Akkerbouw

Achtergrond 575 x bekeken

'Zetmeelsector staat voor grote uitdaging'

De zetmeelsector krijgt veel veranderingen voor de kiezen door de hervorming van het EU-landbouwbeleid. Om de telers voor te bereiden op de nieuwe situatie worden op 1 en 2 september de aardappelzetmeeldagen gehouden in Valthermond.

Vanaf de oogst van 2012 is de zetmeelquotering afgeschaft. De minimumprijs verdwijnt. De teelt van zetmeelaardappelen wordt volledig ontkoppeld van de bedrijfstoeslag. Ook vervalt de evenwichtspremie die aardappelzetmeelfabrikanten nu nog krijgen van Brussel. Die premie wordt toegevoegd aan de ontkoppelde zetmeelsteun.

Dit betekent dat de teelt van zetmeelaardappelen dan volledig moet concurreren met andere gewassen in het bouwplan van de akkerbouwers. Avebe moet een aantrekkelijke aardappelprijs betalen om zich te verzekeren van voldoende aanvoer. Het zetmeelconcern heeft uitgerekend dat de kostprijs van aardappelzetmeel met ongeveer 80 euro per ton stijgt. “In sommige marktsegmenten zal aardappelzetmeel daardoor niet meer concurrerend zijn”, schrijft de directie in het jaarverslag van 2009/2010.

Avebe heeft maatregelen genomen om zich voor te bereiden op de situatie vanaf 2012, zei Arjan de Rooij, directeur Agro bij Avebe, op een persconferentie in Valthermond. “De Europese zetmeelindustrie moet een nieuwe balans vinden. De afzetmarkt gaat krimpen. Avebe gaat uit van een 20 procent kleinere vaste aanvoer van zetmeelaardappelen.”

Daarnaast zal Avebe meer geld moeten verdienen op de afzetmarkt. De Rooij: “Dat doet Avebe door zich vooral te richten op markten met een hogere toegevoegde waarde, waar aardappelzetmeel niet zo maar kan worden ingewisseld voor graanzetmeel. De evenwichtspremie voor aardappelzetmeel is in het verleden ingesteld om balans te brengen in de concurrentiepositie tussen aardappel- en graanzetmeel. Door ons te richten op de duurdere afzetmarkten compenseren we het wegvallen van de evenwichtspremie.”

De Rooij noemt als voorbeeld de afzet van verwerkt aardappelzetmeel (derivaten) in voedingsmiddelen als bindmiddel of coating. “Daarnaast zetten we derivaten af als bindmiddel voor papier, stabilisator in bouwmaterialen, kleefstoffen, sterktemiddel in textiel, plantaardige vetvervanger (Etenia) en eiwit (Solanic). We moeten meer uit de afzetmarkt halen. En we blijven op de kosten letten.”

De Oostenrijkse zetmeelproducent Agrana bouwt een nieuwe fabriek waar jaarlijks 250.000 ton tarwe wordt omgezet in zetmeel. Agrana produceert al zetmeel uit aardappelen en mais. “Avebe stapt niet over op de productie van graanzetmeel”, zegt De Rooij.
De Avebe-directeur stelt dat ook de aardappeltelers stappen kunnen zetten. “Er zit veel verschil tussen de beste en de minder presterende bedrijven.”
Onderzoeker Klaas Wijnholds van het PPO-proefbedrijf ‘t Kompas in Valthermond denkt dat precisielandbouw kan bijdragen aan een beter teeltrendement. “In deze regio komen grote verschillen voor binnen een perceel. Door precisielandbouw kun je de bemesting daar op afstemmen.”

Wijnholds constateert dat veel aardappeltelers hebben geïnvesteerd in beregening. “In een nat jaar als 2010 had beregenen weinig effect op de opbrengst. Maar in droge jaren heeft dat veel effect op de opbrengst en dus op de rentabiliteit.”
Een overgang van een één op twee naar een één op drie teelt is niet per definitie positief, zegt Wijnholds. ”Een vruchtwisseling met aardappelen, bieten, aardappelen en graan werkt beter tegen vrijlevende aaltjes dan een één op drie teelt van aardappelen. Aardappelmoeheid wordt tegen gegaan door resistente rassen te telen.”
De hervorming van het landbouwbeleid betekent niet dat de Rabobank kritischer wordt op het uitlenen van geld aan zetmeelaardappeltelers, zegt directeur Jaap Blaakmeer van de afdeling Bedrijven van Rabobank Zuid en Oost-Groningen. “Als het goed is houden telers in hun bedrijfsplannen al rekening met de veranderingen die gaan komen.”
Ondanks de grote veranderingen is De Rooij positief over de toekomst. “Avebe en de telers staan voor grote uitdagingen. Maar het perspectief is niet verkeerd. Ook de hogere graanprijzen helpen mee aan het realiseren van een goed rendement.”

Op 1 en 2 september houden Avebe en het Kenniscentrum Agro Noordoost Nederland (Kanon) de aardappelzetmeeldagen op het PPO-proefbedrijf ‘t Kompas in Valthermond. De aanleiding is de hervorming van het landbouwbeleid, zegt PPO-onderzoeker Klaas Wijnholds. “Dat heeft veel invloed op de aardappelzetmeelsector. Het is voor de akkerbouwers de uitdaging om de teelt verder te optimaliseren.”

De dagen hebben twee doelen, zegt Wijnholds. “Ze zijn een ontmoetingsplaats voor alle partijen in de keten. En we richten ons op rendementsverbetering in de zetmeelaardappelteelt. Tijdens de dagen worden de nieuwste ontwikkelingen getoond op proef- en demonstratievelden.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.