van Aerius-calculator, dat tot twee weken geleden voor iedereen toegankelijk was op het internet. Toen besloot het ministerie de rekenhulp van het internet te verwijderen, om de laatste voorbereidingen te treffen, zodat het systeem op 1 juli operationeel kan zijn.

Veebedrijf bij een Natura 2000-gebied. Aan de hand van de stallocatie, het staltype en het aantal dieren berekent de Aerius-calculator de stikstofdepositie.

Grenzen provincies zorgen voor problemen

De vraag die veehouders bezighoudt is of ze een Nb-vergunning moeten aanvragen of dat ze kunnen volstaan met een melding. En wat te doen als ze een Nb-vergunning hebben die mogelijk niet volstaat?

Problemen kunnen zich voordoen in grensgebieden. Zo konden melkveehouders uit Limburg in het verleden geen beroep doen op de Noord-Brabantse depositiebank, ook al lag het dichtstbijzijnde natuurgebied voor de veehouder wel in die provincie. De rechter heeft de depositiebank onderuitgehaald, maar de provincie wil boeren die daar een beroep op hebben gedaan bij invoering van het PAS met voorrang helpen. De Limburgse veehouder vist dan weer achter het net in Noord-Brabant. "Dan kan ik twee derde van de koeien opruimen en ben ik failliet", zei een melkveehouder op een bijeenkomst over PAS in Nuenen.

Verhandelbaar recht vervalt

In het nieuwe systeem vervallen verhandelbare ammoniakrechten. Daarvoor in de plaats komt ontwikkelingsruimte die niet overdraagbaar is. Er is genoeg ontwikkelingsruimte voor de normale ontwikkeling van bedrijven, verzekeren politici.

Op is op

Tegelijk is de regeling zo opgezet dat wie te laat een vergunningaanvraag of melding doet, achter het net kan vissen. "En op is echt op", zegt Johan van den Hout, gedeputeerde van Noord-Brabant. "Je kunt wel roepen: ik wil meer. Dat gaat niet helpen."

Of registreer je om te kunnen reageren.