Akkerbouw

Achtergrond 1690 x bekeken

Momenten stelen om oogst binnen te halen

Regen, regen en nog eens regen. Oogst 2011 wordt getekend door de natste zomer in ruim honderd jaar. Deze week konden akkerbouwers alleen maandag nog het land op. Ook in Groningen was het alle hens aan dek. Een reportage uit het hoge Noorden.

Aardappelen, graan, suikerbieten, uien en wortelen. Dat zijn volgens Wyncko Tonckens van DLV Plant de grootste gewassen, in volgorde van belangrijkheid, in het akkerbouwgebied boven de stad Groningen. De vele regen van deze zomer teistert de akkerbouwers. Opnieuw een moeilijk oogstseizoen.

Capaciteit is er voldoende, maar oogstbare dagen zijn schaars. Dit beïnvloedt de stemming in de regio, merkt Tonckens. ”De stemming beweegt mee met het weer. Als het regent moeten telers wachten tot ze hun werk kunnen afmaken. Dat is frustrerend. Je inkomen staat in het land en daar kun je niet bijkomen. Maar op een mooie dag als maandag is die stemming ook gelijk weer goed.”

Albert Pastoor, die aan de rand van het Noord-Groningse Kantens zijn suikerbieten aan het rooien is, geeft zelfs aan dat het loopt als een trein. ”Door de nattigheid zag ik enorm tegen de oogst op”, vertelt de akkerbouwer. ”Het heeft veel geregend, dan verwacht je de bieten niet zo makkelijk binnen te halen als wij nu doen. Dat ik veel aandacht besteed aan drainage is nu is mijn voordeel, denk ik.” De grond is wel dusdanig plakkerig dat er meer grondtarra meekomt dan gewenst. ”Het kòn beter, maar we zijn afhankelijk van het weer. Je doet gewoon je best.”

Pastoor heeft een kleinschalig akkerbouwbedrijf met 4 hectare suikerbieten en verder tarwe en pootaardappelen. Het graan is van het land. ”Vergeleken met vorig jaar, wat een topopbrengst was, een heel matige oogst. Met het pootgoed zijn we nog bezig.”

Net als Wolter Jan Bos in Uithuizen. Ook hij is niet al te negatief. ”Gezien de omstandigheden gaat het aardig”, zegt de jonge boer, die samen met zijn ouders een bedrijf met akkerbouw en 10.000 slachtkalkoenen heeft. Zaterdag is Bos met de pootgoedoogst van 30 hectare begonnen en op deze veelal zonnige maandag schiet het lekker op. ”Het is heel nat geweest en we hadden niet verwacht dat we nu al konden rooien. Een week geleden viel hier nog 70 millimeter regen. Op sommige plekken hebben we er meer last van dan op andere. Het is ook wel goed dat we een beetje grond meerooien; een beschermlaag voor de aardappelen.” De oogst noemt hij redelijk. ”Het is minder dan vorig jaar. Deze Spunta’s vallen nog mee. Hiervoor rooide ik een perceel waar de opbrengst zo’n 10 procent lager was.”

Donkere wolken pakken samen, maar de akkerbouwers gaan zo lang mogelijk door. ”Volgens buienradar duurt het nog wel even voor het gaat regenen”, weet Bos. ”Je moet er echt bij zijn dit seizoen. Niet wachten. Rooien zodra het kan.” Zo denkt Leendert Cornelis Bos, de 76-jarige vader van veehouder Jan Bos, er ook over. ”Je moet de momenten stelen”, zegt de betrokken boer aan het eind van de ochtend bij het perceel in Middelstum. ”Ze wilden om één uur vanmiddag beginnen, maar ik zei: nu beginnen.”

De 3,6 hectare zomertarwe, overgezaaide wintertarwe die was verzopen door de neerslag, wordt dit jaar verkocht. Jan Bos: ”Ik voerde het altijd op aan de koeien, maar die roodbonte van mij doen het prima op ander voer. De graanprijs is nu goed, dus verkoop ik de opbrengst.”
Het dorsen, dat wordt gedaan door akkerbouwer Paul Wiersema uit Uithuizen, vindt een maand later plaats dan normaal. Wiersema: ”Het is veel te nat, maar je moet wat.”

Vlak achter de hervormde kerk in ’t Zandt stelt Klaas Sikkema van loonbedrijf Wieringa uit Roodeschool de nieuwe uienrooier af. Hij staat op een perceel rode uien van teler Martin Duisterwinkel uit dezelfde plaats. ”Doordat het zo nat is, zeeft de machine niet goed. Ik moet hem steeds schoonmaken, omdat de grond overal aan blijft plakken. Door de machine zo netjes mogelijk af te stellen, hoop ik zo sneller door te kunnen. Er is dit seizoen veel water op het verkeerde moment gevallen. Daar hebben we nu last van.”

De kwaliteit van de uien lijkt goed, ze zitten alleen wat diep. ”Door het droge voorjaar gingen ze vocht zoeken. Nu moeten we dus dieper rooien. Dat gaat minder snel.”
DLV’er Tonckens constateert dat de opbrengsten grote verschillen laten zien die afhankelijk zijn van de neerslag die is gevallen. Wintertarwe levert volgens hem 10 tot 15 procent minder op dan andere jaren.

Hectolitergewichten gaan snel achteruit. Schot komt meer voor dan normaal. Bij de pootaardappeloogst is de draagkracht van de grond een probleem op lichtere gronden. Zeker op lager gelegen stukken kunnen telers moeilijk met de rooier uit de voeten. Tonckens verwacht veel rot, vooral als er lucht bijkomt in bewaring. Goed ventileren is dan ook van groot belang.
Poters zijn aan de grove kant door droogte tijdens de knolzetting. Waar vorig jaar tien tot twaalf knollen aan een plant zaten, zijn er dat nu zes tot acht. De opbrengst is zo’n 30 ton per hectare, wat een gemiddelde is in de grote variatie van rassen. Duidelijk is dat meer pootgoed in de consumptiemarkt moet worden afgezet.

Consumptieaardappelen zijn grof en dat is mooi, maar niet voor de prijsvorming. ”We worden niet vrolijk van de termijnmarkten. De kwaliteit moet nog worden beoordeeld.”
De uienoogst is nog maar net begonnen. ”Ze lijken fijner dan vorig jaar, maar de stand is goed.” Dat geldt ook voor peen, waarvoor de komende maand bepalend is voor de opbrengst. Uien zijn snel afgestorven. Tonckens denkt aan een normale tot iets mindere opbrengst van 55 ton 60 ton per hectare. ”De kwaliteit is door de nattigheid duidelijk minder.”

Zie ook: Opbrengst valt niet tegen ondanks natte zomer, zeggen telers

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.