Akkerbouw

Achtergrond 331 x bekeken laatste update:23 feb 2012

Goochelen met cijfers natuurareaal

Statistieken hebben altijd gelijk, maar dat geldt niet altijd voor de gebruikers van de cijfers.

Afgelopen week stond een bericht in dagblad Trouw met de kop ‘Landbouwgrond verandert niet in natuur, maar in asfalt en beton’. In de periode 1996-2008 is van de 85.000 hectare landbouwgrond die een andere bestemming kreeg, ‘slechts 7.000 hectare omgezet in natuur en is 8.000 hectare gebruikt als waterberging’. De rest werd woonwijk, bedrijventerrein of verkeersknooppunt. Aantoonbaar onjuiste cijfers, zeker in combinatie met het gebruik van ‘bestemming’.
Teneur van het verhaal is wel dat de ‘boerenlobby’ met staatssecretaris Bleker voorop niet moeten wijzen naar de natuur als grootste slokop van landbouwgrond. In een mum van tijd werd het bericht in een groot aantal media overgenomen en is opnieuw een halve waarheid over de relatie landbouw en natuur aan het ontstaan.

 

Onjuiste berichtgeving

De cijfers zijn gebaseerd op CBS-cijfers over bodemgebruik die zijn gebaseerd op luchtfoto’s. LEI-onderzoeker Tom Kuhlman heeft de cijfers voor Trouw bewerkt. Op het sociale internetnetwerk LinkedIn heeft Kuhlman inmiddels de volgende reactie geplaatst: ‘Er moet wel bedacht worden dat de cijfers die in het artikel stonden betrekking hebben op de cultuurtoestand van de grond. Je krijgt andere getallen als je naar de bestemming van de grond kijkt.’
Eerder kwalificeerde een CBS-landbouwexpert op LinkedIn het bericht als ‘onjuiste berichtgeving’. In de bodemgebruiktabel van het CBS is de verdeling van het bodemgebruik in Nederland weergegeven op basis van luchtfoto’s en niet op basis van bestemming van de grond. Daardoor zijn bijvoorbeeld gronden die wel zijn aangekocht voor natuur maar nog niet zijn ingericht nog gewoon als landbouwgrond meegenomen.

 

Inrichting natuurgebied blijft achter

Dat er beduidend meer natuur in de periode 1996-2008 moet zijn gekomen blijkt uit cijfers over de realisatie van de EHS. Voor de ontwikkeling van de nieuwe Ecologische Hoofdstructuur is eind 2008 al ongeveer 80.500 hectare (60 procent) verworven. Ongeveer 42.000 ha (30 procent) is 'ingericht'. Dat is niet allemaal in de periode 1996-2008 gebeurd, maar in ieder geval wel voor het grootste deel. Na 2008 is er nog een beperkte hoeveelheid grond voor natuur verworven  en ingericht, maar dat tempo liep al terug door de dreigende uitputting van de budgetten en aangekondigde wijziging van beleid.  
De achterblijvende inrichting en budget voor beheer was juist een van de aanleidingen voor het huidige kabinet om een forse aanpassing van het natuurbeleid door te voeren.

 

Dichte mist rond cijfers natuurbeleid

Het realiseren, inrichten en beheer van nieuwe natuur is inmiddels uitgelopen op een flinke discussie. Staatssecretaris Bleker wil €600 miljoen bezuinigen op het zogenoemde ILG-budget op een eerder vastgestelde rijksbijdrage van €4,1 miljard. Ook wil Bleker de al eerder aangekondigde decentralisatie van het natuurbeleid naar provincies doorzetten. Daarbij gaat hij zelf ook niet altijd even diplomatiek te werk en krijgt mede daardoor felle tegenstand.
Wat opvalt in de discussie over het natuurbeleid is de grote verscheidenheid in cijfers over wat er nu al bereikt is, hoeveel er nu precies bezuinigd wordt en hoe slecht de bezuinigingen zijn voor de natuur. Feit is dat er vele miljarden al zijn uitgegeven in de afgelopen decennia. Een voorbeeld: door tegenstanders van de bezuinigingen wordt geschermd met getallen als 70 procent bezuinigen, op haar eigen website heeft Natuurmonumenten het over 40 procent, €340 miljoen van €872 miljoen.

 

Duidelijkheid

De discussie over een nieuwe inrichting van het natuurbeleid wordt echter niet vooruit geholpen met een verdere aanscherping van de tegenstellingen. Alle partijen in het landelijk gebied hebben baat bij een goede samenwerking. Dat geldt voor de overheden, maar zeker ook voor de boeren.  Dat pleit voor meer duidelijkheid over wat er nu precies is bereikt en is uitgegeven, en niet alleen bij ingewijden. Belangrijker is nog hoeveel er de komende jaren beschikbaar is voor natuurbeleid en hoe dat verdeeld gaat worden. Bleker wil daarvoor ook een deel van het GLB-budget inzetten dat na 2014 voor vergroening wordt aangemerkt. Gegoochel met cijfers zoals in het bericht van <i>Trouw</i> is dan wel het laatste wat een positieve bijdrage levert.

Of registreer je om te kunnen reageren.