Akkerbouw

Achtergrond 678 x bekeken

Wereldgraanmarkt blijft krap en onzeker

Amerika heeft een nieuwe graanprognose gepubliceerd. De maismarkt blijft krap. Bij tarwe is sprake van een klein overschot. De wereldwijde graanvoorraden krimpen iets. Analisten verwachten dat de graanprijzen redelijk op niveau blijven. Maar een grote onzekere factor is of de wereldeconomie aantrekt of blijft kwakkelen. Ook de vraag of overheden ingrijpen in de markt is bepalend. Want dat heeft een groot effect op de graanprijzen.

Nu de graanoogst op het noordelijk halfrond klaar is – op de maisoogst na – kan voorzichtig een balans worden opgemaakt voor het komende graanseizoen. Het Amerikaanse ministerie van landbouw (USDA) heeft deze week een nieuwe graanprognose gepubliceerd. De prognose gaat uit van een krappe maismarkt dit seizoen 2011/2012. Bij tarwe is sprake van een licht overschot. Als naar alle granen, inclusief rijst, wordt gekeken is sprake van een klein tekort, waardoor de wereldwijde voorraden slinken.

Maar zo krap als in 2007/2008 wordt de wereldmarkt dit seizoen niet. Als de voorspellingen van het USDA uitkomen, dan schiet de graanproductie dit seizoen bijna 10 miljoen ton tekort om het verbruik te dekken. Daardoor krimpen de graanvoorraden op de wereld naar 443 miljoen ton aan het eind van dit seizoen ( 30 juni 2012).

Op 30 juni 2008 was die voorraad slechts 365 miljoen ton, groot genoeg om negen weken van het toenmalige verbruik te overbruggen. Aan het eind van dit seizoen bedraagt de stocks-to-use-ratio iets meer dan tien weken.

Maar het verschilt wel of je naar tarwe of mais kijkt. Bij tarwe gaat het USDA dit seizoen uit van een royale markt. De productie is groter dan het verbruik, waardoor de tarwevoorraden in de wereld groeien. Bij mais is het omgekeerde het geval. De maisvoorraad in de wereld krimpt maar liefst bijna 8 procent.

In de graanprijzen is dit beeld terug te zien. Zowel tarwe als mais zijn duurder dan in de drie voorgaande graanseizoenen. Maar tarwe haalt niet de recordprijzen van voorjaar 2008, terwijl mais er al overheen is gegaan. Dat de tarweprijs niet daalt vanwege het overschot, komt omdat de maisprijs de tarweprijs in de benen houdt. Veel voerproducenten schakelen over van dure mais op goedkopere tarwe.

De dure mais leidt ook tot een trendbreuk in de VS. Negen jaar lang groeide ieder jaar de hoeveelheid mais die wordt gebruikt voor de productie van bio-ethanol, aangejaagd door het subsidiebeleid van de Amerikaanse overheid. Maar dit seizoen wordt minder mais voor bioethanol gebruikt dan vorig jaar, aldus het USDA in de prognose. In seizoen 2010/2011 is 130 miljoen ton mais daarvoor gebruikt. Dit seizoen daalt dat naar 127 miljoen ton.

Analisten reageren verdeeld op het nieuwste rapport van het ministerie. In de prognose is de graanproductie in de EU vrijwel gelijk aan de cijfers die de Europese Commissie eind augustus publiceerde. Maar daar hadden diverse lidstaten kritiek op. Alleen in Duitsland wordt de graanproductie door binnenlandse analisten al bijna 4 miljoen ton lager ingeschat dan door de Commissie.

Oekraine, een grote exporteur van tarwe en mais, heeft volgens het USDA 22 miljoen ton tarwe geoogst, de maisproductie komt op 18 miljoen ton. Het Oekraiense analysebureau UkrAgroConsult houdt het op een oogst van 20,6 miljoen tarwe en 15,5 miljoen ton mais.

Bij Australië, de derde tarwe-exporteur ter wereld, is het USDA pessimistischer dan het Australische overheidsbureau Abares. Het USDA gaat uit van een tarweoogst van 25 miljoen ton, waarvan 17 miljoen ton kan worden geëxporteerd. Abares denkt dat de akkerbouwers dit seizoen 26,2 miljoen ton tarwe gaan oogsten, waarvan 20,4 miljoen ton bestemd is voor de wereldmarkt.
Internationale analisten van Rabobank Agri Commodity Markets Research vinden het USDA te optimistisch in de nieuwe prognose. ”De verwachte hectareopbrengsten voor mais in de VS zijn terecht naar beneden bijgesteld, evenals het verbruik. Maar voor Argentinië verwacht het USDA bijna een recordopbrengst per hectare mais. Dat is te optimistisch, gezien de tegenvallende weersomstandigheden daar.”

De Rabo-analisten verwachten dat de maisprijs op peil blijft. ”De hoge maisprijs drukt het verbruik. Maar de wereldwijde maisvoorraden zijn nog nooit zo krap geweest. Dat houdt de prijs overeind.”
Het Amerikaanse persbureau Bloomberg heeft van zestien analisten gegevens opgevraagd over de tarwemarkt. De analisten stellen dat mais zo duur is geworden dat het in veevoer wordt vervangen door tarwe. Ze verwachten daardoor dat niet alleen de maisvoorraden dit seizoen krimpen in de wereld, maar ook de tarwevoorraden. Tot nu toe gaan de prognoses nog uit van een tarweoverschot. Daardoor zal de tarweprijs later dit seizoen stijgen, maar volgens de analisten worden de recordprijzen van voorjaar 2008 niet bereikt, meldt Bloomberg.

Welke kant het op gaat met de graanprijzen, is niet te voorspellen. Onzeker is in hoeverre de maisprijs de tarweprijs blijft ondersteunen. Van groot belang is wat Rusland gaat doen. Het land verkoopt tarwe op de wereldmarkt tegen lagere prijzen om marktaandeel terug te winnen, nadat het bijna een jaar van de markt is verdwenen. Blijft het land volop exporteren of neemt de overheid maatregelen om de binnenlandse voedselprijzen in de hand te houden? Eind augustus zei de Russische president Medvedev dat hij een exportbelasting niet nodig vond, gezien de goede oogst. Maar dat is geen garantie dat die er niet komt als de Russische tarwesilo’s langzaam leeg raken.

Ook in Oekraine is de situatie onduidelijk. Het land stapte eerder dit jaar over van een systeem van exportquotering naar exportheffingen om voldoende graan in eigen land te houden. Minister van landbouw Nikolai Prysiazhnoek wil de exportheffingen verlagen om het verschil met de Russische graanprijzen weg te nemen. Maar het ministerie van economische zaken wil de heffingen in stand houden als bron van inkomsten voor de overheid.

Een andere grote onvoorspelbare factor voor de graanmarkt is de economische onzekerheid en in hoeverre politici in staat zijn de schuldenproblemen van diverse landen op te lossen. Traag draaiende economieën hebben nu eenmaal minder graan nodig.
Nu speculanten vorig seizoen (na twee rustige graanseizoenen) de weg naar de graantermijnmarkten weer hebben gevonden, schommelen de prijzen als nooit tevoren. Dat maakt het bepalen van het juiste moment om graan te kopen of te verkopen tot een lastige opgave.

Kleinste graanvoorraad ooit in EU



De Europese akkerbouwers hebben meer graan geoogst dan vorig jaar. De Europese Commissie houdt het op 281,9 miljoen ton. Vorig jaar is 278,0 miljoen ton geoogst. Het verbruik neemt dit seizoen 2011/2012 toe met 2,5 miljoen ton naar 274,3 miljoen ton. De Commissie verwacht dat de EU dit jaar 15 miljoen graan importeert. De export komt op ruim 24 miljoen ton. Doordat de productie plus de import kleiner uitvalt dan het verbruik plus de export, krimpen de graanvoorraden dit seizoen in de EU. Aan het eind van dit seizoen op 30 juni 2012 heeft de EU nog een graanvoorraad die 6,7 weken verbruik kan overbruggen.
Dat is de kleinste stocks-to-use-ratio die de EU ooit heeft gekend. Zelfs in seizoen 2007/2008 was de EU-graanbalans niet zo krap. Toen was vlak voor de nieuwe oogst de voorraad groot genoeg om 8,4 weken verbruik te overbruggen.
Waarschijnlijk is de stocks-to-use-ratio voor 2011/2012 nog te hoog geschat. De Commissie gaat uit van een graanoogst van 281,9 miljoen ton. Dat lijkt wat te optimistisch. De Commissie voorspelt een Duitse graanoogst van 43,9 miljoen ton. Het Deutsche Bauern Verband (DBV) houdt het op 39 miljoen ton. Dat alleen scheelt al bijna 4 miljoen ton. Als het DBV gelijk heeft en de overige gegevens van de Commissie juist zijn, zakt de Europese stocks-to-use-ratio op 30 juni 2012 naar slechts 6 weken.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.