Akkerbouw

Achtergrond 667 x bekeken

Heksenbezem stelt graankenners voor raadsel

De graanspecialisten van Agrifirm Plant hebben zich de afgelopen weken een paar keer achter de oren gekrabd. Wat ze nu zagen in een paar percelen wintertarwe in het noorden van het land was onbekend.



Een teler had ze erop attent gemaakt, zegt manager Aaldrik Venhuizen van Agrifirm. ”Op het bewuste perceel van die teler zie je dat 5 tot 10 procent van de halmen korter zijn gebleven en dat het vlaggenblad sterk is gerold. De aar blijft in het vlaggenblad steken of komt er aan de zijkant weer uit. Ik had deze afwijking nog nooit gezien.”

De afwijking is ook op een aantal andere percelen wintertarwe gevonden en op de rassenproefvelden van Agrifirm. Venhuizen: ”In vrijwel alle rassen komt de afwijking voor. Er is geen verband met een bepaald ras.”

Agrifirm schakelde veredelingsbedrijf Limagrain in om meer te weten te komen over de afwijking. Uiteindelijk wist een Duitse kweker van Limagrain het antwoord te vinden in de literatuur. De afwijking heet in het Duits Narrenkopfkrankheit en wordt in het Nederlands heksenbezem genoemd. Het is ook in het buitenland een vrij zeldzame afwijking.

De afwijking kan twee oorzaken hebben. De eerste is een aantasting door de schimmel Scleropthora macrospora. Maar Agrifirm en Limagrain hebben de schimmel niet kunnen isoleren uit aangetaste planten.

Daarom gaat Venhuizen uit van een andere oorzaak. ”De afwijking wordt vermoedelijk veroorzaakt door een toevallige combinatie van factoren. Zo’n groeiafwijking kan ontstaan als na een bespuiting met herbiciden die de groei beïnvloeden, ineens een erg koude periode volgt. In mei zijn er enkele zeer koude nachten geweest. We gaan er vanuit dat deze combinatie van toevallige factoren de oorzaak is. Maar ook op een perceel dat geen last heeft gehad van nachtvorst hebben we de afwijking gezien. Wellicht is het daar toch door de schimmel ontstaan.”



De schade door de afwijking valt mee. Op enkele percelen is 5 tot 10 procent van de aren afwijkend. Op veel percelen zijn het slechts enkele aren. Venhuizen: ”Je ziet op bijna alle percelen wintertarwe in het Noorden wel enkele afwijkende aren en dan vooral in de vroeg gevormde aren. De aren zijn bij heksenbezem wel gevuld, maar de korrels blijven kleiner. De afwijking kost wel wat opbrengst, maar de schade valt op verreweg de meeste percelen erg mee. Het is een bijzonder verschijnsel, maar telers hoeven er zich geen zorgen over te maken.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.