Akkerbouw

Achtergrond 380 x bekeken

Test in de maak om zwarte vlekken op peen te voorspellen

Een mooie peenoogst die in bewaring wordt bezaaid met zwarte vlekken. Dit grootste probleem van de peensector kost jaarlijks miljoenen euro’s. De vlekken worden al jaren onderzocht, maar een concrete oplossing is er nog niet. Wel is er een methode in zicht om kosten te besparen: de test die Nsure gaat ontwikkelen.

Vlak na de oogst neemt de peenteler een monster van zijn partij. Van een stuk of twintig wortels snijdt hij een stukje af. Dat doet hij in het zakje, hij maakt het fijn en vermengt het, doet er speciale vloeistof bij, laat met een pipet een druppeltje op een testkaartje vallen en stuurt het op. Dit neemt een minuut of tien in beslag. Het kaartje stuurt de teler per post op naar het Nsure-lab en binnen twee dagen weet hij hoe lang hij zijn product kan bewaren. Voor zo’n 200 euro per perceel.

Meer grip op de bewaring van peen. Dat is het doel van de test, die al voor is gegaan door een succesvolle variant voor het voorspellen van hol en bruin in Conference-peren. Zwarte vlekken op peen kunnen door schillende schimmels, zoals alternaria, worden veroorzaakt. Een manier om dit te voorkomen, bestaat nog niet. Een manier om de vitaliteit van peen en daarmee het risico op zwarte vlekken binnenkort wel.

Nsure, gecertificeerd testlab voor de agro- en voedingsindustrie, wil voor de oogst 2012 een test aanbieden waarmee het risico op zwarte vlekken in bewaring wordt bepaald. Het Wageningse bedrijf is gespecialiseerd in het ontrafelen van moleculaire processen.

Met zogenaamde genexpressie profilering, dat ook in de medische diagnostiek wordt gebruikt, wordt de activiteit van genen gemeten. ”Elk proces in een plant wordt gecontroleerd door genen”, legt Nsure-directeur Monique van Wordragen, moleculair bioloog, uit. ”Een gen is een soort schakelaartje dat aan en uit kan. Wij lezen dat biologische schakelbord uit, waardoor processen voorspelbaar worden.”

Het resultaat is dat bij de oogst de vitaliteit van peen kan worden benoemd met een indicatie voor de bewaarbaarheid; hoog, laag of matig risico. Hierover geeft het bedrijf 85 procent zekerheid. Dit percentage groeit naarmate er meer ervaring wordt opgedaan. De test wordt daarmee steeds nauwkeuriger. ”We verhelpen het probleem niet, maar geven meer inzicht. De teler weet beter hoe hij zijn partij moet behandelen. Het verschil tussen een goede prijs en de voerprijs kan maar zo 15.000 euro per perceel zijn. Dat is een enorme schadepost. Een test van 200 euro is een bescheiden verzekering om je tegen zo’n verlies in te dekken.”

Nsure werd voor de test benaderd door Agrifirm. De twee partijen besloten om de testontwikkeling als project aan te bieden bij het Productschap Tuinbouw. ”Dit moet voor de hele sector beschikbaar zijn.” Veredelaar Bejo Zaden sloot zich hierbij aan. De commissie zwarte vlekken van LTO Groeiservice is ook betrokken bij de ontwikkeling van de test.

Het ontwikkelen van de test kost 255.327 euro. Het grootste deel wordt door het Productschap Tuinbouw betaald. Agrifirm, Bejo en Nsure investeren elk ook een flink bedrag.

De reacties uit de praktijk zijn positief, zegt Van Wordragen. ”De verwachting is dat bijna alle telers deze test gaan gebruiken, dat het standaard wordt.”

Weerstand
Johan Punter van de landelijke gewascommissie van LTO Groeiservice: ”Het is een soort weerstandstest. Als je de weerstand van je peen kent, kun je makkelijker bepalen hoe lang je de partij kunt bewaren. Een zwarte vlek is voor ons tarra en 10 tot 20 procent extra uitval is geen uitzonering. De consument is heel kritisch en wil geen peen met een vlekje. Een zwarte vlek kost ons dus veel geld, veel meer dan deze test. Maar je moet je er niet blind op staren en zelf ook een vinger aan de pols houden. Ik ben zelf ook teler en heel enthousiast en benieuwd naar het resultaat. Het kan een goede aanvulling zijn voor de peensector.”

Genexpressie
Nsure bestaat vijf jaar en is wereldwijd de enige die deze op genexpressie-profilering gebaseerde testen aanbiedt in de land- en tuinbouw. De testen worden verkocht in zestien landen binnen en buiten Europa. Testlabs staan in Zweden, Zuid-Afrika, Verenigde Staten en Chili. Nsure is opgericht vanuit Wageningen UR, met als doel praktisch bruikbare toepassingen te ontwikkelen voor de genexpressietechnologie die binnen een van de onderzoeksinstituten is ontwikkeld. Het bedrijf is vooral actief in de fruitsector. ”We spelen graag in op nieuwe, interessante projecten.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.